Orzeczenie · 2025-12-11

Ts 253/22Odmowa nadania biegu skardze konstytucyjnej 56

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-12-11
tkinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania karnegowyłączenie sędziegoprawo do sądudopuszczalność skargiorzeczenie ostatecznezażalenie

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez M.J. Skarżący kwestionował zgodność przepisów Kodeksu postępowania karnego z Konstytucją, w szczególności w zakresie braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wyłączeniu sędziego oraz statusu sądu rozpoznającego środek odwoławczy. Trybunał pierwotnie odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że skarżący nie wskazał jednoznacznie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, a załączone orzeczenia nie były wydane na podstawie zaskarżonych przepisów. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia postanowienia i skierowania pytania prejudycjalnego. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu jest prawidłowe. Podkreślono, że skarżący nie wykazał, iż skarga została wniesiona w związku z jednoznacznie określonym ostatecznym orzeczeniem wydanym na podstawie zaskarżonych przepisów. Trybunał przypomniał, że skarga konstytucyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy sąd orzekł ostatecznie o sytuacji skarżącego na podstawie kwestionowanych przepisów. W tej sprawie brakowało korelacji między ostatecznym orzeczeniem, jego podstawą prawną a naruszonymi prawami. Trybunał odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą możliwości kwestionowania całej ustawy oraz dopuszczalności badania pominięć prawodawczych bez ostatecznego orzeczenia. Wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego został uznany za niedopuszczalny procesowo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne skargi, w tym konieczność wskazania ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów, a także zasady kwestionowania przepisów prawa i pominięć prawodawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego, w zakresie w jakim nie określają zasad zaskarżenia postanowienia sądu w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego, są zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazano jednoznacznie ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, które byłoby wydane na podstawie kwestionowanych przepisów i naruszało jego prawa. Brak jest wymaganej korelacji między orzeczeniem, podstawą prawną i naruszonymi prawami.

Czy art. 425 § 1 k.p.k. (w zakresie, w jakim uznaje on, iż orzeczeniem sądu I instancji jest postanowienie oskarżyciela publicznego) oraz art. 426 § 1 k.p.k. (w zakresie, w jakim Sąd rozpoznający po raz pierwszy środek odwoławczy od orzeczenia oskarżyciela publicznego jest sądem odwoławczym II instancji) są zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazano jednoznacznie ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, które byłoby wydane na podstawie kwestionowanych przepisów i naruszało jego prawa. Brak jest wymaganej korelacji między orzeczeniem, podstawą prawną i naruszonymi prawami.

Czy dopuszczalne jest kwestionowanie całej ustawy w skardze konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w skardze konstytucyjnej co do zasady nie można kwestionować całej ustawy, a jedynie jej poszczególne przepisy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, skarżący jest zobowiązany do określenia kwestionowanego przepisu, a nie całego aktu normatywnego. Zasada ta obowiązuje także w przypadku pominięć prawodawczych.

Czy wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Konstytucyjnego jest dopuszczalny w postępowaniu zażaleniowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie może wywoływać żadnych skutków procesowych.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego w tej formie nie jest przewidziany prawem i nie może wywoływać skutków procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (11)

Główne

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Zobowiązuje skarżącego do określenia kwestionowanego przepisu.

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymóg wskazania ostatecznego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.k.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego

w zakresie, w jakim nie określa zasad zaskarżenia postanowienia Sądu w przedmiocie wniosku o wyłączenie Sędziego

k.p.k. art. 425 § § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego

w zakresie, w jakim uznaje on, iż orzeczeniem sądu I instancji jest postanowienie oskarżyciela publicznego

k.p.k. art. 426 § § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego

w zakresie, w jakim Sąd rozpoznający po raz pierwszy środek odwoławczy od orzeczenia oskarżyciela publicznego jest sądem odwoławczym II instancji

u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5-8

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Konstytucja art. 190 § ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogu wskazania ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów. • Nie można kwestionować całej ustawy w skardze konstytucyjnej. • Wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego jest niedopuszczalny procesowo.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że nie było konieczne uzyskanie ostatecznego orzeczenia, a wystarczająca była sama możliwość zaskarżenia. • Skarżący domagał się stwierdzenia niekonstytucyjności całej ustawy. • Skarżący domagał się skierowania pytania prejudycjalnego.

Godne uwagi sformułowania

nie określa zasad zaskarżenia postanowienia Sądu w przedmiocie wniosku o wyłączenie Sędziego • nie wskazał w jednoznaczny sposób ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji • nie zostały wydane na podstawie zaskarżonych przepisów i nie przesądzały o prawie skarżącego do zaskarżenia postanowienia w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego • w skardze konstytucyjnej co do zasady nie można kwestionować całej ustawy • nie można kwestionować całej ustawy (w praktyce bowiem podstawą ostatecznych orzeczeń w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji nie są akty normatywne w całości, lecz ich poszczególne przepisy) • tego typu wniosek nie może wywoływać żadnych skutków procesowych

Skład orzekający

Wojciech Sych

przewodniczący

Bogdan Święczkowski

sprawozdawca

Rafał Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne skargi, w tym konieczność wskazania ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów, a także zasady kwestionowania przepisów prawa i pominięć prawodawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak rygorystycznie Trybunał podchodzi do tych kwestii.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał przypomina o kluczowych wymogach formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst