Ts 277/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M.J. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 14 i 16 ustawy Prawo o zgromadzeniach oraz art. 50 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego z przepisami Konstytucji. Jako ostateczne orzeczenie, w związku z którym wniesiono skargę, wskazano postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 9 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]). Trybunał Konstytucyjny, postanowieniem z dnia 5 lipca 2023 r., nadał dalszy bieg skardze w zakresie dotyczącym art. 14 Prawa o zgromadzeniach i art. 50 § 3 KPC, jednak odmówił nadania dalszego biegu w pozostałym zakresie, uznając, że art. 16 Prawa o zgromadzeniach nie był podstawą prawną wskazanego przez skarżącego orzeczenia Sądu Apelacyjnego, co stanowiło naruszenie podstawowego warunku dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Skarżący wniósł zażalenie na punkt postanowienia odmawiający nadania dalszego biegu, podnosząc m.in. zarzut, że art. 16 Prawa o zgromadzeniach jest przepisem proceduralnym, który musiał być użyty przez sąd do rozpoznania sprawy, oraz kwestionując skład orzekający. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, postanowił go nie uwzględnić. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Trybunał wyjaśnił, że wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej w składzie jednego sędziego jest zgodne z ustawą, a art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wyklucza wydawania orzeczeń w składzie jednoosobowym. Podkreślono również, że nie istnieje mechanizm umożliwiający Trybunałowi wszczęcie postępowania z wniosku strony o zbadanie zgodności przepisu z Konstytucją w trybie innym niż skarga konstytucyjna. Ponownie wskazano, że kluczowym wymogiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest zastosowanie kwestionowanego przepisu jako podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia, co w przypadku art. 16 Prawa o zgromadzeniach nie miało miejsca. W związku z tym, zażalenie nie wniosło merytorycznych argumentów podważających stanowisko Trybunału.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUtrwalenie wymogu zastosowania przepisu jako podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia dla dopuszczalności skargi konstytucyjnej; potwierdzenie prawidłowości procedury wstępnego rozpoznania skargi przez jednego sędziego.
Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie skargi konstytucyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis ustawy, który nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego, może być przedmiotem kontroli w trybie skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ustawy może być przedmiotem kontroli w trybie skargi konstytucyjnej tylko wtedy, gdy został zastosowany w sprawie jako podstawa prawna ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK stanowi bezwzględny wymóg dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Skarżący musi wykazać, że kwestionowany przepis był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia, które naruszyło jego konstytucyjne wolności lub prawa.
Czy wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej przez jednego sędziego Trybunału Konstytucyjnego jest zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej przez jednego sędziego jest zgodne z prawem, a art. 190 ust. 5 Konstytucji, który stanowi o zapadaniu orzeczeń większością głosów, odnosi się do merytorycznego rozpoznania sprawy przez wieloosobowy skład Trybunału.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK, wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej może być dokonywane przez wyznaczonego sędziego. Artykuł 190 ust. 5 Konstytucji nie wyklucza wydawania rozstrzygnięć o odmowie nadania dalszego biegu w składzie jednoosobowym, gdyż dotyczy on zasady podejmowania rozstrzygnięć przez wieloosobowy skład Trybunału.
Czy skarżący może żądać od Trybunału Konstytucyjnego wszczęcia postępowania z wniosku o zbadanie zgodności przepisu z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 191 ust. 1 Konstytucji, z wnioskiem o zbadanie zgodności aktów prawnych z Konstytucją mogą wystąpić jedynie podmioty wskazane w tym przepisie. Osoby, których prawa zostały naruszone, mogą skorzystać ze skargi konstytucyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (17)
Główne
u.p.o. art. 16
Ustawa – Prawo o zgromadzeniach
Przepis, który nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia Sądu Apelacyjnego, co skutkowało odmową nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Przepis regulujący wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej przez wyznaczonego sędziego.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa prawna postanowienia o nadaniu dalszego biegu skardze konstytucyjnej w części.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa prawna odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w pozostałym zakresie.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Prawo skarżącego do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymóg określenia przez skarżącego kwestionowanego przepisu, który był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia.
Konstytucja art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawowy warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej – przepis musiał być podstawą prawną ostatecznego orzeczenia.
Pomocnicze
u.p.o. art. 14
Ustawa – Prawo o zgromadzeniach
Kwestionowany przepis, który nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia.
k.p.c. art. 50 § § 3
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
Kwestionowany przepis.
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 57 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 190 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący zasady zapadania orzeczeń większością głosów, interpretowany jako odnoszący się do wieloosobowego składu.
Konstytucja art. 191 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis określający podmioty uprawnione do występowania z wnioskiem o zbadanie zgodności aktów prawnych z Konstytucją.
Konstytucja art. 197
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis umożliwiający ustawowe określenie trybu postępowania przed Trybunałem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 16 ustawy Prawo o zgromadzeniach nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia Sądu Apelacyjnego. • Wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej przez jednego sędziego jest zgodne z prawem. • Art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wyklucza wydawania orzeczeń w składzie jednoosobowym. • Nie istnieje mechanizm umożliwiający Trybunałowi wszczęcie postępowania z wniosku strony o zbadanie zgodności przepisu z Konstytucją ex officio.
Odrzucone argumenty
Art. 16 ustawy Prawo o zgromadzeniach jest przepisem proceduralnym, który musiał być użyty przez sąd. • Skład orzekający Trybunału w postanowieniu z 5 lipca 2023 r. był nieprawidłowy (jednoosobowy).
Godne uwagi sformułowania
podstawowy warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej • nie został przez skarżącego spełniony • nie był podstawą prawną postanowienia Sądu Apelacyjnego • przepis ten nie był wykorzystany przez sąd w toku postępowania stanowi aberrację w stopniu oczywistym • skład, w którym Trybunał Konstytucyjny wydał postanowienie z 5 lipca 2023 r., był prawidłowy • nie wynika, że Trybunał nie może wydawać żadnych orzeczeń w składzie jednoosobowym • nie przewidują takiej formy aktywności procesowej • nie upoważniają także Trybunału do wszczęcia postępowania ex officio • przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej może być tylko przepis, który uprzednio został zastosowany w sprawie jako podstawa prawna ostatecznego orzeczenia • jest to wymóg bezwzględny • nie został oparty na art. 16 ustawy • nie spełniała warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji
Skład orzekający
Jakub Stelina
przewodniczący
Bartłomiej Sochański
sprawozdawca
Bogdan Święczkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Utrwalenie wymogu zastosowania przepisu jako podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia dla dopuszczalności skargi konstytucyjnej; potwierdzenie prawidłowości procedury wstępnego rozpoznania skargi przez jednego sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie skargi konstytucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą materią. Wyjaśnia, dlaczego pewne przepisy nie mogą być badane przez TK, nawet jeśli skarżący uważa je za krzywdzące.
“Skarga konstytucyjna odrzucona: dlaczego przepis nieużyty przez sąd nie trafi do Trybunału Konstytucyjnego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.