Ts 49/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący J.D. złożył skargę konstytucyjną, domagając się zbadania zgodności art. 394 § 1 i § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego z Konstytucją RP. Kwestionował brak możliwości zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wydanego przez sąd okręgowy rozpoznający skargę na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżący nie określił przepisu, na podstawie którego ostatecznie orzeczono o jego prawach lub wolnościach konstytucyjnych, a także nie uzyskał ostatecznego rozstrzygnięcia, gdyż nie wniósł zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że art. 79 ust. 1 Konstytucji nie wymaga „ostatecznego orzeczenia”, lecz by sąd „orzekł ostatecznie” o prawach skarżącego. Podkreślił, że brak możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów potwierdza naruszenie jego praw. Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył zażalenie na posiedzeniu niejawnym i postanowił go nie uwzględnić. Uzasadnił, że postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze było prawidłowe, ponieważ skarżący nie podważył skutecznie podstawy odmowy. Trybunał przypomniał, że warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest zakwestionowanie przepisu, który bezpośrednio stanowił podstawę rozstrzygnięcia, a skarżący nie wykazał, aby kwestionowane przepisy KPC były podstawą wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia lub postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tym samym, skarga nie spełniała wymogu określenia przepisu, na podstawie którego ostatecznie orzeczono o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne skargi, pojęcie „ostatecznego rozstrzygnięcia” w kontekście skargi konstytucyjnej, bezpośredni charakter naruszenia praw konstytucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak możliwości zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wydanego przez sąd okręgowy rozpoznający skargę na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej, narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ skarga konstytucyjna wymaga wskazania przepisu, który bezpośrednio stanowił podstawę rozstrzygnięcia o prawach lub wolnościach skarżącego, a skarżący nie wykazał, aby kwestionowane przepisy KPC były taką podstawą.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest zakwestionowanie przepisu, który bezpośrednio stanowił podstawę rozstrzygnięcia o prawach lub wolnościach skarżącego. Skarżący nie wykazał, aby przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, na które się powołał, były podstawą wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia lub postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym skarga nie spełniała wymogu określenia przepisu, na podstawie którego ostatecznie orzeczono o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego.
Czy dla dopuszczalności skargi konstytucyjnej konieczne jest uzyskanie „ostatecznego orzeczenia” sądu lub organu administracji publicznej, czy też wystarczy, aby sąd lub organ „orzekł ostatecznie” o prawach lub wolnościach skarżącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dla dopuszczalności skargi konstytucyjnej konieczne jest, aby ostateczne rozstrzygnięcie o prawach lub wolnościach skarżącego zapadło na podstawie kwestionowanej normy generalno-abstrakcyjnej.
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz orzecznictwo, zgodnie z którym warunkiem dopuszczalności skargi jest zakwestionowanie przepisu, który bezpośrednio stanowił podstawę rozstrzygnięcia, a ukształtowanie się ostatecznego orzeczenia nastąpiło na podstawie m.in. kwestionowanej normy. Skarżący nie wykazał, aby kwestionowane przepisy KPC stanowiły podstawę wydania postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.D. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (5)
Główne
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Przepis określający prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Przepis określający wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w tym konieczność określenia kwestionowanego przepisu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestionowany przepis, w zakresie w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wydanego przez sąd okręgowy rozpoznający skargę na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej.
k.p.c. art. 394 § § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestionowany przepis, w zakresie w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wydanego przez sąd okręgowy rozpoznający skargę na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej.
u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Przepis określający tryb rozpoznawania zażalenia na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna musi wskazywać przepis, który bezpośrednio stanowił podstawę rozstrzygnięcia o prawach lub wolnościach skarżącego. • Skarżący nie wykazał, że kwestionowane przepisy KPC były podstawą wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia lub postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. • Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogu określenia przepisu, na podstawie którego ostatecznie orzeczono o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego.
Odrzucone argumenty
Art. 79 ust. 1 Konstytucji nie wymaga „ostatecznego orzeczenia”, lecz by sąd „orzekł ostatecznie” o prawach lub wolnościach skarżącego. • Brak możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych potwierdza naruszenie praw skarżącego. • Odmowa przekazania skargi do merytorycznej oceny z powodu niedysponowania postanowieniem o odrzuceniu zażalenia jest nadmiernym formalizmem.
Godne uwagi sformułowania
skarżący nie określił kwestionowanego przepisu, na podstawie którego ostatecznie orzeczono o jego konstytucyjnych wolnościach lub prawach albo obowiązkach. • skarżący nie uzyskał ostatecznego rozstrzygnięcia naruszającego jego prawa określone w petitum skargi • art. 79 ust. 1 Konstytucji nie wymaga, aby skarżący uzyskał «ostateczne orzeczenie» wydane przez sąd lub organ administracji publicznej, lecz by sąd lub organ «orzekł ostatecznie» o prawach lub wolnościach skarżącego określonych w Konstytucji • naruszenie konstytucyjnych wolności i praw skarżącego powinno mieć charakter bezpośredni. • skarżący nie może natomiast w drodze skargi kwestionować konstytucyjności aktów normatywnych niestanowiących podstawy dotyczącego go indywidualnego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Rafał Wojciechowski
przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski
członek
Jarosław Wyrembak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne skargi, pojęcie „ostatecznego rozstrzygnięcia” w kontekście skargi konstytucyjnej, bezpośredni charakter naruszenia praw konstytucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i dostępem do sądu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i postępowaniem przed TK.
“Czy brak możliwości zaskarżenia decyzji o kosztach sądowych to naruszenie praw konstytucyjnych? TK wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.