Ts 52/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący A.B. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 306 § 1 w zw. z art. 325a § 2, art. 426 § 1 oraz art. 465 § 1 i 2 w zw. z art. 459 § 1 i 3 k.p.k.) z Konstytucją, w zakresie, w jakim nie przewidują one środka odwoławczego umożliwiającego zaskarżenie postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 28 maja 2024 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na brak podstawy ostatecznego orzeczenia oraz oczywistą bezzasadność zarzutów. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 79 ust. 1 Konstytucji, błędną wykładnię prawa do kontroli sądowej oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył zażalenie na posiedzeniu niejawnym i postanowił go nie uwzględnić. Uzasadnił, że kwestionowane przepisy nie były podstawą ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, a warunkiem wniesienia skargi jest nie tylko ostateczność orzeczenia, ale także jego wydanie na podstawie kwestionowanych regulacji i naruszenie praw konstytucyjnych. Podkreślono, że prawo do kontroli sądowej postanowień prokuratora jest realizowane, ale Konstytucja nie wymaga kontroli dwuinstancyjnej. Trybunał uznał, że zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, a jego argumentacja nie uzasadnia odstąpienia od utrwalonego stanowiska Trybunału.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretacja wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu ostatecznego orzeczenia i jego związku z kwestionowanymi przepisami.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku środka odwoławczego od postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego przewidujące brak środka odwoławczego od postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia naruszają Konstytucję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie spełnił wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, ponieważ kwestionowane przepisy nie były podstawą ostatecznego orzeczenia, a zarzuty są oczywiście bezzasadne.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że aby skarga konstytucyjna była dopuszczalna, kwestionowane przepisy muszą być podstawą ostatecznego orzeczenia, które narusza prawa konstytucyjne skarżącego. W tym przypadku skarżący nie wykazał, że ostateczne orzeczenie, na które się powołuje, zostało wydane na podstawie przepisów, które kwestionuje, ani że narusza ono jego prawa konstytucyjne.
Czy skarżący miał prawo do kontroli sądowej postanowienia kończącego postępowanie przygotowawcze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do kontroli sądowej jest realizowane, ale Konstytucja nie wymaga kontroli dwuinstancyjnej postanowień prokuratora.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że prawo potencjalnego pokrzywdzonego wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji realizuje się przez możliwość poddania postanowień prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego kontroli sądowej, jednak nie wymaga to kontroli dwuinstancyjnej.
Czy pouczenie o braku prawa do zażalenia stanowi ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pouczenie o braku prawa do zażalenia nie stanowi ostatecznego orzeczenia, lecz informację o obowiązujących przepisach prawa.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że pouczenie zawarte w protokole posiedzenia i zarządzeniu o doręczeniu orzeczenia nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, a jedynie informacją o przepisach prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (17)
Główne
Konstytucja art. 176 § ust. 1
Ustawa - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
wzór kontroli, skarżący zarzucił naruszenie
Konstytucja art. 78
Ustawa - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
wzór kontroli, skarżący zarzucił naruszenie
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Ustawa - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
wzór kontroli, skarżący zarzucił naruszenie, prawo do sądu
Konstytucja art. 77 § ust. 2
Ustawa - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
wzór kontroli, skarżący zarzucił naruszenie
Konstytucja art. 2
Ustawa - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
wzór kontroli, skarżący zarzucił naruszenie
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
prawo do zażalenia
Konstytucja art. 79 § ust. 1
Ustawa - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
wymóg ostatecznego orzeczenia w skardze konstytucyjnej
Pomocnicze
k.p.k. art. 306 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
kwestionowany w zakresie braku środka odwoławczego
k.p.k. art. 325a § § 2
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
kwestionowany w zakresie braku środka odwoławczego
k.p.k. art. 426 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
kwestionowany w zakresie braku środka odwoławczego
k.p.k. art. 465 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
kwestionowany w zakresie braku środka odwoławczego
k.p.k. art. 465 § § 2
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
kwestionowany w zakresie braku środka odwoławczego
k.p.k. art. 459 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
kwestionowany w zakresie braku środka odwoławczego
k.p.k. art. 459 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania karnego
kwestionowany w zakresie braku środka odwoławczego
u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
rozpoznanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
wymogi formalne skargi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestionowane przepisy k.p.k. nie były podstawą ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. • Stawiane zarzuty są oczywiście bezzasadne. • Skarżący zrealizował swoje prawa gwarantowane przez art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 w związku z art. 2 Konstytucji. • Art. 176 ust. 1 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli w tej sprawie. • Prawo do kontroli sądowej postanowień prokuratora jest realizowane, ale Konstytucja nie wymaga kontroli dwuinstancyjnej. • Pouczenie o braku prawa do zażalenia nie jest ostatecznym orzeczeniem.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 79 ust. 1 Konstytucji poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia prawa do zaskarżenia postanowienia sądu wymaga dysponowania przez skarżącego orzeczeniem stwierdzającym brak możliwości zaskarżenia. • Niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 skutkujące odmową nadania skardze dalszego biegu, pomimo że spełnia ona wymogi określone w ustawie. • Naruszenie art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 i art. 78 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie miał prawa do kontroli sądowej postanowienia kończącego postępowanie przygotowawcze. • Niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK skutkujące odmową nadania skardze dalszego biegu, pomimo że jest ona oczywiście zasadna.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowane regulacje nie były podstawą orzeczenia wskazanego przez skarżącego jako ostateczne • stawiane przez niego zarzuty są oczywiście bezzasadne • przesłanką wniesienia skargi konstytucyjnej nie jest posiadanie przez skarżącego dowolnego ostatecznego orzeczenia – orzeczenie to musi bowiem nie tylko mieć charakter ostateczny, ale powinno także być wydane na podstawie kwestionowanych w skardze regulacji oraz naruszać wymienione w skardze wolności lub prawa konstytucyjne • na etapie postępowania przygotowawczego prawo potencjalnego pokrzywdzonego wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji realizuje się przez możliwość poddania postanowień prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego kontroli sądowej. Konstytucja nie wymaga jednak, aby kontrola ta była dwuinstancyjna. • Nie stanowi ono bowiem ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, lecz informację o obowiązujących przepisach prawa.
Skład orzekający
Michał Warciński
przewodniczący
Justyn Piskorski
sprawozdawca
Bartłomiej Sochański
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu ostatecznego orzeczenia i jego związku z kwestionowanymi przepisami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środka odwoławczego od postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i prawem do zaskarżenia, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym i karnym procesowym.
“Czy brak możliwości odwołania od decyzji prokuratora zawsze narusza Konstytucję? TK wyjaśnia wymogi skargi konstytucyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.