Tw 3/24

197/B/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 13 maja 2026 r.
Sygn. akt Tw 3/24
Trybunał  Konstytucyjny w składzie:
Andrzej Zielonacki,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy Ustronie Morskie o zbadanie zgodności:
art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym
               na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1383, ze zm.) w zakresie, w jakim „przepis ten określa
               termin składania wniosków o świadczenie pieniężne w okresie 14 dni od wejścia w życie tej ustawy mimo, że termin ten jednocześnie
               uregulowany był w art. 13 ust. 1e ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym
               na terytorium tego państwa [Dz. U. 2024 poz. 167], który określał, iż wniosek taki składa się w terminie miesiąca od ostatniego
               dnia okresu objętego wnioskiem, co powodowało, iż ten sam stan faktyczny objęty był dyspozycją dwóch sprzecznych ze sobą przepisów”,
               z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
postanawia:
umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
1
Rada Gminy Ustronie Morskie (dalej: wnioskodawca) wystąpiła 6 maja 2024 r. (data nadania) do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem
                     przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia.
2
Wnioskodawca zakwestionował konstytucyjność art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom
                     Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1383, ze zm.;
                     dalej: kwestionowana ustawa), regulującego termin składania wniosków o świadczenie pieniężne dla obywateli, którzy pomagają
                     obywatelom Ukrainy. Wnioskodawca wyjaśnił, że termin ten jest regulowany przez dwa sprzeczne ze sobą przepisy: art. 8 ust.
                     2 kwestionowanej ustawy oraz art. 13 ust. 1e ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
                     zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167, ze zm.; dalej: ustawa o pomocy). Zgodnie z treścią art. 8
                     ust. 2 kwestionowanej ustawy wniosek o świadczenie pieniężne za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy
                     obejmujący okres, w którym zapewniano zakwaterowanie i wyżywienie obywatelowi Ukrainy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy,
                     składa się w terminie do dnia 31 lipca 2022 r. Natomiast art. 13 ust. 1e ustawy o pomocy stanowi, że wniosek o świadczenie
                     pieniężne składa się w ciągu miesiąca od ostatniego dnia okresu objętego wnioskiem.
3
Wnioskodawca wskazał, że taka sytuacja prowadzi do uregulowania terminu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego
                     dyspozycją dwóch sprzecznych ze sobą przepisów. Podniósł, że sprzeczności tej nie da się wyeliminować, nawet stosując różne
                     sposoby wykładni, ponieważ jeden ze wskazanych przepisów opiera swoją konstrukcję na początku okresu objętego wnioskiem, a
                     drugi na jego końcu. W efekcie powstaje „chaos prawny”, do którego nie powinno dojść w demokratycznym państwie prawa.
4
Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 2 sierpnia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy 9 sierpnia 2024
                     r.) wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku przez doręczenie protokołu z posiedzenia organu wnioskodawcy
                     pozwalającego stwierdzić, że uchwała Rady Gminy Ustronie Morskie nr LXXII/564/2024 z 22 lutego 2024 r. została podjęta zgodnie
                     z przepisami prawa.
5
We wniesionym do Trybunału 14 sierpnia 2024 r. (data nadania) piśmie procesowym wnioskodawca ustosunkował się do powyższego
                     zarządzenia przesyłając uchwałę.
6
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
7
Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
                     (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji,
                     podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego
                     bada, czy wniosek spełnia wymagania przewidziane w art. 191 ust. 2 Konstytucji oraz przepisach u.o.t.p.TK. Ponadto wstępne
                     rozpoznanie zapobiega nadaniu dalszego biegu wnioskowi m.in. w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym
                     podlegałoby umorzeniu z powodu utraty przez akt normatywny w zakwestionowanym zakresie mocy obowiązującej przed wydaniem orzeczenia
                     przez Trybunał (art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie
                     postępowania – wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania (por. postanowienie TK z
                     4 grudnia 2025 r., sygn. Tw 5/24, OTK ZU B/2026, poz. 26).
8
Wnioskodawca zakwestionował art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku
                     z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1383, ze zm.) w zakresie, w jakim
                     jest on bezpośrednio sprzeczny z art. 13 ust. 1e ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
                     zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167, ze zm.; dalej: ustawa o pomocy).
9
Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że art. 13 ust. 1e ustawy o pomocy został uchylony 1 lipca 2024 r. przez art. 1 pkt 12 ustawy
                     z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
                     oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 854), a więc po upływie niecałych dwóch miesięcy od złożenia analizowanego wniosku
                     do Trybunału. Tym samym wskazana przez wnioskodawcę sprzeczność została już wyeliminowana z systemu prawnego.
10
W sprawie zachodzi zatem przewidziana w art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK okoliczność utraty mocy obowiązującej przedmiotu kontroli,
                     skutkująca koniecznością umorzenia postępowania. Nie znajduje przy tym zastosowania przesłanka warunkująca zasadność badania
                     konstytucyjności nieobowiązującego aktu normatywnego określona w art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK (przypadki, w których wydanie orzeczenia
                     jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw), dotyczy ona bowiem jedynie postępowania zainicjowanego skargą
                     konstytucyjną (por. postanowienie TK z 4 grudnia 2025 r., sygn. Tw 5/24, OTK ZU B/2026, poz. 26).
11
W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.