Orzeczenie · 2021-02-23

Ts 99/20

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2021-02-23
tkinnepostępowanie cywilneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaart. 189 kpcinteres prawnyprawo do sąduzasada państwa prawnegonieoznaczoność prawaTrybunał Konstytucyjnypostępowanie cywilne

Skarga konstytucyjna została złożona przez S.K. przeciwko art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), który stanowi, że powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zakwestionował ten przepis, twierdząc, że nie precyzuje on wystarczająco przesłanek ustalenia interesu prawnego, co narusza art. 2 (zasada państwa prawnego, zaufania obywatela do państwa), art. 32 ust. 1 (zasada równości wobec prawa), art. 45 ust. 1 (prawo do sądu) oraz art. 64 ust. 1 (prawo własności) Konstytucji RP. Jako podstawę faktyczną podał sprawę, w której Sąd Rejonowy w G. ustalił przedawnienie jego zadłużenia z umowy kredytu, ale Sąd Okręgowy w G. oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego w takim ustaleniu. Skarżący argumentował, że nieoznaczoność art. 189 k.p.c. prowadzi do niepewności prawnej i nierównej ochrony praw majątkowych. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne określone w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym wyczerpanie drogi sądowej i dochowanie terminu. W związku z tym, Trybunał postanowił nadać skardze dalszy bieg, przekazując ją do rozpoznania merytorycznego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu i pewności prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy jedynie etapu wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Merytoryczne rozstrzygnięcie może wpłynąć na dalsze stosowanie przepisu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie w jakim nie precyzuje przesłanek ustalenia interesu prawnego, narusza zasady konstytucyjne takie jak zasada państwa prawnego (art. 2), zasada równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), prawo do sądu (art. 45 ust. 1) oraz prawo własności (art. 64 ust. 1)?

Odpowiedź sądu

Skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warunkujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, stwierdził, że skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi ani nie jest oczywiście bezzasadna, co uzasadnia jej przekazanie do dalszego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
S.K.

Strony

NazwaTypRola
S.K.osoba_fizycznaskarżący
GE Capital Bank S.A.spółkakredytodawca
[...] S.A.spółkanabywca wierzytelności

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi, że powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Skarżący kwestionuje jego nieprecyzyjność.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego, zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Pomocnicze

u.o.t.p. TK art. 61 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p. TK art. 44 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga została sporządzona w imieniu skarżącego przez adwokata.

u.o.t.p. TK art. 77 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, a wyrok Sądu Okręgowego jest prawomocny. Dochowano terminu do wniesienia skargi.

u.o.t.p. TK art. 53 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Prawidłowo określono przedmiot kontroli.

u.o.t.p. TK art. 53 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Wskazano, jakie konstytucyjne prawa i wolności zostały naruszone.

u.o.t.p. TK art. 53 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przedstawiono stosowne uzasadnienie zarzutów.

u.o.t.p. TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi.

u.o.t.p. TK art. 61 § ust. 4 pkt 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Sformułowane zarzuty nie są oczywiście bezzasadne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne i nie jest oczywiście bezzasadna.

Godne uwagi sformułowania

przepis ten jasno nie precyzuje przesłanek ustalenia interesu prawnego • potencjalny powód nie tylko waha się, czy w ogóle swoje powództwo wytoczyć (niepewność co do precyzyjności prawa), lecz w większości przypadków rezygnuje z sądowego dochodzenia roszczenia w obawie przed przegraniem sprawy i obciążeniem kosztami • prawa majątkowe podlegają niejednakowej ochronie, w zależności od poglądu prawnego przyjętego przez dany skład orzekający

Skład orzekający

Mariusz Muszyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu i pewności prawa."

Ograniczenia: Dotyczy jedynie etapu wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Merytoryczne rozstrzygnięcie może wpłynąć na dalsze stosowanie przepisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i pewności prawa, a także interpretacji przepisu proceduralnego, który ma wpływ na możliwość dochodzenia roszczeń przez obywateli.

Czy niejasne przepisy prawa blokują dostęp do sądu? Trybunał Konstytucyjny bada art. 189 kpc.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst