223/B/2023
POSTANOWIENIE
z dnia 18 stycznia 2023 r.
Sygn. akt Ts 83/22
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Wojciech Sych,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności:
1) art. 139
1
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej;
2) art. 182 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1 Konstytucji;
3) art. 394
3
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art.
176 ust. 1, art. 176 ust. 1, art. 2 Konstytucji;
4) art. 767
3a
§ 3
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45
ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1, art. 176 ust. 1, art. 2 Konstytucji;
5) art. 759 § 1
1
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45
ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1, art. 176
ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji,
postanawia:
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 kwietnia 2022 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący),
reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego:
2
Skarżący, jako wierzyciel posiadający tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi, w związku z bezskuteczną egzekucją komorniczą,
złożył 1 maja 2020 r. wniosek do Sądu Rejonowego w Ł. Wydział XVIII Cywilny o wyjawienie majątku przez dłużnika. W zawiadomieniu
z 13 października 2020 r. Sąd Rejonowy Ł. II Wydział Cywilny Sekcja Egzekucyjna (dalej: sąd rejonowy) zobowiązał skarżącego
do doręczenia dłużnikowi korespondencji sądowej za pośrednictwem komornika. Mimo złożenia skargi na przewlekłość postępowania
komornik nie doręczył dłużnikowi wskazanych pism. Sąd rejonowy postanowieniem z 13 stycznia 2021 r. zawiesił więc postępowanie
w sprawie. Następnie postanowieniem z 4 maja 2021 r. (sygn. akt […]) sąd rejonowy umorzył je z uwagi na niezgłoszenie przez
skarżącego wniosku o podjęcie postępowania.
3
Skarżący złożył zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, które postanowieniem sądu rejonowego z 16 sierpnia 2021 r. (sygn. akt
[…]) zostało utrzymane w mocy. Wobec powyższego złożył on zażalenie na wymienione orzeczenie, które zostało odrzucone przez
sąd rejonowy postanowieniem z 18 stycznia 2022 r. (sygn. akt […]). Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, które
zarządzeniem sędziego z 17 lutego 2022 r. zostało pozostawione w aktach bez podejmowania dalszych czynności jako złożone dla
zwłoki.
4
Jako orzeczenie ostateczne skarżący wskazał postanowienie sądu rejonowego z 18 stycznia 2022 r. (sygn. akt […]) o odrzuceniu
zażalenia.
5
Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 23 czerwca 2022 r. (doręczonym 11 lipca 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia
braku formalnego skargi konstytucyjnej przez poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia
został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami) pod rygorem ujemnych skutków procesowych. W piśmie
z 18 lipca 2022 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania.
6
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że obowiązująca regulacja prawna dopuszcza do orzekania referendarzy – urzędników
sądowych, którzy nie mają statusu niezawisłego i bezstronnego sądu. Nadto zaznaczył, że organ zobowiązany do ustalenia adresu
dłużnika zaniechał wykonania ciążącego na nim obowiązku i w efekcie postępowanie z powództwa skarżącego zostało umorzone.
7
Zaistniała sytuacja godzi, zdaniem skarżącego, w jego prawo do sądu rozumiane jako uprawnienie obywatela do tego, by jego
sprawa została rozpoznana przez osobę o statusie sędziego oraz do efektywnego uruchomienia postępowania przed sądem.
8
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
9
1. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej jest spełnienie wymogów wynikających z Konstytucji oraz ustawy z
dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393;
dalej: u.o.t.p.TK).
10
2. Złożona skarga nie spełnia warunków formalnych, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu.
11
2.1. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK skarżący zobowiązany jest do określenia kwestionowanych przepisów, na podstawie
których zapadło ostateczne orzeczenie o jego wolnościach lub prawach. Jako ostateczne orzeczenie skarżący przedstawił postanowienie
Sądu Rejonowego w Ł. II Wydział Cywilny Sekcja Egzekucyjna z 18 stycznia 2022 r. o odrzuceniu zażalenia (sygn. akt […]). Zapadło
ono na podstawie art. 367 § 3 zdanie 2 w związku z art. 373 § 1 w związku z art. 397 § 3 w związku z art. 13 § 2 ustawy z
dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.). W uzasadnieniu
tego postanowienia wskazano art. 767
3a
§ 3 k.p.c., zatem przepis ten stanowił normę zastosowaną przez sąd.
12
Pozostałe zaskarżone przepisy, tj. art. 182 § 1 pkt 1, art. 139
1
, art. 394
3
oraz art. 759 § 1
1
k.p.c. (błędnie powołany w skardze jako art. 795 § 1
1
k.p.c.), nie stanowiły natomiast podstawy postanowienia z 18 stycznia 2022 r.
13
Skoro zatem przepisy te nie stanowiły podstawy wydania wskazanego przez skarżącego ostatecznego orzeczenia, to skarga nie
spełniła wymagania określonego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. W odniesieniu do powołanych przepisów stanowi to samoistną
podstawę odmowy nadania jej dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK).
14
3. Kwestionując zgodność z Konstytucją art. 767
3a
i art. 759 § 1
1
k.p.c. skarżący podniósł, że „referendarz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydał orzeczenie, albowiem orzekł o prawach
strony” (skarga, s. 7). W tym miejscu wyjaśnić należy, że referendarz tylko stwierdził, że w terminie ustawowym nie wpłynął
do
s
ądu wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Zatem nie badał on prowadzonego w sprawie postępowania, lecz stwierdził,
że – z przyczyn formalnych – podlega ono umorzeniu. Z oceną taką zgodził się sąd rejonowy, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie
referendarza.
15
Jak wyjaśnia się w orzecznictwie Trybunału, postępowanie sądowe stanowi kontynuację postępowania toczącego się przed urzędnikiem
sądowym, jakim jest referendarz. W tym sensie sąd rozpoznaje sprawę merytorycznie i rozstrzyga o prawach, które wcześniej
stały się przedmiotem rozstrzygnięcia konkretnego urzędnika (zob. wyrok TK z 12 maja 2011 r., sygn. P 38/08, OTK ZU nr 4/A/2011,
poz. 33). Skoro postanowienie referendarza zostało poddane kontroli sądu, to nie sposób wywieść naruszenia praw podmiotowych
wynikających ze wskazanych przez skarżącego wzorców, zatem skarżący nie wypełnił obowiązku wskazanego w art. 53 ust. 1 pkt
2 u.o.t.p.TK.
16
3.1. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna powinna zawierać uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego
przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów
lub dowodów na jego poparcie. Jeśli uzasadnienie zarzutu sprowadza się jedynie do skopiowania uzasadnień dwóch orzeczeń Trybunału
Konstytucyjnego, to stwierdzić należy, iż wymóg, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, nie został przez skarżącego
spełniony. Przywoływanie treści orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego lub Sądu Najwyższego może jedynie stanowić wzmocnienie
argumentacji, ale nie może tej argumentacji zastąpić (zob. postanowienie z 19 czerwca 2018 r., sygn. Ts 158/17, OTK ZU B/2019,
poz. 100).
17
W zakresie, w jakim skarżący kwestionuje zgodność z Konstytucją art. 767
3a
§ 3 oraz art. 759 § 1
1
k.p.c., badana skarga nie spełniła zatem wymogu określonego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK i z tego względu Trybunał odmówił
nadania jej dalszego biegu.
18
POUCZENIE
19
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie
7 dni od daty jego doręczenia.Pełny tekst orzeczenia
Ts 83/22
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.