Ts 107/12

Trybunał Konstytucyjny2014-03-25
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnytermink.p.c.postępowanie cywilnezażalenieprawomocność

Podsumowanie

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając niedochowanie terminu do jej wniesienia.

Skarżąca J.M. wniosła skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność przepisów k.p.c. dotyczących odrzucenia apelacji z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu niedochowania trzymiesięcznego terminu. Skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że termin rozpoczął bieg później. Trybunał uznał jednak, że postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu niedopuszczalnego środka zaskarżenia było ostateczne, a termin do wniesienia skargi konstytucyjnej upłynął przed jej złożeniem.

Skarżąca J.M. wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 405 i 406 Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niedochowanie trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia, przewidzianego w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym. Skarżąca złożyła zażalenie, twierdząc, że termin rozpoczął bieg od doręczenia jej postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 3 stycznia 2012 r. (sygn. akt VII Ca 703/11). Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył zażalenie i nie uwzględnił go. Stwierdził, że postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu apelacji było pierwszym rozstrzygnięciem wydanym na podstawie zaskarżonych przepisów i jednocześnie ostatecznym. Zgodnie z utrwaloną wykładnią, postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest postanowieniem sądu drugiej instancji, od którego nie przysługuje apelacja, a jedynie zażalenie do Sądu Najwyższego w sprawach kasacyjnych. Sprawa skarżącej nie była sprawą kasacyjną, a wniesiona apelacja została odrzucona jako niedopuszczalna. W związku z tym, termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia z 16 grudnia 2011 r. (tj. 21 grudnia 2011 r.), a upłynął 21 marca 2012 r. Skarga wniesiona 25 kwietnia 2012 r. była wniesiona po terminie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, termin nie został dochowany.

Uzasadnienie

Postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu niedopuszczalnego środka zaskarżenia jest postanowieniem sądu drugiej instancji i jest ostateczne. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej biegnie od dnia doręczenia takiego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
J.M.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (9)

Główne

ustawa o TK art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, który rozpoczyna bieg od dnia doręczenia skarżącemu orzeczenia lub innego rozstrzygnięcia sądu, od którego przysługuje skarga kasacyjna lub skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postanowień wydanych przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 3941 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa środki zaskarżenia od postanowień sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 5191 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa środki zaskarżenia od postanowień sądu drugiej instancji.

ustawa o TK art. 36 § 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przyznaje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Reguluje kwestie związane z zażaleniem na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego.

ustawa o TK art. 25 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa skład Trybunału i tryb rozpoznawania spraw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu niedopuszczalnego środka zaskarżenia jest ostateczne. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia z 16 grudnia 2011 r. Skarga konstytucyjna została wniesiona po terminie.

Odrzucone argumenty

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia z 3 stycznia 2012 r. Apelacja od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania była dopuszczalna na podstawie art. 394 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego w drugiej instancji orzeczeniem sądu okręgowego jest postanowieniem sądu drugiej instancji od takiego postanowienia – stosowanie do art. 3941 § 2 w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c. – przysługuje nie apelacja, lecz zażalenie do Sądu Najwyższego, ale tylko, jeśli w sprawie przysługuje skarga kasacyjna.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Maria Gintowt-Jankowicz

sprawozdawca

Wojciech Hermeliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów do wnoszenia skarg konstytucyjnych oraz charakteru rozstrzygnięć sądów drugiej instancji w kontekście procedury cywilnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności środka zaskarżenia i jego wpływu na bieg terminu do skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę terminów i środków zaskarżenia w kontekście skargi konstytucyjnej.

Kiedy termin na skargę konstytucyjną zaczyna biec? Kluczowa interpretacja TK.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

111/2/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 25 marca 2014 r. Sygn. akt Ts 107/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Wróbel – przewodniczący Maria Gintowt-Jankowicz – sprawozdawca Wojciech Hermeliński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej J.M., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 kwietnia 2012 r. J.M. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność art. 405 i art. 406 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 45 art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Podstawą odmowy było niedochowanie przez skarżącą trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, przewidzianego w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). W zażaleniu na to postanowienie skarżąca stwierdziła, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął w jej sprawie bieg 26 stycznia 2012 r., tj. w dniu, w którym skarżącej zostało doręczone postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 3 stycznia 2012 r. (sygn.. akt VII Ca 703/11). W jej przekonaniu, skoro skarga konstytucyjna została złożona 25 kwietnia 2012r., to termin do jej wniesienia został dochowany. Jak zauważyła dalej skarżąca, skargę konstytucyjną można wnieść dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej. W jej ocenie postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 16 grudnia 2011 r. (sygn. akt VII Ca 703/11), którym sąd odrzucił apelację od postanowienia o odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, było zaskarżalne na podstawie art. 394 § 1 k.p.c. Wniesiony przez skarżącą środek zaskarżenia nie był zatem, jej zdaniem, niedopuszczalny, a co więcej, jego złożenie było konieczne do spełnienia wymogu wyczerpania drogi prawnej przewidzianego w art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada – w zakresie zarzutów sformułowanych w zażaleniu – czy w wydanym postanowieniu, prawidłowo ustalił przesłanki odmowy nadania skardze dalszego biegu. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. W zakwestionowanym postanowieniu Trybunał słusznie stwierdził, że postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu apelacji było pierwszym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie skarżącej na podstawie zaskarżonych przepisów i jednocześnie ostatecznym w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Trybunał przypomina, że zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie wykładnią, postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego w drugiej instancji orzeczeniem sądu okręgowego jest postanowieniem sądu drugiej instancji. Od takiego postanowienia – stosowanie do art. 3941 § 2 w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c. – przysługuje nie apelacja, lecz zażalenie do Sądu Najwyższego, ale tylko, jeśli w sprawie przysługuje skarga kasacyjna. Sprawa skarżącej nie była sprawą kasacyjną. Z tego względu apelacja skarżącej od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania została uznana za zażalenie i odrzucona jako niedopuszczalna. Postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu niedopuszczalnego środka zaskarżenia było postanowieniem sądu drugiej instancji. Skarżącej nie przysługiwał od tego postanowienia żaden środek zaskarżenia, a z pewnością nie miał do niego zastosowania art. 394 § 1 k.p.c., który dotyczy tylko postanowień wydanych przez sąd pierwszej instancji. Wniesione przez skarżącą do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2011 r. było niedopuszczalne, dlatego ten środek zaskarżenia został przez sąd kolejny raz odrzucony. W związku z powyższym złożenie przez skarżącą zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu wniesionego przez nią środka zaskarżenia było zbędne. Termin do zakwestionowania art. 405 i art. 406 k.p.c. w trybie skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg w dniu, w którym skarżącej zostało doręczone postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2011 r., wydane na podstawie zaskarżonych przepisów – tj. 21 grudnia 2011 r. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej upłynął zatem – jak prawidłowo ustalił Trybunał w zakwestionowanym postanowieniu – 21 marca 2012 r., a więc wniesienie rozpatrywanej skargi 25 kwietnia 2012 r. nastąpiło po terminie. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę