Pełny tekst orzeczenia Ts 4/23

82/B/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 26 marca 2026 r.
Sygn. akt Ts 4/23
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Stanisław Piotrowicz - przewodniczący
Bartłomiej Sochański - sprawozdawca
Wojciech Sych,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2025 r. o odmowie
nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J.,
postanawia:
nie uwzględnić zażalenia.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 grudnia 2022 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący),
reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o zbadanie zgodności art. 53 ust. 1 pkt 3 oraz art. 59 ust. 1 ustawy
z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393;
dalej: u.o.t.p.TK) z art. 79 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostatnie w związku z art. 79 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 w związku
z art. 79 ust. 1 Konstytucji.
2
Postanowieniem z 15 lipca 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 28 lipca 2025 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania
dalszego biegu skardze konstytucyjnej z uwagi na jej oczywistą bezzasadność. Trybunał stanął na stanowisku, że wnoszenie skargi
konstytucyjnej w sytuacji, gdy ostatecznym rozstrzygnięciem zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji jest wydany na etapie oceny
merytorycznej judykat kończący postępowanie przez Trybunałem (wyrok lub postanowienie o umorzeniu postępowania), sprzeczne
byłoby z zasadą ostateczności orzeczeń wyrażoną w art. 190 ust. 1 Konstytucji. Trybunał podniósł również, że poza tą fundamentalną
okolicznością analizowanej skardze nie może zostać nadany dalszy bieg z uwagi na nieusunięcie braków formalnych, w szczególności
brak uzasadnienia naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji, który został powołany jako akcesoryjny wzorzec kontroli w kontekście
naruszeń art. 79 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.
3
Skarżący 1 sierpnia 2025 r. (data nadania) wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia
oraz skierowania skargi do rozpoznania. Zdaniem skarżącego „Konstytucja wprowadza zasadę ostateczności orzeczeń Trybunału
Konstytucyjnego. Dostrzec przy tym należy[,] iż dotychczas w orzecznictwie Trybunału wskazywano jednolicie, ze zasada ta obowiązuje
wyłącznie w stosunku do wyroków, a więc merytorycznych orzeczeń co do istoty sprawy” (s. 4 zażalenia).
4
W zażaleniu zawarto również wniosek o skierowanie przez skład orzekający „pytania prejudycjalnego do Trybunału Konstytucyjnego”
o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania tego wniosku.
5
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
6
1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału
Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie
na posiedzeniu niejawnym (art.37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia
Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze
dalszego biegu.
7
2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie
podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu.
8
2.1. Trybunał w niniejszym składzie w pełni podziela argumentację wskazaną w zaskarżonym postanowieniu. Przypomnieć należy,
że warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest naruszenie praw lub wolności skarżącego
zagwarantowanych w Konstytucji poprzez ostateczne rozstrzygnięcie zapadłe w jego indywidualnej sprawie, na podstawie stanowiącego
przedmiot skargi aktu normatywnego lub jego redakcyjnej części (art. 79 ust. 1 Konstytucji). W niniejszym przypadku skarżący
jako ostateczne rozstrzygnięcie o jego prawach lub wolnościach wskazał postanowienie Trybunału z 12 października 2022 r.,
sygn. SK 47/20 (OTK ZU A/2022, poz. 64). W zażaleniu stwierdził, że ostateczność orzeczeń Trybunału dotyczy wyłącznie orzeczeń
o charakterze merytorycznym, z czego wywiódł możliwość zaskarżania wydanych na etapie merytorycznym postanowień umarzających
postępowania inicjowane skargami konstytucyjnymi.
9
Tymczasem, co wynika z dorobku nauki prawa konstytucyjnego i orzecznictwa Trybunału, ostateczność rozstrzygnięć rozumieć należy
jako niemożność ich podważenia, uchylenia czy modyfikacji. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, „merytoryczne postępowanie
przed TK jest jednoinstancyjne, a co za tym idzie TK nie ma kompetencji do rozpoznawania środków zaskarżenia wnoszonych na
podstawie odpowiednio stosowanych przepisów postępowania cywilnego”. Z całą mocą podnieść należy, że mimo iż Trybunał dopuścił
wyjątkowo stosowanie do toczących się przed nim postępowań w ramach wstępnej kontroli skarg i wniosków standardów wynikających
z art. 45 ust. 1 Konstytucji, nie można tego odnosić do judykatów wydawanych na etapie kontroli merytorycznej, nawet jeżeli
przyczyną nieuwzględnienia żądań skarżącego w konkretnym postępowaniu były niedostatki formalne skargi konstytucyjnej.
10
W związku z powyższym Trybunał w niniejszym składzie podtrzymuje pogląd, iż analizowana skarga konstytucyjna jest oczywiście
bezzasadna, a przedstawione przez skarżącego argumenty nie uzasadniają uwzględnienia zażalenia.
11
2.2. W postanowieniu z 15 lipca 2025 r. Trybunał wskazał, że skarżący nie odniósł się w prawidłowy sposób do zastrzeżeń zawartych
w zarządzeniu sędziego TK z 29 listopada 2023 r. (doręczonym prawidłowo jego pełnomocnikowi 18 grudnia 2023 r.). W szczególności
nie uzupełnił uzasadnienia skargi o argumenty uzasadniające zarzut niezgodności zaskarżonych przepisów z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
powołanym w charakterze akcesoryjnego wzorca kontroli wobec art. 79 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.
12
Argumenty przedstawione w analizowanym zażaleniu nie podważyły ustaleń we wskazanym zakresie.
13
3. Odnośnie do żądania skarżącego w zakresie skierowania przez skład orzekający wniosku („pytania prejudycjalnego”) do Trybunału
Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK należy podkreślić, że ani Konstytucja, ani przepisy
u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej. Sformułowany przez skarżącego w zażaleniu wniosek nie wywołuje
więc żadnych skutków procesowych (por. postanowienia TK z: 23 października 2023 r., sygn. Ts 6/23, OTK ZU B/2023, poz. 303;
7 marca 2024 r., sygn. Ts 260/22, OTK ZU B/2024, poz. 179 oraz 27 maja 2024 r., sygn. Ts 77/22, OTK ZU B/2024, poz. 200).
14
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.