TS 49/09Odmowa biegu skardze konstytucyjnej dziedziczenie rolne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Władysława G. dotyczącą zgodności art. 1059 Kodeksu cywilnego z Konstytucją RP. Skarżący zarzucił, że przepis ten, w brzmieniu nadanym przez ustawy z 1971 r. i 1990 r., jest niezgodny z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, szczególnie w kontekście dziedziczenia gospodarstw rolnych otwartych po wejściu w życie przepisów KC o dziedziczeniu gospodarstw rolnych, a przed 14 lutego 2001 r., jeśli nieprawomocne orzeczenie nastąpiło przed tą datą. Skarżący podniósł, że został pozbawiony prawa do dziedziczenia gospodarstwa rolnego ze względu na okoliczności od niego niezależne. Stan faktyczny sprawy obejmował postanowienia sądów z lat 1999-2008, w tym postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 2001 r. zmieniające stwierdzenie nabycia spadku i wykluczające skarżącego z dziedziczenia gospodarstwa rolnego na podstawie art. 1059 k.c., oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 2008 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazując na dwa główne powody. Po pierwsze, skarga nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji, gdyż postanowienia sądów z lat 1999 i 2001, na które powoływał się skarżący, nie mogły stanowić podstawy skargi złożonej w 2009 r. ze względu na upływ terminu. Ponadto, postanowienia z 2008 r. nie opierały się na art. 1059 k.c., lecz na przesłankach proceduralnych dotyczących wznowienia postępowania. Po drugie, Trybunał uznał, że ponowne badanie zarzutów skarżącego jest zbędne w rozumieniu art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, ponieważ sytuacja skarżącego mieściła się w zakresie zastosowania art. 1059 k.c., który był już przedmiotem kontroli w sprawie o sygn. P 4/99, a zarzuty skarżącego stanowiły w dużej mierze polemikę z wcześniejszym wyrokiem TK.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaDopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne, kontrola przepisów dotyczących dziedziczenia gospodarstw rolnych w kontekście wcześniejszych orzeczeń TK.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności okresu otwarcia spadku i daty orzeczenia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 1059 Kodeksu cywilnego, w brzmieniu nadanym przez ustawy nowelizujące, jest zgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim stosuje się go do dziedziczenia gospodarstw rolnych otwartych po wejściu w życie przepisów KC o dziedziczeniu gospodarstw rolnych, a przed 14 lutego 2001 r., jeśli nieprawomocne orzeczenie nastąpiło przed tą datą?
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna nie została rozpoznana merytorycznie.
Uzasadnienie
Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ nie spełniała ona wymogów formalnych określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji (upływ terminu do złożenia skargi, brak podstawy prawnej w orzeczeniach z lat 2008/2009) oraz z powodu zbędności ponownego badania zarzutów w świetle wcześniejszego wyroku TK w sprawie P 4/99.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Władysław G. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A. Gwizdala | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 1059
Kodeks cywilny
Przepis stosowany do dziedziczenia gospodarstw rolnych, którego konstytucyjność była przedmiotem skargi.
Pomocnicze
u.TK art. 46 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa termin do złożenia skargi konstytucyjnej.
u.TK art. 79 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa wymogi formalne dopuszczalności skargi konstytucyjnej (naruszenie prawa przez przepis i jego zastosowanie w konkretnej sprawie).
u.TK art. 39 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy rozpoznania skargi, gdy ponowne badanie zarzutów jest zbędne.
u.TK art. 36 § ust. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do orzeczenia o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka do wznowienia postępowania, której niespełnienie było podstawą odrzucenia skargi o wznowienie.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji. • Postanowienia z lat 2008/2009 nie opierały się na kwestionowanym przepisie art. 1059 k.c. • Ponowne badanie zarzutów jest zbędne w rozumieniu art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK z uwagi na wcześniejszy wyrok w sprawie P 4/99.
Odrzucone argumenty
Art. 1059 k.c. jest niekonstytucyjny i narusza prawa skarżącego do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.
Godne uwagi sformułowania
skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych praw i zarazem szczególnym środkiem kontroli hierarchicznej zgodności norm • Niespełnienie któregokolwiek z wymogów [art. 79 ust. 1 Konstytucji] czyni niedopuszczalnym rozpoznanie skargi konstytucyjnej • Ponowne badanie tak sformułowanych zarzutów jest zbędne w rozumieniu art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.
Skład orzekający
Mirosław Granat
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne, kontrola przepisów dotyczących dziedziczenia gospodarstw rolnych w kontekście wcześniejszych orzeczeń TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności okresu otwarcia spadku i daty orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dziedziczenia gospodarstw rolnych i jego zgodności z Konstytucją, choć rozstrzygnięcie opiera się na przesłankach formalnych, a nie merytorycznych.
“Czy przepisy o dziedziczeniu gospodarstw rolnych naruszają Konstytucję? TK odmawia rozpoznania skargi.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.