Ts 211/23Trybunał konstytucyjny odrzuca zażalenie podpis elektroniczny
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M.J. złożył skargę konstytucyjną, w której zarzucił niezgodność art. 126 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący argumentował, że przepisy te, w zakresie w jakim ograniczają znaczenie zwrotu 'pismo' do formy papierowej, a 'podpis' do formy określonej w art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego, naruszają prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy. Podkreślał, że taka wykładnia jest archaiczna i niezgodna z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 (eIDAS) dotyczącym identyfikacji elektronicznej i usług zaufania. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności skarżący nie wykazał naruszenia konstytucyjnych praw i wolności, a zarzuty dotyczą głównie stosowania prawa. Skarżący wniósł zażalenie, w którym domagał się skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału w sprawie zgodności przepisów o organizacji postępowania przed TK z Konstytucją oraz podniósł, że postanowienie o odmowie nadania biegu skardze zostało wydane w niewłaściwym składzie. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, stwierdził, że żądanie skierowania pytania prejudycjalnego nie wywołuje skutków procesowych, a przepis art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wyklucza wydawania orzeczeń w składzie jednoosobowym w określonych sytuacjach. Ponadto, Trybunał uznał, że zarzuty skarżącego nie podważają podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu, wskazując na błędną interpretację stanu faktycznego przez skarżącego oraz na fakt, że przywołany przez niego art. 25 rozporządzenia eIDAS nie mógł stanowić wzorca kontroli w tej sprawie. Trybunał podkreślił również, że skarżący nie wykazał istnienia stałej i jednolitej praktyki stosowania kwestionowanych przepisów, a jedynie wskazał na rozbieżności w orzecznictwie. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny postanowił nie uwzględnić zażalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, wymogów formalnych skargi, zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczalności stosowania podpisu elektronicznego w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i argumentacji skarżącego. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie dotyczącym podpisu elektronicznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego ograniczające znaczenie pisma i podpisu do formy papierowej naruszają prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy i są zgodne z prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał naruszenia konstytucyjnych praw i wolności, a zarzuty dotyczą głównie stosowania prawa, które pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji, a jego argumentacja skupiała się na interpretacji przepisów prawa cywilnego i unijnego, co nie jest przedmiotem kontroli konstytucyjnej w ramach skargi konstytucyjnej. Ponadto, skarżący nie wykazał istnienia stałej i jednolitej praktyki stosowania kwestionowanych przepisów.
Czy postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej może być wydane w składzie jednego sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym umożliwiają wydawanie rozstrzygnięć o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w składzie jednego sędziego, co nie jest sprzeczne z art. 190 ust. 5 Konstytucji.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że art. 190 ust. 5 Konstytucji dotyczy sytuacji, gdy skład Trybunału jest wieloosobowy, a przepisy ustawowe mogą przewidywać wydawanie orzeczeń w składzie jednoosobowym w określonych przypadkach, takich jak odmowa nadania dalszego biegu skardze.
Czy skarżący może żądać skierowania przez skład orzekający wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ani Konstytucja, ani przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie przewidują takiej formy aktywności procesowej dla skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 126 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zakresie, w jakim ogranicza znaczenie zwrotu 'pismo' do formy papierowej, a 'podpis' do formy określonej w art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego.
k.p.c. art. 126 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
W zakresie, w jakim ogranicza znaczenie zwrotu 'pismo' do formy papierowej, a 'podpis' do formy określonej w art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada podejmowania rozstrzygnięć przez Trybunał.
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do skargi konstytucyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 78 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja podpisu.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Warunki formalne skargi konstytucyjnej.
u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Rozpatrywanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5-8
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Procedura rozpatrywania zażalenia.
Konstytucja RP art. 191 § ust. 1 pkt 1-5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podmioty uprawnione do występowania z wnioskiem do Trybunału.
Konstytucja RP art. 197
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określanie trybu postępowania przed Trybunałem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie wykazano naruszenia konstytucyjnych wolności i praw. • Zarzuty skarżącego dotyczą głównie stosowania prawa, a nie jego konstytucyjności, co pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego. • Przepis art. 25 rozporządzenia eIDAS nie stanowił wzorca kontroli dla zakwestionowanych przepisów k.p.c. • Skarżący nie wykazał istnienia stałej i jednolitej praktyki stosowania kwestionowanych przepisów. • Żądanie skierowania pytania prejudycjalnego nie wywołuje skutków procesowych. • Przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK dopuszczają wydawanie postanowień o odmowie nadania dalszego biegu skardze w składzie jednoosobowym.
Odrzucone argumenty
Przepisy k.p.c. ograniczające stosowanie podpisu elektronicznego naruszają prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy i są niezgodne z prawem UE. • Postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze zostało wydane w niewłaściwym składzie orzekającym (jednoosobowym). • Praktyka stosowania prawa może być przedmiotem badania zgodności z Konstytucją, jeśli jest trwała i jednolita.
Godne uwagi sformułowania
utrwaloną archaiczną wykładnią • ogranicza znaczenie zwrotu pismo jedynie do formy papierowej, a zwrotu podpis wyłącznie do podpisu sporządzone[go] w formie określonej w art. 78 § 1 (…) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny • zarzuty sformułowane w skardze przenoszą ciężar rozważań na płaszczyznę stosowania prawa, która co do zasady pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego • nie ma zakazu stosowania w postępowaniach sądowych przepisów o podpisie elektronicznym • nie wykazano istnienia stałej i jednolitej praktyki stosowania kwestionowanych w skardze art. 126 § 1 i art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c.
Skład orzekający
Stanisław Piotrowicz
przewodniczący
Rafał Wojciechowski
sprawozdawca
Andrzej Zielonacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, wymogów formalnych skargi, zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczalności stosowania podpisu elektronicznego w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i argumentacji skarżącego. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie dotyczącym podpisu elektronicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania nowoczesnych technologii (podpis elektroniczny) w kontekście tradycyjnych przepisów proceduralnych i prawa do sądu, co jest aktualne dla prawników i praktyków.
“Podpis elektroniczny w sądzie: czy polskie prawo nadąża za technologią?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.