Ts 53/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez I.M. przeciwko art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), w zakresie w jakim uniemożliwia on dochodzenie odszkodowania należnego na gruncie starszych przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 64 ust. 1, 2 i 3 oraz innych przepisów Konstytucji RP. Stan faktyczny sprawy dotyczył odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, która została wywłaszczona na podstawie dekretu z 1945 r. i późniejszych przepisów. Sądy administracyjne (WSA w W. i NSA) oddaliły skargi skarżącej, uznając, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie stanowi samoistnej podstawy do ustalenia odszkodowania, a odszkodowanie powinno być ustalane na podstawie innych, obowiązujących przepisów (w tym przypadku art. 215 ust. 2 u.g.n., który nie został spełniony). Skarżąca w skardze konstytucyjnej argumentowała, że sądy dokonały błędnej wykładni art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., który jej zdaniem jest przepisem ramowym i powinien być stosowany w jej sytuacji. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie opiera się na dwóch głównych przesłankach: po pierwsze, skarżąca w istocie kwestionuje sposób zastosowania przepisu przez sądy administracyjne (tzw. kontrola stosowania prawa), a nie jego treść normatywną (co jest przedmiotem kontroli konstytucyjnej). Skarga konstytucyjna jest skargą na przepis prawa, a nie na orzeczenie. Po drugie, skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, w jaki sposób zaskarżony przepis narusza jej konstytucyjne wolności lub prawa, zgodnie z wymogami ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Mimo wezwań do uzupełnienia braków formalnych, skarżąca nie przedstawiła klarownego uzasadnienia zarzutu niezgodności przepisu z Konstytucją. W związku z tym, Trybunał uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, rozróżnienie między kontrolą stanowienia a stosowania prawa, wymogi formalne skargi konstytucyjnej.
Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim uniemożliwia dochodzenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na gruncie starszych przepisów, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do ochrony własności i prawem do odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna nie może być rozpoznana merytorycznie, ponieważ skarżąca kwestionuje sposób zastosowania przepisu przez sądy administracyjne, a nie jego treść normatywną, oraz nie wykazała w sposób wystarczający naruszenia swoich praw konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że skarga konstytucyjna dotyczy przepisów prawa, a nie orzeczeń sądowych. Skarżąca skupiła się na wadliwej wykładni i zastosowaniu przepisu przez sądy administracyjne, zamiast na jego normatywnej treści. Ponadto, skarżąca nie przedstawiła wystarczających argumentów na poparcie tezy o naruszeniu jej praw konstytucyjnych przez zaskarżony przepis.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.M. | osoba_fizyczna | skarżąca |
Przepisy (9)
Główne
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy prawnej do ustalenia odszkodowania, a jego zastosowanie wymaga istnienia odrębnych, obowiązujących podstaw prawnych.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1, 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli w zakresie ochrony własności.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli w zakresie prawa do odszkodowania.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1 i 4 pkt 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa prawna do wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej i odmowy nadania jej dalszego biegu.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w tym określenie kwestionowanego przepisu, uzasadnienie zarzutu niezgodności z Konstytucją.
Pomocnicze
u.g.n. art. 215 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podstawa prawna do ustalenia odszkodowania za nieruchomość, której nie spełniono w niniejszej sprawie.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli w zakresie zasady demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli w zakresie proporcjonalności ograniczeń praw.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli w zakresie równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca kwestionuje sposób zastosowania przepisu przez sądy administracyjne, a nie jego treść normatywną. • Skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający naruszenia swoich praw konstytucyjnych przez zaskarżony przepis. • Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Odrzucone argumenty
Art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. powinien być stosowany w sprawie skarżącej jako przepis ramowy, umożliwiający dochodzenie odszkodowania. • Sądy administracyjne dokonały błędnej wykładni art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.
Godne uwagi sformułowania
skarga konstytucyjna nie jest skargą na rozstrzygnięcie, ale skargą na przepis prawa • Przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w drodze skargi konstytucyjnej nie mogą być prawomocne orzeczenia lub ostateczne decyzje zapadłe w indywidualnych sprawach, lecz wyłącznie akty normatywne, na podstawie których rozstrzygnięcia te zostały wydane.
Skład orzekający
Justyn Piskorski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, rozróżnienie między kontrolą stanowienia a stosowania prawa, wymogi formalne skargi konstytucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony własności i prawa do odszkodowania za wywłaszczenie, a także precyzyjnego określenia granic kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i prawem konstytucyjnym.
“Czy można odzyskać pieniądze za wywłaszczoną ziemię po latach? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.