Orzeczenie · 2000-03-31

TS 5/00

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2000-03-31
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyterminKodeks cywilnyodpowiedzialność za szkodębłędy sądoweprawomocność

Skarżący Piotr W. wniósł skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 417 § 2 i art. 418 Kodeksu cywilnego z Konstytucją RP. Kwestionowane przepisy miały uniemożliwiać dochodzenie odszkodowania za szkodę spowodowaną przez osobę wykonującą funkcje urzędowe. Szkodę skarżący wywodził z błędów rachunkowych popełnionych przez sądy niższych instancji przy podziale majątku dorobkowego, które doprowadziły do konieczności zapłaty zawyżonej kwoty. Skarżący wskazywał, że nie mógł dochodzić od Skarbu Państwa naprawienia szkody ze względu na treść wskazanych przepisów KC. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że została ona wniesiona z uchybieniem dwumiesięcznego terminu, liczonego od dnia doręczenia ostatecznego orzeczenia w sprawie (postanowienia Sądu Najwyższego z 26 października 1994 r.). Trybunał podkreślił, że nawet jeśli skarżący nie otrzymał zawiadomienia o orzeczeniu, nie uprawniało go to do złożenia skargi po upływie tak długiego czasu, zwłaszcza że instytucja skargi konstytucyjnej nie istniała w momencie wydawania orzeczenia, a sama skarga została wniesiona długo po wejściu w życie Konstytucji z 1997 r. W związku z niedochowaniem terminu, Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Utrzymanie rygoru terminów w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, nawet w sprawach dotyczących potencjalnych naruszeń praw konstytucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa na gruncie przepisów KC obowiązujących w tamtym czasie. Interpretacja przepisów KC mogła ulec zmianie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy art. 417 § 2 i art. 418 Kodeksu cywilnego, uniemożliwiające dochodzenie odszkodowania za szkodę spowodowaną przez osobę wykonującą funkcje urzędowe, naruszają konstytucyjne prawa do równego traktowania (art. 32), prawa do sądu (art. 45) i prawa do naprawienia szkody (art. 77)?

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny nie rozpoznał merytorycznie tej kwestii.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu jej wniesienia po upływie ustawowego dwumiesięcznego terminu od dnia doręczenia ostatecznego orzeczenia.

Czy skarga konstytucyjna może być wniesiona po upływie dwumiesięcznego terminu od dnia doręczenia ostatecznego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że dwumiesięczny termin na wniesienie skargi konstytucyjnej jest terminem ustawowym i jego przekroczenie skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Piotr W.osoba_fizycznaskarżący
Bożena W.osoba_fizycznauczestnik postępowania (była żona)
Skarb Państwaorgan_państwowypotencjalnie odpowiedzialny za szkodę

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 417 § § 2

Kodeks cywilny

Skarżący zarzucił naruszenie tego przepisu, który miał uniemożliwiać dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza publicznego.

k.c. art. 418

Kodeks cywilny

Skarżący zarzucił naruszenie tego przepisu, który miał uniemożliwiać dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza publicznego.

Pomocnicze

u.o.TK art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający dwumiesięczny termin na wniesienie skargi konstytucyjnej.

u.o.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający, co stanowi ostateczne orzeczenie w rozumieniu Konstytucji.

k.p.c. art. 684

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości.

k.p.c. art. 623

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości.

k.r.o. art. 46

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Przywołany w rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości.

k.p.c. art. 688

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany w rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna została wniesiona po upływie ustawowego dwumiesięcznego terminu od dnia doręczenia ostatecznego orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

nie ma możliwości uzyskania od byłej żony zwrotu zawyżonej dopłaty • szkoda spowodowana została rażącymi błędami sądów popełnionymi przy wydawaniu orzeczeń • odpowiedzialność Skarbu Państwa w świetle obowiązujących przepisów jest nie do udowodnienia • skarga została złożona z przekroczeniem dwumiesięcznego terminu • nie oznaczało to otwarcia możliwości złożenia takiej skargi wraz z wejściem w życie Konstytucji z 1997 r. • nie dochował terminu do wniesienia skargi, co nie pozwala na dopuszczenie skargi do merytorycznego rozpoznania • nie może się rozciągać na bliżej nieokreślony okres czasu

Skład orzekający

Lech Garlicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Utrzymanie rygoru terminów w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, nawet w sprawach dotyczących potencjalnych naruszeń praw konstytucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa na gruncie przepisów KC obowiązujących w tamtym czasie. Interpretacja przepisów KC mogła ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje znaczenie terminów procesowych, nawet w kontekście skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników. Jednak brak merytorycznego rozpoznania obniża jej atrakcyjność.

Termin, który zamyka drogę do sprawiedliwości? Trybunał Konstytucyjny o skardze po latach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst