Orzeczenie · 2024-11-19

Ts 270/22

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2024-11-19
tkinneprawo konstytucyjneNiskakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyCOVID-19ławnicyprawo pracynierówne traktowanieprawo do sąduprocedury sądowebrak formalny

Skarżąca B.S. złożyła skargę konstytucyjną kwestionując zgodność z Konstytucją RP szeregu przepisów, w tym art. 15zzs ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 (ograniczenie udziału ławników), art. 379 pkt 2 k.p.c. w związku z przepisami o finansach publicznych i zamówieniach publicznych (brak skutku nieważności postępowania w przypadku wadliwego wyboru pełnomocnika), art. 473 w zw. z art. 232 zd. drugie i art. 278 § 1 k.p.c. (brak obowiązku ponownego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego), art. 79 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej i przepisami k.p. i k.c. (brak skutku nieważności powołania urzędnika), oraz art. 183a § 1, 4 i 5 k.p. (domniemanie winy pracodawcy w nadzorze nad pracownikami w kontekście nierównego traktowania). Skarżąca podnosiła naruszenie art. 2, art. 7, art. 24, art. 45 ust. 1 i art. 182 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania skardze dalszego biegu. Główną przyczyną była niezgodność skargi z wymogami formalnymi określonymi w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał wskazał, że skarżąca nie sprecyzowała jednoznacznie, które konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ani nie uzasadniła swoich zarzutów w sposób wymagany przez prawo. Ponadto, Trybunał wyjaśnił, że zasady takie jak zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2), zasada legalizmu (art. 7), zasada ochrony pracy (art. 24) czy zasada udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości (art. 182) nie stanowią samodzielnych podstaw do wniesienia skargi konstytucyjnej, a mogą być jedynie pomocniczym wzorcem kontroli. Prawo do sądu (art. 45 ust. 1) zostało przywołane, ale skarżąca nie wykazała, w jaki sposób zostało ono naruszone przez zakwestionowane przepisy. Trybunał zaznaczył również, że utrata mocy obowiązującej jednego z kwestionowanych przepisów przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał jest co do zasady podstawą do umorzenia postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wnoszenia skarg konstytucyjnych, interpretacja przepisów Konstytucji jako wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy głównie braków formalnych skargi, a nie meritum podnoszonych zarzutów.

Zagadnienia prawne (11)

Czy art. 15zzs ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, ograniczający udział ławników w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, narusza art. 2, art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 182 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie została merytorycznie rozpoznana z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał nie rozpoznał merytorycznie zarzutu z powodu niespełnienia wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w tym braku jednoznacznego wskazania naruszonych praw i uzasadnienia zarzutów.

Czy art. 379 pkt 2 in fine k.p.c. w związku z przepisami o finansach publicznych i zamówieniach publicznych, w zakresie, w jakim nie wywołuje skutku nieważności postępowania w przypadku wadliwego wyboru pełnomocnika, narusza art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie została merytorycznie rozpoznana z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał nie rozpoznał merytorycznie zarzutu z powodu niespełnienia wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w tym braku jednoznacznego wskazania naruszonych praw i uzasadnienia zarzutów.

Czy art. 473 w związku z art. 232 zdanie drugie i art. 278 § 1 k.p.c., w zakresie, w jakim nie nakładają na sąd obowiązku przeprowadzenia z urzędu ponownego dowodu z opinii biegłego lub uwzględnienia prywatnej opinii biegłego, naruszają art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie została merytorycznie rozpoznana z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał nie rozpoznał merytorycznie zarzutu z powodu niespełnienia wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w tym braku jednoznacznego wskazania naruszonych praw i uzasadnienia zarzutów.

Czy art. 79 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej i przepisami k.p. i k.c., w zakresie, w jakim nie wywołują skutku nieważności powołania urzędnika w przypadku naruszenia procedur, naruszają art. 2, art. 7 i art. 24 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie została merytorycznie rozpoznana z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał nie rozpoznał merytorycznie zarzutu z powodu niespełnienia wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w tym braku jednoznacznego wskazania naruszonych praw i uzasadnienia zarzutów.

Czy art. 183a § 1, 4 i 5 k.p., w zakresie, w jakim nie wprowadzają domniemania winy pracodawcy w nadzorze nad pracownikami w sytuacji naruszenia zakazu równego traktowania, naruszają art. 2 i art. 24 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie została merytorycznie rozpoznana z powodu braków formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał nie rozpoznał merytorycznie zarzutu z powodu niespełnienia wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w tym braku jednoznacznego wskazania naruszonych praw i uzasadnienia zarzutów.

Czy skarżąca B.S. prawidłowo określiła konstytucyjne wolności lub prawa naruszone przez zakwestionowane przepisy i uzasadniła zarzut niezgodności z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie usunęła braków formalnych skargi konstytucyjnej w tym zakresie.

Uzasadnienie

Trybunał wezwał skarżącą do wskazania naruszonych praw i uzasadnienia zarzutów, jednak skarżąca w odpowiedzi jedynie stwierdziła, że kwestie te zostały obszernie przedstawione w skardze, nie usuwając tym samym formalnych braków.

Czy zasady wynikające z art. 2 Konstytucji (demokratyczne państwo prawne, zaufanie do prawa) mogą stanowić samodzielną podstawę skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasady te nie stanowią samodzielnych wolności lub praw podmiotowych podlegających ochronie w drodze skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał przypomniał, że zasady z art. 2 Konstytucji mogą być jedynie pomocniczym wzorcem kontroli, pod warunkiem wskazania innej naruszonej normy konstytucyjnej statuującej wolność lub prawo.

Czy zasada legalizmu wynikająca z art. 7 Konstytucji może stanowić podstawę skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada ta odnosi się do funkcjonowania organów państwa, a nie praw jednostki.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że zasada legalizmu nie jest źródłem konstytucyjnych wolności lub praw podmiotowych.

Czy art. 24 Konstytucji (ochrona pracy) może stanowić podstawę skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale pod warunkiem ścisłego powiązania go z art. 65 ust. 1 Konstytucji.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że art. 24 Konstytucji deklaruje ochronę pracy, ale sam przez się nie formułuje praw i wolności konstytucyjnych, a jego powołanie jako wzorca kontroli wymaga powiązania z art. 65 ust. 1.

Czy art. 182 Konstytucji (udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości) może stanowić podstawę skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jest to ogólna zasada ustrojowa, a nie źródło wolności lub prawa konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 182 Konstytucji nie jest źródłem wolności lub konstytucyjnego prawa chronionego za pomocą skargi konstytucyjnej.

Czy skarżąca uzasadniła zarzut naruszenia prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) przez zakwestionowane przepisy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie uzasadniła zarzutu niezgodności z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżąca nie wskazała, który z elementów prawa do sądu został naruszony i w jaki sposób, nie powołując argumentów odnoszących się do niezgodności między regulacjami a wzorcem kontroli.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
B.S.osoba_fizycznaskarżąca
Powiatowy Inspektorat Weterynarii w P.instytucjapozwany

Przepisy (31)

Główne

ustawa o covid art. 15zzs § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Kwestionowany w zakresie, w jakim ogranicza prawo do rozpoznawania spraw w składzie z udziałem ławników w okresie stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii i roku po jego odwołaniu.

k.p.c. art. 379 § pkt 2 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Kwestionowany w zakresie, w jakim nie wywołuje skutku nieważności postępowania i skutku nienależytego umocowania pełnomocnika wyłonionego z pominięciem procedur zamówień publicznych.

k.p.c. art. 473

Kodeks postępowania cywilnego

Kwestionowany w zakresie, w jakim nie nakłada na Sąd obowiązku przeprowadzenia z urzędu ponownego dowodu z opinii biegłego lub uwzględnienia prywatnego dowodu z opinii biegłego.

u.s.c. art. 79

Ustawa o służbie cywilnej

Kwestionowany w zakresie, w jakim nie wywołuje skutku nieważności powołania urzędnika, co prowadzi do naruszenia prawa pracy.

k.p. art. 183a § § 1, 4 i 5 pkt 1 i 2

Kodeks pracy

Kwestionowany w zakresie, w jakim nie wprowadza domniemania winy pracodawcy w nadzorze nad pracownikami w sytuacji naruszenia zakazu równego traktowania, przerzucając ciężar dowodu na pracownika.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli, kwestionowany w zakresie zasad państwa prawa, poprawnej legislacji i zaufania do prawa.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli, kwestionowany w zakresie prawa do sądu.

Konstytucja art. 182

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli, kwestionowany w zakresie udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli, kwestionowany w zakresie zasady legalizmu.

Konstytucja art. 24

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli, kwestionowany w zakresie ochrony prawa pracy.

Pomocnicze

u.f.p. art. 44 § ust. 4

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 68 § ust. 1 pkt 1 i 5

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 69 § ust. 1 pkt 3 i ust. 2-4

Ustawa o finansach publicznych

u.p.z.p. art. 79 § ust. 1 i 2

Ustawa – Prawo zamówień publicznych

u.p.z.p. art. 275 § pkt 2

Ustawa – Prawo zamówień publicznych

u.s.c. art. 25 § ust. 4 pkt 1 lit. f

Ustawa o służbie cywilnej

k.p.c. art. 232 § zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.c. art. 9 § ust. 1

Ustawa o służbie cywilnej

k.p. art. 45 § § 1

Kodeks pracy

k.p. art. 300

Kodeks pracy

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Reguluje wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Definiuje prawo do wniesienia skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 2 i 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Określa obowiązek prawidłowego określenia podstawy skargi i uzasadnienia zarzutu.

u.o.t.p.TK art. 67

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Zasada związania Trybunału zakresem zaskarżenia.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu w przypadku nieusunięcia braków formalnych.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu w przypadku niespełnienia podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji.

u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa umorzenia postępowania w przypadku utraty mocy obowiązującej przepisu.

Konstytucja art. 65 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Powiązany z art. 24 Konstytucji w kontekście ochrony pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności brak jednoznacznego wskazania naruszonych konstytucyjnych wolności lub praw oraz brak uzasadnienia zarzutów. • Niektóre z przywołanych przez skarżącą przepisów Konstytucji (art. 2, 7, 24, 182) nie stanowią samodzielnych podstaw do wniesienia skargi konstytucyjnej. • Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób naruszone zostało prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji).

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym • zasada demokratycznego państwa prawnego [...] nie mają charakteru konstytucyjnych wolności lub praw podmiotowych • zasada legalizmu odnosi się do funkcjonowania organów państwa, a nie praw jednostki • prawo do sądu składa się z następujących elementów: 1) prawa dostępu do właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu; 2) prawa do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności; 3) prawa do wyroku sądowego, tj. prawa do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd; 4) prawa do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających sprawy • utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego w skardze przepisu przed wydaniem przez Trybunał orzeczenia jest, co do zasady, przesłanką umorzenia postępowania

Skład orzekający

Krystyna Pawłowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia skarg konstytucyjnych, interpretacja przepisów Konstytucji jako wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie braków formalnych skargi, a nie meritum podnoszonych zarzutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii formalnych związanych ze skargą konstytucyjną, a nie meritum sporów prawnych. Jest to typowe dla wstępnego etapu postępowania przed TK.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst