Orzeczenie · 2024-06-25

Ts 46/23

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2024-06-25
tkinneprawo bankoweŚredniakonstytucyjny
przymusowa restrukturyzacjabankowośćBankowy Fundusz Gwarancyjnyskarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyochrona depozytówinstrumenty kapitałoweprawo bankowe

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Radę Nadzorczą Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku przeciwko art. 101 ust. 7, art. 2 pkt 17 oraz art. 103 ust. 5 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. Skarżąca zarzucała niezgodność tych przepisów z Konstytucją RP, wskazując na naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, prawa własności, zasady poprawnej legislacji, zasady proporcjonalności, art. 87 Konstytucji oraz prawa do sądu. Podstawą skargi była decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 15 stycznia 2020 r. o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec banku, umorzeniu instrumentów kapitałowych oraz zastosowaniu instytucji pomostowej. Po oddaleniu skargi przez WSA i NSA, skarżąca wniosła skargę konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania skardze dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że w zakresie art. 101 ust. 7 ustawy o BFG, skarżąca kwestionuje wadliwe zastosowanie przepisu w indywidualnej sprawie, a nie jego treść normatywną, co wykracza poza kognicję Trybunału. W odniesieniu do art. 2 pkt 17 ustawy, wskazany wzorzec kontroli (art. 87 Konstytucji) ma charakter ustrojowy i nie kreuje praw ani wolności, a zatem nie może być samodzielnym wzorcem kontroli. Natomiast w kwestii art. 103 ust. 5 ustawy, Trybunał stwierdził, że przepis ten nie dotyczy praw skarżącej, ponieważ decyzja BFG została jej doręczona. W konsekwencji, skarga nie spełniła wymogów formalnych i merytorycznych do nadania jej dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że skarga konstytucyjna nie może być podstawą do kwestionowania zastosowania przepisu w indywidualnej sprawie, a także ograniczenia dotyczące wzorców kontroli i zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i jej dopuszczalności formalnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 101 ust. 7 ustawy o BFG, w zakresie umożliwiającym jednoczesne wszczęcie przymusowej restrukturyzacji i umorzenie instrumentów kapitałowych, jest zgodny z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), zasadą proporcjonalności ograniczeń prawa własności (art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji)?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga w tym zakresie nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ skarżąca kwestionuje wadliwe zastosowanie przepisu w indywidualnej sprawie, a nie jego treść normatywną.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że istota zarzutów skarżącej dotyczy wadliwego zastosowania przepisu w konkretnej sprawie, a nie jego niezgodności z Konstytucją. Skarga jest skierowana przeciwko wykładni przepisu dokonanej w indywidualnej sprawie, a nie przeciwko treści normatywnej wynikającej z jednolitej wykładni.

Czy art. 2 pkt 17 ustawy o BFG, w zakresie definiowania funkcji krytycznych poza systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego, narusza art. 87 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga w tym zakresie nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ art. 87 Konstytucji jest wzorcem ustrojowym, który nie może być samodzielnym wzorcem kontroli konstytucyjności.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że art. 87 Konstytucji ma charakter ustrojowy i dotyczy katalogu źródeł prawa, nie kreując praw ani wolności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, co uniemożliwia jego samodzielne stosowanie jako wzorca kontroli.

Czy art. 103 ust. 5 ustawy o BFG, w zakresie braku obowiązku doręczenia decyzji z uzasadnieniem podmiotom, których interes prawny został naruszony, narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji)?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga w tym zakresie nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ przepis ten nie dotyczy praw skarżącej, która otrzymała decyzję BFG.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że kwestionowany przepis nie narusza praw skarżącej, ponieważ decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego została jej doręczona, co wyklucza zastosowanie zarzutu dotyczącego braku doręczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówiono nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Rada Nadzorcza Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanokuinstytucjaskarżąca
Bankowy Fundusz Gwarancyjnyinstytucjaorgan
Miasto i Gmina Leskoorgan_państwowystrona postępowania NSA
Powiat Ropczycko-Sędziszowskiorgan_państwowystrona postępowania NSA
[...] Sp. z o.o.spółkastrona postępowania NSA
W.K.osoba_fizycznastrona postępowania NSA
K.K.osoba_fizycznastrona postępowania NSA
Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej nr 1 w Rzeszowieinstytucjastrona postępowania NSA
Powiat Dębickiorgan_państwowystrona postępowania NSA
Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A.spółkastrona postępowania NSA
T.S.osoba_fizycznastrona postępowania NSA

Przepisy (13)

Główne

u.o.BGF art. 101 § ust. 7

Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji

Skarżąca kwestionuje możliwość jednoczesnego wszczęcia przymusowej restrukturyzacji i umorzenia instrumentów kapitałowych, zarzucając naruszenie zasady poprawnej legislacji, zasady proporcjonalności i prawa własności.

u.o.BGF art. 2 § pkt 17

Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji

Skarżąca kwestionuje definicję funkcji krytycznych poza systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego, zarzucając naruszenie art. 87 Konstytucji.

u.o.BGF art. 103 § ust. 5

Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji

Skarżąca kwestionuje brak obowiązku doręczenia decyzji BFG wraz z uzasadnieniem podmiotom, których interes prawny został naruszony, zarzucając naruszenie prawa do sądu.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania skardze dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Wymogi formalne skargi konstytucyjnej dotyczące określenia przepisu, naruszonego prawa i uzasadnienia zarzutu.

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przedmiot skargi konstytucyjnej - ustawa lub inny akt normatywny orzekający ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada poprawnej legislacji.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności, zasada proporcjonalności.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności ograniczeń praw i wolności.

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, gdy kwestionuje wadliwe zastosowanie przepisu w indywidualnej sprawie, a nie jego treść normatywną. • Art. 87 Konstytucji nie może być samodzielnym wzorcem kontroli konstytucyjności. • Przepis dotyczący doręczenia decyzji nie narusza praw skarżącej, jeśli decyzja została jej doręczona.

Odrzucone argumenty

Art. 101 ust. 7 ustawy o BFG narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę poprawnej legislacji i zasadę proporcjonalności. • Art. 2 pkt 17 ustawy o BFG narusza art. 87 Konstytucji poprzez definiowanie funkcji krytycznych poza systemem źródeł prawa. • Art. 103 ust. 5 ustawy o BFG narusza prawo do sądu z powodu braku obowiązku doręczenia decyzji z uzasadnieniem.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał Konstytucyjny jest „sądem prawa”, uprawnionym do oceny konstytucyjności przepisów, a nie „sądem faktów” czy „trzecią instancją”. • Skarga konstytucyjna jest zawsze „skargą na przepis”, a nie na jego konkretne, wadliwe zastosowanie. • Model Identyfikacji Funkcji Krytycznych nie należy do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego.

Skład orzekający

Rafał Wojciechowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że skarga konstytucyjna nie może być podstawą do kwestionowania zastosowania przepisu w indywidualnej sprawie, a także ograniczenia dotyczące wzorców kontroli i zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i jej dopuszczalności formalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych przepisów dotyczących restrukturyzacji banków i ochrony depozytów, a także procedury skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i konstytucyjnym.

Trybunał Konstytucyjny: Skarga na przepisy bankowe odrzucona z powodów formalnych.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst