Ts 225/23Odmowa nadania biegu skardze konstytucyjnej 55
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M.J. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją przepisów art. 126 § 1 i art. 126 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) w zakresie ograniczenia pojęcia pisma i podpisu do formy papierowej, a także art. 394^3 k.p.c. oraz ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (ustawa skargowa) w całości lub w części. Skarżący argumentował, że przepisy te naruszają prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy, dwuinstancyjności postępowania oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego, zwłaszcza w kontekście możliwości stosowania podpisu elektronicznego i braku kontroli instancyjnej nad postanowieniem o odrzuceniu skargi na przewlekłość. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając niespełnienie podstawowej przesłanki z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz bezzasadność skargi w innym zakresie. Skarżący wniósł zażalenie, domagając się m.in. skierowania pytania prejudycjalnego dotyczącego składu orzekającego oraz uchylenia postanowienia. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, nie uwzględnił go. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do nadania skardze dalszego biegu, a jego zarzuty dotyczące m.in. jednoosobowego składu orzekającego czy braku możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi są bezzasadne. Podkreślono, że warunkiem rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wydanie ostatecznego orzeczenia przez sąd lub organ administracji, czego w niniejszej sprawie nie było.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w tym konieczności istnienia ostatecznego orzeczenia oraz dopuszczalności jednoosobowego składu orzekającego w postępowaniu zażaleniowym przed TK.
Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i nie rozstrzyga merytorycznie podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących przepisów k.p.c. i ustawy skargowej.
Zagadnienia prawne (5)
Czy art. 126 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim ogranicza znaczenie zwrotu 'pismo' do formy papierowej, a 'podpis' do podpisu sporządzonego w formie określonej w art. 78 § 1 k.c., jest niezgodny z Konstytucją?
Odpowiedź sądu
Nie, Trybunał nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, odmawiając nadania dalszego biegu skardze z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, w tym braku ostatecznego orzeczenia, które mogłoby być podstawą do jej rozpoznania.
Czy art. 394^3 k.p.c. jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim pozwala na pozostawienie bez dalszego biegu środków zaskarżenia złożonych w celu przedłużenia postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, Trybunał nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, odmawiając nadania dalszego biegu skardze z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, w tym braku ostatecznego orzeczenia, które mogłoby być podstawą do jej rozpoznania.
Czy ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest niezgodna z Konstytucją w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi lub zażalenia?
Odpowiedź sądu
Nie, Trybunał nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, odmawiając nadania dalszego biegu skardze z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, w tym braku ostatecznego orzeczenia, które mogłoby być podstawą do jej rozpoznania.
Czy wydanie postanowienia o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w składzie jednoosobowym jest zgodne z art. 190 ust. 5 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustawowe mogą przewidywać wydawanie rozstrzygnięć w składzie jednoosobowym, a art. 190 ust. 5 Konstytucji dotyczy sytuacji, gdy skład jest wieloosobowy.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wyklucza możliwości wydawania orzeczeń w składzie jednoosobowym, jeśli tak stanowią przepisy ustawowe (np. ustawa o organizacji i trybie postępowania przed TK).
Czy do wniesienia skargi konstytucyjnej wystarczy fakt orzeczenia o stanie naruszającym prawa podmiotowe, nawet jeśli nie jest to formalne orzeczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunkiem rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wydanie na podstawie zaskarżonego aktu normatywnego wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, w którym orzeczono ostatecznie o konstytucyjnych wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna ma charakter subsydiarny i wymaga wyczerpania drogi prawnej oraz wydania ostatecznego orzeczenia, co wynika z art. 79 ust. 1 Konstytucji i przepisów ustawy o TK.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (21)
Główne
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 77 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Konstytucja art. 190 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.c. art. 126 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 126 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 78 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 394 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa skargowa art. 5 § ust. 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
ustawa skargowa art. 8 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
ustawa skargowa art. 15 § ust. 1 i 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5-8
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Konstytucja art. 197
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w Konstytucji i ustawie o TK, w szczególności brakuje ostatecznego orzeczenia, które mogłoby być przedmiotem kontroli. • Przepisy ustawy o TK dopuszczają wydawanie postanowień o odmowie nadania dalszego biegu skardze w składzie jednoosobowym. • Nie można formułować zarzutu niezgodności z Konstytucją całego aktu normatywnego, jeśli nie wynika to wprost z przepisów. • Postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi na przewlekłość nie jest orzeczeniem merytorycznym w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Odrzucone argumenty
Art. 126 § 1 k.p.c. w zakresie ograniczenia pojęcia pisma i podpisu do formy papierowej narusza Konstytucję. • Art. 394^3 k.p.c. narusza prawo do rzetelnego procesu i dwuinstancyjności. • Ustawa skargowa jest niezgodna z Konstytucją, ponieważ nie przewiduje kontroli instancyjnej postanowienia o odrzuceniu skargi. • Wydanie postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze w składzie jednoosobowym narusza art. 190 ust. 5 Konstytucji. • Do wniesienia skargi konstytucyjnej wystarczy fakt orzeczenia o stanie naruszającym prawa podmiotowe, nawet jeśli nie jest to formalne orzeczenie.
Godne uwagi sformułowania
„utrwaloną archaiczną wykładnią (…) opartą na nieobowiązującym stanie prawnym” • „ukarany” za skorzystanie z „przysługujących” mu środków procesowych • „przebieg postępowania jaki doprowadził do złożenia skargi konstytucyjnej” • „wszelkie orzeczenia Trybunału zapadają większością głosów. Konstytucja nie przewiduje w tym zakresie wyjątku” • „orzeczenie wyłącznie formalne” • „warunkiem rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wydanie (…) wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, w którym orzeczono ostatecznie o konstytucyjnych wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego” • „instytucja ta służy uruchomieniu postępowania o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym”
Skład orzekający
Bartłomiej Sochański
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
sprawozdawca
Wojciech Sych
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w tym konieczności istnienia ostatecznego orzeczenia oraz dopuszczalności jednoosobowego składu orzekającego w postępowaniu zażaleniowym przed TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i nie rozstrzyga merytorycznie podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących przepisów k.p.c. i ustawy skargowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i prawem do sądu, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach, a nie na merytorycznej analizie podniesionych zarzutów.
“Czy skarga konstytucyjna może być rozpoznana bez ostatecznego orzeczenia? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.