Orzeczenie · 2016-04-19

Ts 262/15

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2016-04-19
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakoszty postępowaniapostępowanie zabezpieczająceKodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnyprawo procesowedopuszczalność skargi

Skarżący D.D. wniósł skargę konstytucyjną, domagając się zbadania zgodności art. 745 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (kpc) z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zarzucił, że przepis ten może stanowić podstawę prawną dla domniemanego rozstrzygnięcia sądu o oddaleniu wniosku powoda o zasądzenie kosztów postępowania zabezpieczającego, które to rozstrzygnięcie zostało pominięte w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że skarżący kwestionuje zastosowanie prawa przez sądy, a nie jego treść normatywną, co jest niedopuszczalne w skardze konstytucyjnej. Ponadto, sąd oddalił wniosek o uzupełnienie wyroku, uznając, że skarżący powinien złożyć zażalenie na postanowienie o kosztach, a nie wniosek o uzupełnienie wyroku. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Trybunału, podtrzymując swoje argumenty i wskazując na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące kosztów postępowania zabezpieczającego. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, ponownie podkreślił, że skarga konstytucyjna jest środkiem służącym kontroli norm prawnych, a nie weryfikacji prawomocnych orzeczeń sądów. Stwierdził, że podstawą rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku był art. 394 § 1 pkt 9 kpc, a nie art. 745 § 1 kpc, który został przywołany jedynie posiłkowo. W związku z tym, Trybunał uznał, że skarżący oczekuje od niego weryfikacji prawomocnego postanowienia sądu, co wykracza poza jego kompetencje. W konsekwencji, Trybunał postanowił nie uwzględnić zażalenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady, że skarga konstytucyjna służy kontroli norm, a nie stosowania prawa, oraz że Trybunał Konstytucyjny nie jest instancją odwoławczą.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i jej dopuszczalności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 745 § 1 kpc, w sytuacji udzielenia przez sąd zabezpieczenia powództwa, a następnie wygrania sprawy przez powoda, może być podstawą prawną dla domniemanego rozstrzygnięcia sądu o oddaleniu wniosku powoda o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zabezpieczającego, które to rozstrzygnięcie ma polegać na pominięciu przez sąd decyzji w przedmiocie kosztów postępowania zabezpieczającego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący kwestionuje zastosowanie prawa, a nie jego treść normatywną, co jest niedopuszczalne w skardze konstytucyjnej. Ponadto, podstawą rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku był art. 394 § 1 pkt 9 kpc, a nie art. 745 § 1 kpc.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że skarga konstytucyjna służy kontroli norm prawnych, a nie weryfikacji zastosowania prawa przez sądy w indywidualnych sprawach. W niniejszej sprawie skarżący domagał się oceny, czy konkretne orzeczenie sądu było prawidłowe, co wykracza poza kompetencje Trybunału w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej. Dodatkowo, wskazano, że przepis art. 745 § 1 kpc nie był bezpośrednią podstawą prawną rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku.

Czy Trybunał Konstytucyjny może badać zgodność z Konstytucją wykładni przepisów, jeśli jest ona niejednolita lub nieutrwalona?

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w ramach postępowania o kontrolę abstrakcyjną lub jeśli skarga konstytucyjna spełnia wymogi dopuszczalności, co w tym przypadku nie miało miejsca.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, w odróżnieniu od kontroli abstrakcyjnej, konieczne jest spełnienie przesłanek dopuszczalności, w tym zaskarżenie przepisu jako podstawy ostatecznego orzeczenia. Odwołanie do sprawy K 34/15, wszczętej na skutek wniosku grupy posłów, było nieuzasadnione z uwagi na odmienność postępowań.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
D.D.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (11)

Główne

kpc art. 745 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Skarżący zarzucił niezgodność przepisu w zakresie, w jakim może być podstawą prawną dla domniemanego rozstrzygnięcia sądu o oddaleniu wniosku powoda o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zabezpieczającego.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący zarzucił naruszenie prawa do sądu.

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

kpc art. 394 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku.

Pomocnicze

ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 4

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK z 1997 r. art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK z 1997 r. art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b in fine

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający tryb rozpoznawania zażalenia na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 6 i 7

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający tryb rozpoznawania zażalenia.

Konstytucja art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kwestia mocy prawnej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Konstytucja art. 191 § ust. 1 pkt 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podmioty uprawnione do złożenia wniosku o kontrolę abstrakcyjną.

Dz.U.2016.293 art. 134 § pkt 1

Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna jest środkiem służącym kontroli norm prawnych, a nie weryfikacji zastosowania prawa przez sądy. • Podstawą rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku był art. 394 § 1 pkt 9 kpc, a nie art. 745 § 1 kpc. • Trybunał Konstytucyjny nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń sądów powszechnych.

Odrzucone argumenty

Art. 745 § 1 kpc jest podstawą prawną dla domniemanego rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zabezpieczającego. • Rozbieżności w orzecznictwie uzasadniają merytoryczne rozpoznanie skargi. • Trybunał powinien badać wykładnię przepisu, nawet jeśli nie jest ona jednolita.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest „skargą na przepis”, a nie na jego zastosowanie • nie jest kolejną instancją w strukturze wymiaru sprawiedliwości • nie sprawuje nadzoru judykacyjnego nad orzecznictwem sądów powszechnych

Skład orzekający

Andrzej Rzepliński

przewodniczący

Piotr Tuleja

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że skarga konstytucyjna służy kontroli norm, a nie stosowania prawa, oraz że Trybunał Konstytucyjny nie jest instancją odwoławczą."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i jej dopuszczalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi konstytucyjnej i odróżnia ją od zwykłego środka odwoławczego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy skarga konstytucyjna nie wystarczy? Trybunał przypomina o granicach swojej jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst