TW 1/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) dotyczył zbadania zgodności art. 52 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw z art. 219 ust. 1 oraz art. 2 w zw. z art. 219 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżony przepis określał maksymalny limit wydatków budżetu państwa na obrony z urzędu w latach 2015-2024. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, odmówił nadania mu dalszego biegu. Jako podstawę odmowy wskazano przede wszystkim brak legitymacji procesowej NRA do kwestionowania wskazanych przepisów. Trybunał stwierdził, że art. 219 ust. 1 Konstytucji, dotyczący uchwalania ustawy budżetowej, nie jest adekwatnym wzorcem kontroli dla przepisu określającego limity wydatków, a zarzuty dotyczące zasad budżetowych i poprawnej legislacji wykraczają poza zakres kompetencji organizacji zawodowej. Ponadto, Trybunał uznał zarzuty za oczywiście bezzasadne, wskazując, że NRA nie udowodniła realnego naruszenia Konstytucji, a jedynie hipotetyczne skutki finansowe. Trybunał podkreślił również, że nie jest rolą Trybunału dokonywanie kontroli poziomej przepisów ani ocena celowości regulacji ustawowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu legitymacji procesowej organizacji zawodowych do składania wniosków do Trybunału Konstytucyjnego oraz kryteriów oceny wniosków w postępowaniu wstępnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku NRA i konkretnego przepisu ustawy nowelizującej k.p.k.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 52 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania karnego, określający limity wydatków budżetowych na obronę z urzędu, jest zgodny z art. 219 ust. 1 Konstytucji RP (obowiązek uchwalenia ustawy budżetowej)?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 219 ust. 1 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli dla zaskarżonego przepisu, ponieważ dotyczy kompetencji Sejmu do uchwalenia budżetu, a nie określania limitów wydatków przez Radę Ministrów w projekcie ustawy budżetowej.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 219 ust. 1 Konstytucji odnosi się do uchwalenia budżetu przez Sejm, podczas gdy art. 52 ustawy nowelizującej dotyczy uwzględnienia wydatków przez Radę Ministrów w projekcie ustawy budżetowej, co czyni wzorzec kontroli nieadekwatnym.
Czy Naczelna Rada Adwokacka posiada legitymację do kwestionowania zgodności art. 52 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania karnego z Konstytucją w zakresie zasad budżetowych i poprawnej legislacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, NRA nie posiada legitymacji do kwestionowania przepisów w zakresie ogólnopaństwowym lub ogólnospołecznym, które wykraczają poza jej uprawnienia lub interesy zawodowe.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że zarzuty NRA dotyczące ochrony interesów ogólnospołecznych oraz kwestionowanie trybu uchwalenia ustawy wykraczają poza zakres legitymacji przyznanej organizacji zawodowej na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji.
Czy art. 52 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania karnego, określający limity wydatków budżetowych na obronę z urzędu, jest zgodny z art. 2 w zw. z art. 219 ust. 1 Konstytucji RP (zasady poprawnej legislacji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty są oczywiście bezzasadne, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił realnego naruszenia Konstytucji, a jedynie hipotetyczne skutki finansowe, a także domaga się oceny celowości regulacji.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że NRA nie wykazała, iż limity wydatków są niewystarczające, a zarzuty dotyczące negatywnych konsekwencji finansowych są hipotetyczne. Ponadto, Trybunał nie bada celowości przepisów ani ich zgodności z ustawami niższego rzędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Naczelna Rada Adwokacka | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
ustawa o TK art. 36
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wniosek podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, gdzie bada się spełnienie wymagań formalnych, oczywistą bezzasadność oraz uprawnienie podmiotu.
Konstytucja art. 191 § 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa podmioty uprawnione do składania wniosków do Trybunału Konstytucyjnego, w tym ogólnokrajowe władze organizacji zawodowych, ale z ograniczeniami co do zakresu spraw.
Konstytucja art. 219 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakłada na Sejm obowiązek uchwalenia budżetu państwa w formie ustawy budżetowej.
ustawa zmieniająca art. 52
Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Określa maksymalny limit wydatków budżetu państwa na obrony z urzędu w latach 2015-2024.
Pomocnicze
ustawa o TK art. 32 § 1 i 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Dotyczy wymagań formalnych wniosku.
ustawa o TK art. 36 § 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w przypadku oczywistej bezzasadności.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
ustawa o TK art. 39 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia.
ustawa o finansach publicznych art. 164 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Określa zasadę realizowania wydatków nieprzewidzianych w budżecie państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 219 ust. 1 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli dla przepisu określającego limity wydatków budżetowych. • Naczelna Rada Adwokacka nie posiada legitymacji do kwestionowania przepisów w sprawach ogólnopaństwowych lub ogólnospołecznych. • Zarzuty dotyczące zasad budżetowych i poprawnej legislacji są hipotetyczne i wykraczają poza kognicję Trybunału. • Trybunał nie bada celowości regulacji ustawowej ani jej zgodności z ustawami niższego rzędu.
Odrzucone argumenty
Art. 52 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania karnego narusza art. 219 ust. 1 Konstytucji, ponieważ zawiera regulacje dotyczące wydatków budżetu państwa. • Zaskarżony przepis narusza zasady budżetowe (powszechność, jedność, uprzedniość, roczność, jawność) i zasady poprawnej legislacji. • Umieszczenie planu wydatków w ustawie nowelizującej kpk jest sprzeczne z zasadą jawności formalnej i art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. • Konieczne jest zbadanie nierozerwalnego związku art. 52 z pozostałymi przepisami ustawy.
Godne uwagi sformułowania
wniosek podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym • zarzuty cechuje oczywista bezzasadność • nie jest rolą Trybunału dokonywanie poziomej kontroli aktów normatywnych • nie ma konstytucyjnych przeszkód, aby wymagania w stosunku do projektu ustawy budżetowej przewidywały także inne ustawy niż ustawa o finansach publicznych • podmioty wskazane w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji nie są natomiast upoważnione do inicjowania kontroli konstytucyjnej w sprawach ogólnopaństwowych lub ogólnospołecznych
Skład orzekający
Leon Kieres
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu legitymacji procesowej organizacji zawodowych do składania wniosków do Trybunału Konstytucyjnego oraz kryteriów oceny wniosków w postępowaniu wstępnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku NRA i konkretnego przepisu ustawy nowelizującej k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dostępem do wymiaru sprawiedliwości (obrona z urzędu) i funkcjonowaniem Trybunału Konstytucyjnego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym i karnym procesowym.
“Trybunał Konstytucyjny stawia tamę wnioskom organizacji zawodowych – czy NRA przekroczyła swoje kompetencje?”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.