Orzeczenie · 2026-03-26

Ts 4/23Odmowa nadania biegu skardze konstytucyjnej 54

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-03-26
tkinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyzasada ostatecznościbraki formalnezażaleniedopuszczalność skargi

Skarżący M.J. złożył skargę konstytucyjną dotyczącą zgodności art. 53 ust. 1 pkt 3 oraz art. 59 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 15 lipca 2025 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Jako powody wskazano brak ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz nieusunięcie braków formalnych, w tym brak uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że zasada ostateczności orzeczeń dotyczy wyłącznie wyroków, a nie postanowień umarzających postępowanie. Trybunał Konstytucyjny w składzie trzech sędziów rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym i postanowił je oddalić. Stwierdzono, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty skarżącego nie podważają jego ustaleń. Podkreślono, że ostateczność rozstrzygnięć oznacza niemożność ich podważenia, uchylenia czy modyfikacji, a postępowanie przed TK jest jednoinstancyjne. Ponadto, skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. Wniosek skarżącego o skierowanie pytania prejudycjalnego do TK uznano za niedopuszczalny procesowo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, dopuszczalność skargi konstytucyjnej, braki formalne skargi, procedury przed TK.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i zażalenia na postanowienie o odmowie nadania jej dalszego biegu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest orzeczeniem, od którego przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK, skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu. Trybunał rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym, badając prawidłowość stwierdzenia przesłanek odmowy.

Czy zasada ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dotyczy również postanowień o charakterze formalnym, w tym postanowień o odmowie nadania dalszego biegu skardze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasada ostateczności rozstrzygnięć rozumiana jako niemożność ich podważenia, uchylenia czy modyfikacji, dotyczy również postanowień wydawanych na etapie wstępnej kontroli skargi, nawet jeśli przyczynami nieuwzględnienia żądań były niedostatki formalne.

Uzasadnienie

Postępowanie przed TK jest jednoinstancyjne, a TK nie ma kompetencji do rozpoznawania środków zaskarżenia na etapie kontroli merytorycznej. Ostateczność rozstrzygnięć oznacza niemożność ich podważenia, uchylenia czy modyfikacji, co dotyczy także postanowień formalnych.

Czy skarżący uzupełnił braki formalne skargi konstytucyjnej, w szczególności uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie uzupełnił prawidłowo braków formalnych skargi, w tym uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Uzasadnienie

W postanowieniu z 15 lipca 2025 r. wskazano na nieodniesienie się przez skarżącego do zastrzeżeń dotyczących uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji. Argumenty przedstawione w zażaleniu nie podważyły tych ustaleń.

Czy istnieje możliwość skierowania przez skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego wniosku (pytania prejudycjalnego) o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ani Konstytucja, ani przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej.

Uzasadnienie

Sformułowany przez skarżącego w zażaleniu wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TK nie wywołuje żadnych skutków procesowych, gdyż nie jest przewidziany przez przepisy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej - naruszenie praw lub wolności skarżącego zagwarantowanych w Konstytucji poprzez ostateczne rozstrzygnięcie zapadłe w jego indywidualnej sprawie.

u.o.t.p.TK art. 61 § 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 59 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Konstytucja art. 31 § 3 zdanie ostatnie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Powołany jako akcesoryjny wzorzec kontroli w kontekście naruszeń art. 79 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Powołany jako akcesoryjny wzorzec kontroli w kontekście naruszeń art. 79 ust. 1 Konstytucji. Trybunał dopuścił wyjątkowo stosowanie standardów wynikających z art. 45 ust. 1 do postępowań w ramach wstępnej kontroli skarg i wniosków.

Konstytucja art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyraża zasadę ostateczności orzeczeń.

u.o.t.p.TK art. 61 § 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 3 lit. c

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

W związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK - Trybunał rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu oczywistej bezzasadności. • Brak ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. • Nieusunięcie braków formalnych skargi, w tym uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji. • Jednoinstancyjność postępowania przed TK i brak kompetencji do rozpoznawania środków zaskarżenia na etapie merytorycznym. • Niedopuszczalność procesowa wniosku o skierowanie pytania prejudycjalnego do TK.

Odrzucone argumenty

Zasada ostateczności orzeczeń TK dotyczy wyłącznie wyroków, a nie postanowień umarzających postępowanie. • Możliwość zaskarżania postanowień umarzających postępowanie inicjowane skargami konstytucyjnymi.

Godne uwagi sformułowania

„merytoryczne postępowanie przed TK jest jednoinstancyjne, a co za tym idzie TK nie ma kompetencji do rozpoznawania środków zaskarżenia wnoszonych na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów postępowania cywilnego” • „mimo iż Trybunał dopuścił wyjątkowo stosowanie do toczących się przed nim postępowań w ramach wstępnej kontroli skarg i wniosków standardów wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji, nie można tego odnosić do judykatów wydawanych na etapie kontroli merytorycznej, nawet jeżeli przyczyną nieuwzględnienia żądań skarżącego w konkretnym postępowaniu były niedostatki formalne skargi konstytucyjnej.” • „ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej”

Skład orzekający

Stanisław Piotrowicz

przewodniczący

Bartłomiej Sochański

sprawozdawca

Wojciech Sych

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, dopuszczalność skargi konstytucyjnej, braki formalne skargi, procedury przed TK."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i zażalenia na postanowienie o odmowie nadania jej dalszego biegu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym dopuszczalności skargi i ostateczności orzeczeń, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans na rozpoznanie? Trybunał wyjaśnia zasady ostateczności i braków formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst