Orzeczenie · 2023-10-17

Ts 55/23

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2023-10-17
tkAdministracyjnegospodarka nieruchomościamiŚredniakonstytucyjny
nieruchomościwywłaszczeniezwrotgospodarka nieruchomościamiTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnaostateczność orzeczeniadroga prawna

Skarżący S.R. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten, w zakresie w jakim uzależnia zastosowanie przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości nabytych na rzecz gminy na podstawie starszej ustawy, od wyznaczenia terminu zawarcia umowy zbycia, miał naruszać konstytucyjne prawa skarżącego do ochrony własności, równości wobec prawa i prawa do równej ochrony prawnej. Sprawa dotyczyła postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, które zostało zainicjowane po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić jej nadania dalszego biegu. Głównym powodem takiej decyzji było niespełnienie przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanki ostatecznego orzeczenia, wymaganej przez art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ponieważ sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie można było uznać, że postępowanie zostało ostatecznie zakończone, co stanowiło samodzielną podstawę do odrzucenia skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w szczególności wymóg wyczerpania drogi prawnej i uzyskania ostatecznego orzeczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprawa nie została jeszcze ostatecznie zakończona przed sądami administracyjnymi.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stanowi ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, umożliwiające wniesienie skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok ten nie stanowi ostatecznego orzeczenia, ponieważ postępowanie nie zostało zakończone.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że skarga konstytucyjna ma charakter nadzwyczajny i subsydiarny, przysługuje dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej i uzyskaniu ostatecznego orzeczenia. W analizowanym przypadku wyrok NSA uchylający wyrok WSA i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania nie kończy postępowania, a zatem nie jest orzeczeniem ostatecznym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
S.R.osoba_fizycznaskarżący
Gmina L.instytucjawnioskodawca
Starosta L.organ_państwowyorgan administracji
Wojewoda L.organ_państwowyorgan administracji

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 216 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten, w zakresie w jakim uzależnia zastosowanie przepisów rozdziału 6 działu III ustawy do nieruchomości nabytych na rzecz gminy na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości od wyznaczenia właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przez właściwy organ terminu zawarcia umowy zbycia nieruchomości na podstawie 49 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Konstytucja art. 21 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.

u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia.

Pomocnicze

u.g.g.w.n. art. 49 § ust. 3

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe, gdy braki te nie zostały usunięte w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest orzeczeniem ostatecznym, ponieważ sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2022 r. jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK.

Godne uwagi sformułowania

przesłanka „ostatecznego orzeczenia” [...] wyraża się w nadzwyczajnym i subsydiarnym charakterze skargi konstytucyjnej, przysługującej dopiero w przypadku braku proceduralnej możliwości inicjowania dalszego postępowania przed sądem lub organem administracji publicznej w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy. • Wbrew twierdzeniom skargi konstytucyjnej, wskazany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie posiada zatem waloru ostateczności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK.

Skład orzekający

Justyn Piskorski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w szczególności wymóg wyczerpania drogi prawnej i uzyskania ostatecznego orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprawa nie została jeszcze ostatecznie zakończona przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego skargi konstytucyjnej, ale jej rozstrzygnięcie jest oparte na formalnej przesłance braku ostateczności orzeczenia, co czyni ją mniej interesującą z punktu widzenia merytorycznego dla szerszego grona odbiorców.

Czy wiesz, kiedy możesz złożyć skargę konstytucyjną? Kluczowa przesłanka ostateczności orzeczenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst