Ts 86/24

241/B/2024
POSTANOWIENIE
z dnia 25 lipca 2024 r.
Sygn. akt Ts 86/24
Trybunał  Konstytucyjny w składzie:
Bogdan Święczkowski,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.M. i A.G. w sprawie zgodności:
1) art. 598
15
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.) w zakresie, w jakim
               „przepis nie reguluje powiązania zagrożenia z wyłączną winą osoby pod której pieczą dziecko pozostaje a także w zakresie w
               jakim nie wprowadza żadnych ograniczeń kwotowych co do wysokości kary i w związku z wadliwą redakcją dozwala na arbitralne
               i niejednolite stosowanie prawa”, z art. 64 i art. 45 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
2) art. 598
16
ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „przepis nie reguluje powiązania nakładania kar z wyłączną winą
               osoby pod której pieczą dziecko pozostaje a także w zakresie w jakim nie wprowadza żadnych ograniczeń kwotowych co do wysokości
               kary”, z art. 64 i art. 45 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji;
3) art. 598
17
ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „przepis ten nie reguluje wysokości oraz warunków obliczania zwrotu
               wydatków”, z art. 64 w związku z art. 2 Konstytucji;
4) art. 598
15
ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „przepis nie reguluje kwestii wysłuchania dziecka i obowiązku ustalenia
               jego woli”, z art. 45 w związku z art. 72 ust. 1 i 3, art. 47, art. 48 w związku z art. 2 Konstytucji;
5) art. 598
16
ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim przepis „nie reguluje kwestii wysłuchania dziecka i obowiązku ustalenia
               jego woli”, z art. 45 w związku z art. 72 ust. 1 i 3, art. 47, art. 48 w związku z art. 2 Konstytucji;
6) art. 113
§ 1
ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) w zakresie, w jakim „nakłada na dziecko
               obowiązek kontaktu z rodzicem”, z art. 72 ust. 1 w związku z art. 47 i art. 48 ust. 1 i art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji,
postanawia:
nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 kwietnia 2024 r. (data nadania) A.M. (dalej: skarżąca)
                     i reprezentowana przez matkę A.M. A.G. (dalej: małoletnia skarżąca) wystąpiły z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego
                     postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.
2
Postanowieniem z 4 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w W. nakazał skarżącej zapłacić na rzecz T.G. (wnioskodawcy)
                     oznaczoną kwotę pieniężną za naruszenie obowiązków dotyczących wykonywania kontaktów wnioskodawcy z małoletnią skarżącą. Zażalenie
                     skarżącej na to orzeczenie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny postanowieniem z 29 września 2023 r.
                     (sygn. akt […]).
3
Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 29 maja 2024 r. (doręczonym 12 czerwca 2024 r.) skarżące zostały wezwane
                     do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporządzenia
                     i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżących przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy,
                     w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna; doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem
                     wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności postanowień: Sądu Rejonowego
                     w W. z 4 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]), Sądu Okręgowego w O. z 29 września 2023 r. (sygn. akt […]); udokumentowanie daty
                     doręczenia skarżącym ostatecznego orzeczenia (przesłanie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone
                     zostało to orzeczenie, wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego
                     potwierdzenia odbioru tej przesyłki albo elektronicznego potwierdzenia odbioru)
oraz poinformowanie, czy od ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.
4
W piśmie z 19 czerwca 2024 r. (data nadania) skarżące ustosunkowały się do powyższego wezwania.
5
Skarżące wnoszą o zbadanie zgodności z Konstytucją regulacji prawnej dotyczącej ustalania kontaktów dziecka z rodzicem bez
                     obowiązku brania pod uwagę woli dziecka. Kwestionują także przepisy naruszające ich prawo własności przez brak regulacji wysokości
                     orzekanych kar pieniężnych, przesłanek ich orzekania oraz sposobu obliczania kosztów widzenia, a także prawo do sądu rozumiane
                     jako możliwość bycia wysłuchanym przez sąd. Jednocześnie podnoszą, że doszło do braku poszanowania bieżących interesów małoletniej
                     przez nakazanie jej utrzymywania kontaktów z ojcem.
6
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
7
1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie
                     jest uzależnione od spełnienia przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30
                     listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej:
                     u.o.t.p.TK). Weryfikacja ich spełnienia następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1
                     u.o.t.p.TK).
8
W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko zarzut niekonstytucyjności przepisów
                     ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których ostatecznie rozstrzygnięto o prawach lub wolnościach konstytucyjnych
                     przysługujących skarżącemu. Innymi słowy, ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej, wydane na podstawie
                     zaskarżonych w skardze przepisów, musi dotyczyć konstytucyjnych wolności i praw skarżącego.
9
2. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona przez matkę oraz jej małoletnią córkę.
10
2.1. Skarga konstytucyjna skarżących spełnia przesłanki przekazania do rozpoznania merytorycznego.
11
Skarga została sporządzona w imieniu skarżących przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK) i wniesiona w przepisanym terminie
                     (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK). Skarżące wyczerpały drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż postanowienie Sądu Okręgowego
                     w O. z 29 września 2023 r. (sygn. akt […]) jest prawomocne i nie przysługują od niego zwykłe środki zaskarżenia. Skarżące
                     określiły przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) i wskazały, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki
                     sposób – ich zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a  także przedstawiły w tym zakresie stosowne
                     uzasadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).
12
W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna skarżących nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art.
                     61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
13
W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.