15/B/2025
POSTANOWIENIE
z dnia 19 listopada 2024 r.
Sygn. akt Ts 270/22
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Krystyna Pawłowicz,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej B.S. o zbadanie zgodności:
1) art. 15zzs
1
ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.), w brzmieniu
nadanym przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), „w zakresie, w jakim ogranicza – w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo
stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich – prawo do rozpoznawania spraw
wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w składzie z udziałem ławników”, z art. 2, art. 45 ust. 1
w związku z art. 31 ust. 3 i art. 182 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
2) art. 379 pkt 2
in fine
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w związku z art.
44 ust. 4, w związku z art. 47, w związku z art. 68 ust. 1 pkt 1 i 5, w związku z art. 69 ust. 1 pkt 3 i ust. 2-4 ustawy z
dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2270, ze zm.), w związku z art. 4 pkt 1, w związku
z art. 52 ust. 1, w związku z art. 79 ust. 1 i 2, w związku z art. 275 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. poz. 2019, ze zm.) w związku z art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie
cywilnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 265, ze zm.) „w zakresie, w jakim nie wywołuje na etapie sądowym postępowania skutku nieważności
postępowania i skutku nienależytego umocowania pełnomocnika wyłonionego wcześniej do obsługi prawnej urzędu z pominięciem
procedur określonych w [ustawie o finansach publicznych], [ustawie – Prawo zamówień publicznych] i [ustawie o służbie cywilnej]”,
z art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji;
3) art. 473 w związku z art. 232 zdanie drugie, w związku z art. 278 § 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego w zakresie,
w jakim:
a) „nie nakłada na Sąd obowiązku przeprowadzenia z urzędu ponownego dowodu z opinii biegłego, w sytuacji, gdy strona przeprowadziła
prywatny dowód z opinii biegłego i następnie przedłożyła ją w toku postępowania dowodowego – a Sąd nie uwzględnia takiej opinii
i [nie] chce takiej prywatnej opinii zaliczyć w poczet materiału dowodowego”,
b) „nie nakłada na Sąd obowiązku uwzględnienia przeprowadzonego przez stronę prywatnego dowodu z opinii biegłego”, z art.
2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji;
4) art. 79 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, w związku z art. 45 § 1, w związku z art. 300 ustawy z dnia
26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510, ze zm.), w związku z art. 5, w związku z art. 58 § 1 ustawy
z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, ze zm.) „w zakresie, w jakim nie wywołuje skutku
nieważności powołania: 1. kreującego stosunek podległości służbowej w urzędzie; 2: dokonanego w nieprawidłowy sposób przez
osobę nieuprawnioną – i przez to w następstwie nie wywołującego skutku nieważności czynności z zakresu prawa pracy przez osobę
powołaną z naruszeniem art. 79 [ustawy o służbie cywilnej]”, z art. 2, art. 7 i art. 24 Konstytucji;
5) art. 18
3a
§ 1, 4 i 5 pkt 1 i 2 ustawy – Kodeks pracy „w zakresie, w jakim nie wprowadzają domniemania winy w nadzorze sprawowanym przez
pracodawcę na[d] pracownikami w sytuacji naruszenia zakazu [nie]równego traktowania w zatrudnieniu – na skutek czego ciężar
dowodu – że naruszono w stosunku do niego zasadę równego traktowania w zatrudnieniu – obciąża pracownika”, z art. 2 i art.
24 Konstytucji,
postanawia:
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 listopada 2022 r. (data nadania) B.S. (dalej: skarżąca),
reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego.
2
Sąd Rejonowy w Z. IV Wydział Pracy wyrokiem z 26 stycznia 2022 r. (sygn. akt […]) oddalił powództwo skarżącej przeciwko Powiatowemu
Inspektoratowi Weterynarii w P. o przywrócenie do pracy oraz o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania
w zatrudnieniu. Sąd Okręgowy w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 14 lipca 2022 r. (sygn. akt […]),
oddalił apelację skarżącej. Powyższe orzeczenie, wskazane jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało
doręczone skarżącej 19 sierpnia 2022 r. (w trybie art. 131
1
§ 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.; dalej: k.p.c.).
3
Od wyroku Sądu Okręgowego w S. z 14 lipca 2022 r. skarżąca wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, w związku z tym Trybunał
Konstytucyjny postanowieniem z 8 marca 2023 r. zawiesił postępowanie do czasu jej rozpoznania.
4
Postanowieniem z 6 września 2023 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powyższe
orzeczenie wpłynęło do Trybunału 13 marca 2024 r. (data wpływu do Kancelarii).
5
Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. podjął zawieszone postępowanie, natomiast zarządzeniem z 30 kwietnia
2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 13 maja 2024 r.) wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej
przez: wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącej wyrażone w postanowieniach Konstytucji przywołanych w
petitum
skargi i w jaki sposób, zdaniem skarżącej, zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy; uzasadnienie zarzutu
niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów (wyrażonych w nich norm prawnych) z wolnościami lub prawami skarżącej z
powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (z uwzględnieniem kwestii utraty mocy obowiązującej art. 15 zzs
1
ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.; dalej: ustawa
o covid); doręczenie pełnomocnictwa spełniającego warunki określone w art. 53 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK,
tj. do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, a także reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem
Konstytucyjnym w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z 14 lipca 2022 r. (sygn. akt […]) wraz z czterema kopiami.
6
W piśmie procesowym z 20 maja 2024 r. (data nadania) sporządzonym przez reprezentującego skarżącą pełnomocnika skarżąca zwróciła
uwagę na to, że wskazanie naruszonych praw, sposobu ich naruszenia oraz uzasadnienie zarzutów przedstawiła obszernie w pkt.
II, III i IV skargi, natomiast utrata mocy obowiązującej art. 15 zzs
1
ust. 1 pkt 4 ustawy o covid nastąpiła po wydaniu ostatecznego orzeczenia, dlatego uchylenie tego przepisu nie powinno mieć
w sprawie żadnego znaczenia.
7
Skarżąca zarzuciła, że zakwestionowany w skardze art. 15 zzs
1
ust. 1 pkt 4 ustawy o covid pozbawił ją „istotnych gwarancji proceduralnych w zakresie udziału obywateli w sprawowaniu [w]ymiaru
[s]prawiedliwości”. Bez żadnego związku ze stanem zagrożenia epidemiologicznego uniemożliwia on bowiem ławnikom wykonywanie
funkcji, do której zostali powołani. W ten sposób, zdaniem skarżącej, powyższy przepis narusza art. 182 Konstytucji, który
stanowi, że udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości określa ustawa oraz prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji
), a także zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji).
8
Zakwestionowanym w skardze art. 379 pkt 2
in fine
k.p.c. w związku z art. 44 ust. 4, w związku z art. 47, w związku z art. 68 ust. 1 pkt 1 i 5, w związku z art. 69 ust. 1
pkt 3i ust. 2-4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2270, ze zm.), w związku
z art. 4 pkt 1, w związku z art. 52 ust. 1, w związku z art. 79 ust. 1 i 2, w związku z art. 275 pkt 2 ustawy z dnia 11 września
2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019, ze zm.), w związku z art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 21
listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 265, ze zm.; dalej: ustawa o służbie cywilnej) skarżąca zarzuciła
niezgodność z art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ
in casu
nie wywołały skutku nieważności postępowania. W tym zakresie skarżąca przedstawiła wywód dotyczący niezachowania przez Powiatowy
Inspektorat Weterynarii w P. odpowiednich procedur wyboru reprezentującego go pełnomocnika.
9
Zakwestionowanym w skardze art. 473 w związku z art. 232 zdanie drugie, w związku z art. 278 § 1 k.p.c. skarżąca zarzuciła
naruszenie zasad państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), ponieważ nie nakładają one
na sąd obowiązku przeprowadzenia z urzędu ponownego dowodu z opinii biegłego w sytuacji, w której skarżąca przedstawiła dokumentację
medyczną i prywatne opinie (sporządzone na jej zlecenie), podważające dotychczasowe stanowisko biegłego. Nie zobowiązują także
sądu do uwzględnienia powyższych dokumentów w materiale dowodowym.
10
W odniesieniu do zaskarżonych w skardze art. 79 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, w związku z art. 45 §
1, w związku z art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510, ze zm.; dalej: k.p.),
w związku z art. 5, w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360,
ze zm.) skarżąca sformułowała zarzut nieprawidłowej legislacji (art. 2 Konstytucji). Wskazane przepisy nie wywołują bowiem
skutku nieważności postępowania w sytuacji, w której powołanie urzędnika spowodowało powstanie stosunku podległości służbowej.
Zdaniem skarżącej, powyższe przepisy umożliwiają władzy publicznej (
in casu
: Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii) działanie z pominięciem podstaw i granic prawa (art. 7 Konstytucji), które w przedłożonej
sprawie wywołało negatywne skutki w zakresie prawa pracy – osoba wadliwie powołana wypowiedziała skarżącej umowę o pracę zawartą
na czas nieokreślony. W ten sposób doszło do naruszenia zasady ochrony prawa pracy (art. 24 Konstytucji).
11
W zarzutach sformułowanych pod adresem art. 18
3a
§ 1, 4 i 5 pkt 1 i 2 k.p. skarżąca szczegółowo przedstawiła przejawy nierównego traktowania jej przez pracodawcę w zatrudnieniu
(s. 13-16). W dalszej części zarzuciła, że powyższy przepis, przez to, że przerzuca ciężar dowodu wykazania nierównego traktowania
na pracownika, jest niezgodny z zasadami poprawnej legislacji i równości stron w procesie. W ten sposób tworzy jedynie iluzję
ochrony praw pracownika (art. 2 i art. 24 Konstytucji).
12
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
13
Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań,
jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.
14
Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach
określonych w ustawie wnieść skargę konstytucyjną w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na
podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach
określonych w Konstytucji.
15
Precyzując zasady, na jakich dopuszczalne jest korzystanie z tego środka ochrony wolności i praw, ustawodawca nałożył na skarżącego
liczne obowiązki. Jednym z podstawowych jest wymóg prawidłowego określenia podstawy wnoszonej skargi konstytucyjnej, a więc
wskazania, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżącego i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone przez
przepisy zakwestionowane w skardze konstytucyjnej (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). Z wykonania tego obowiązku nie może zwolnić
skarżącego działający z własnej inicjatywy Trybunał Konstytucyjny, który – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 67 u.o.t.p.TK
– związany jest zakresem zaskarżenia wskazanym w skardze konstytucyjnej. Trzeba podkreślić, że prawidłowe określenie podstawy
skargi konstytucyjnej nie może ograniczać się jedynie do wskazania przepisów Konstytucji mających stanowić wzorzec kontroli
kwestionowanych unormowań. Skarżący zobowiązany jest uzasadnić zarzut niezgodności kwestionowanych przepisów ze wskazaną konstytucyjną
wolnością lub prawem z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).
16
Jako że skarżąca nie wskazała jednoznacznie, które wolności lub prawa zostały naruszone, a co za tym idzie, nie uzasadniła
zarzutu, Trybunał, zarządzeniem z 30 kwietnia 2024 r., wezwał ją do usunięcia powyższych braków formalnych skargi.
17
W piśmie procesowym z 20 maja 2024 r. skarżąca poinformowała jedynie, że powyższe kwestie szczegółowo opisała w skardze konstytucyjnej.
18
Mając powyższe na względzie, Trybunał stwierdził, że skoro w piśmie procesowym z 20 maja 2024 r. skarżąca nie wskazała, które
konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, a także nie uzasadniła zarzutu, to w tym zakresie nie usunęła braków formalnych
skargi konstytucyjnej.
19
Wskazana okoliczność jest, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego
biegu.
20
Niezależnie od powyższego Trybunał odniósł się do zarzutów sformułowanych w skardze konstytucyjnej.
21
Skarżąca zarzuciła, że zakwestionowane przez nią przepisy są niezgodne z zasadami wyrażonymi m.in. w art. 2, art. 7, art.
24 i art. 182 Konstytucji.
22
W odniesieniu do art. 2 Konstytucji Trybunał przypomina, że ani zasada demokratycznego państwa prawnego, której naruszenie
zarzuca skarżąca, ani wynikające z niej szczegółowe zasady ustrojowe, w tym przywołana w skardze zasada zaufania obywateli
do państwa i stanowionego przez nie prawa nie mają charakteru konstytucyjnych wolności lub praw podmiotowych, których ochronie
służy – w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji – skarga konstytucyjna (zob. np. postanowienie TK z 26 czerwca 2002 r., sygn. SK
1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53 oraz wyrok TK z 3 kwietnia 2006 r., sygn. SK 46/05, OTK ZU nr 4/A/2006, poz. 39). Zasady
wynikające z art. 2 Konstytucji mogą być jedynie pomocniczym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym, pod warunkiem, że
skarżący wskaże jednocześnie inną naruszoną normę konstytucyjną statuującą wolność lub prawo (zob. wyrok TK z 26 kwietnia
2005 r., sygn. SK 36/03, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 40). Zarzut niezgodności z tymi zasadami mógłby więc być rozpatrywany wyłącznie
w ramach oceny sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw (zob. powołane wyżej postanowienie TK o sygn. SK 1/02 oraz
wyrok TK z 13 stycznia 2004 r., sygn. SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2). W rozpatrywanej sprawie powyższy warunek nie
został spełniony.
23
Wynikająca z przywołanego przez skarżącą art. 7 Konstytucji zasada legalizmu odnosi się do funkcjonowania organów państwa,
a nie praw jednostki. W związku z tym nie może być podstawą wywodzenia z niej konstytucyjnych wolności lub praw (zob. powołany
wyżej wyrok TK o sygn. SK 10/03).
24
Wskazany jako podstawa skargi art. 24 Konstytucji wyznacza natomiast kierunek polityki państwa w zakresie stosunków pracowniczych
(zob. postanowienie TK z 3 kwietnia 2007 r., sygn. SK 85/06, OTK ZU nr 4/A/2007, poz. 40). Deklaruje ochronę pracy oraz traktuje
o obowiązku nadzoru państwa nad warunkami wykonywania pracy, ale jak zauważył Trybunał w postanowieniu z 3 listopada 2004
r. (sygn. SK 24/01, OTK ZU nr 10/A/2007, poz. 111), „treść tego przepisu sama przez się nie formułuje jeszcze praw i wolności
konstytucyjnych”. Trybunał Konstytucyjny dopuszcza możliwość powołania art. 24 Konstytucji jako wzorca kontroli w postępowaniu
zainicjowanym skargą konstytucyjną pod warunkiem ścisłego powiązania go z art. 65 ust. 1 Konstytucji (zob. wyrok TK z 24 października
2006 r., sygn. SK 41/05, OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 126).
25
Przywołany w skardze art. 182 Konstytucji tworzy natomiast ogólną zasadę ustrojową dopuszczającą obywateli do udziału w sferze
zastrzeżonej dla sądów. Także i on nie jest źródłem wolności lub konstytucyjnego prawa chronionego za pomocą skargi konstytucyjnej.
26
Jako wzorzec kontroli skarżąca przywołała też art. 45 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego
i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
27
W judykaturze Trybunału wielokrotnie wskazywano, że wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji prawo do sądu składa się z następujących
elementów: 1) prawa dostępu do właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu; 2) prawa do odpowiedniego ukształtowania
procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności; 3) prawa do wyroku sądowego, tj. prawa do uzyskania wiążącego
rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd; 4) prawa do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających
sprawy (zob. np. wyroki pełnego składu TK z 24 października 2007 r., sygn. SK 7/06, OTK ZU nr 9/A/2007, poz. 108 oraz z 26
września 2023 r., sygn. SK 14/19, OTK ZU A/2023, poz. 76).
28
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w skardze konstytucyjnej skarżąca nie uzasadniła zarzutu niezgodności kwestionowanych
przepisów z prawem wyrażonym w art. 45 ust. 1 Konstytucji, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. W skardze
nie wskazano, który z elementów prawa do sądu i w jaki sposób został naruszony. Nie powołano argumentów odnoszących się do
problemu niezgodności zachodzącej między regulacjami (licznymi) stanowiącymi przedmiot skargi konstytucyjnej a wzorcem kontroli.
Skarżąca wskazała jedynie kwestionowane przepisy oraz przepis ustawy zasadniczej, z którym są one, w jej opinii, niezgodne,
jednak nie wyjaśniła, na czym owa niezgodność polega. Nie uwzględniła także tego, że utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego
w skardze przepisu przed wydaniem przez Trybunał orzeczenia jest, co do zasady, przesłanką umorzenia postępowania (art. 59
ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK).
29
Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wbrew przekonaniu skarżącej, analizowana skarga nie spełnia
podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK.
30
Wskazana okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – kolejną podstawą odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej
skardze konstytucyjnej.
31
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
32
POUCZENIE
33
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie
7 dni od daty jego doręczenia.Pełny tekst orzeczenia
Ts 270/22
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.