215/B/2025
POSTANOWIENIE
z dnia 18 kwietnia 2025 r.
Sygn. akt Ts 265/21
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Jarosław Wyrembak - przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski - sprawozdawca
Krystyna Pawłowicz,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na punkt 2 sentencji postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2024
r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej T.K. w pozostałym zakresie,
postanawia:
nie uwzględnić zażalenia.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Uzasadnienie
1
1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 listopada 2021 r. (data nadania) T.K. (dalej: skarżący),
reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o zbadanie zgodności: 1) art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art.
19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.;
dalej: p.p.s.a.) „w zakresie, w jakim pomija jako podstawę wyłączenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym
toczącym się po wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, jego wcześniejszy udział w orzekaniu
w sprawie zakończonej wydaniem tegoż wyroku jest niezgodny” z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej, art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie
4 listopada 1950 r. zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61,
poz. 284); 2) art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
23, ze zm.) w związku z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu
ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) „w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalności doręczenia decyzji wraz z
załącznikami (o którymi mowa w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia)” z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 78 w związku z art.
31 ust. 3 Konstytucji.
2
Jako ostateczne orzeczenie, w związku z którym wniesiona została skarga konstytucyjna, skarżący wskazał wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]).
3
2. Postanowieniem z 6 marca 2024 r., na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie
postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), Trybunał Konstytucyjny nadał
dalszy bieg skardze konstytucyjnej w sprawie zgodności art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) w związku z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) „w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalności
doręczenia decyzji wraz z załącznikami (o których mowa w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia)” z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1,
art. 78 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
4
Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
w pozostałym zakresie, uznawszy, że zaskarżone przepisy: art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. nie były
podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie, w związku z którą została wniesiona skarga konstytucyjna. Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]), będący ostatecznym rozstrzygnięciem o prawach skarżącego,
nie został oparty na art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a., ani przepisy te nie zostały powołane w uzasadnieniu
tego wyroku. Skarżący nieprawidłowo określił przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny
uznał, że rozpoznawana skarga konstytucyjna w zakresie art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. nie spełniła
warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK.
5
Odnośnie do art. 179a p.p.s.a. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że rozpatrywana skarga nie spełniła przesłanki określonej
w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, ponieważ w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący nie skonfrontował treści kwestionowanego
art. 179a p.p.s.a. ze wskazanymi w
petitum
skargi wzorcami kontroli. Przedstawił jedynie argumenty uzasadniające zarzut dotyczący treści art. 18 i art. 19 p.p.s.a.,
przepisów regulujących wyłączenie sędziego od orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
6
3. W piśmie z 2 kwietnia 2024 r. (data nadania) skarżący wniósł zażalenie na punkt 2 postanowienia Trybunału Konstytucyjnego
z 6 marca 2024 r., tj. w części, w jakiej Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w sprawie zgodności
art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, art. 6
ust. 1 zdanie pierwsze Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950
r. zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), zarzucając
naruszenie przepisów postępowania: „naruszenie art. 79 ust. 1 Konstytucji, art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK poprzez jego niezastosowanie
i brak nadania skardze konstytucyjnej biegu w całości, a zastosowanie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK i wydanie przez Trybunał
Konstytucyjny postanowienia z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt Ts 265/21 w którym w pkt 2 odmówił nadania dalszego biegu skardze
konstytucyjnej w pozostałym zakresie czym naruszył art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK, art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, art. 53 ust.
1 pkt 3 u.o.t.p.TK poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarga nie spełnia wymogów formalnych oraz że usunięcie
braków nie jest możliwe a w konsekwencji odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej pomimo nie wezwania do usunięcia
braków formalnych skargi” (s. 1 i 2 zażalenia). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w punkcie 2 i nadanie
dalszego biegu skardze konstytucyjnej w sprawie zgodności art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. ze wskazanymi
wzorcami kontroli konstytucyjności.
7
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
8
1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału
Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie
na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5
-
8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo
stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał analizuje także zarzuty zażalenia,
które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
9
2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie z 6 marca 2024 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
w pozostałym zakresie (punkt 2 sentencji postanowienia) jest prawidłowe, a stanowisko skarżącego wyrażone w zażaleniu nie
zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie przedstawiono argumentów, które podałyby w wątpliwość przesłankę odmowy nadania dalszego
biegu skardze konstytucyjnej przedstawioną w postanowieniu.
10
3. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw, którego merytoryczne rozpoznanie
uwarunkowane zostało spełnieniem przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej mogą być tylko przepisy ustawy lub innego aktu normatywnego,
na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach
skarżącego określonych w Konstytucji. Doprecyzowanie art. 79 ust. 1 Konstytucji następuje w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK,
który zobowiązuje skarżącego do określenia kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, będącego podstawą
ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, w stosunku do którego domaga się on stwierdzenia niezgodności z Konstytucją.
Zgodnie z powyższym przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko zarzut niekonstytucyjności przepisu ustawy lub innego
aktu normatywnego, na podstawie którego ostatecznie rozstrzygnięto o wolnościach lub prawach konstytucyjnych przysługujących
skarżącemu.
11
Orzekający w obecnym składzie Trybunał Konstytucyjny w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu z 6 marca
2024 r., zgodnie z którym w rozpatrywanej skardze konstytucyjnej nie zostały spełnione podstawowe przesłanki wniesienia skargi
konstytucyjnej określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK.
12
W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny sprawy Trybunał Konstytucyjny trafnie stwierdził, że wyrok Naczelnego
Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]), wskazany przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie o jego
konstytucyjnych wolnościach i prawach, nie został oparty na zaskarżonych przepisach: art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt
6 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270,
ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ani przepisy te nie zostały powołane w uzasadnieniu tego wyroku, co oznacza, że przepisy te nie
stanowiły podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt
1 u.o.t.p.TK.
13
Zgodnie z powyższym Trybunał Konstytucyjny zasadnie odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej we wskazanym wyżej
zakresie uznawszy, że rozpoznawana skarga konstytucyjna nie spełniała warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku
z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, tj. podstawowej przesłanki dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej.
Trybunał słusznie zwrócił uwagę, że rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełniała także przesłanki określonej w art. 53
ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, ponieważ w uzasadnieniu skargi skarżący nie skonfrontował treści kwestionowanego art. 179a p.p.s.a.
ze wskazanymi w
petitum
skargi wzorcami kontroli.
14
Rozpoznając zażalenie orzekający w obecnym składzie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że argumenty przytoczone w zażaleniu
nie podważają ustaleń przedstawionych w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2024 r. Zarzutami sformułowanymi
w uzasadnieniu zażalenia skarżący nie zakwestionował przyczyny, z powodu której skarga konstytucyjna, odnośnie do kwestionowanych
art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. nie mogła stanowić przedmiotu merytorycznego rozpoznania. Skarżący
nie dostarczył argumentów podważających przesłankę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazaną w punkcie
2 sentencji postanowienia z 6 marca 2024 r. Podstawy odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej nie podważa także
podany w zażaleniu zarzut zaniechania przez Trybunał wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi. Skarżący niewłaściwie
przyjmuje, że wstępna kontrola skargi konstytucyjnej każdorazowo wymaga wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego
skargi. Z przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie da się bowiem wyprowadzić
takiego wniosku. Brak formalny skargi konstytucyjnej to nieistnienie jednego z jej elementów, którego uzupełnienie pozwala
na merytoryczne rozpoznanie tego środka prawnego. Zasadniczą przesłanką odmowy nadania dalszego biegu niniejszej skardze konstytucyjnej
było niespełnienie przez skarżącego wymogu wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK,
przesądzającego o niedopuszczalności nadania skardze dalszego biegu odnośnie do art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i
art. 19 p.p.s.a. Mając na uwadze charakter skargi konstytucyjnej jako nadzwyczajnego, a zarazem sformalizowanego środka ochrony
konstytucyjnych wolności i praw, Trybunał słusznie zatem przyjął, że w sprawie skarżącego nie było konieczne usunięcie braku
formalnego skargi konstytucyjnej poprzez uzasadnienie zarzutu niezgodności art. 179a p.p.s.a. ze wskazanym konstytucyjnym
prawem.
15
Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił, jak w sentencji.Pełny tekst orzeczenia
Ts 265/21
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.