70/B/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 2 kwietnia 2025 r.
Sygn. akt Ts 211/23
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Bogdan Święczkowski,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności:
art. 126 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz.
296, ze zm.) w zakresie, w jakim „ogranicza znaczenie zwrotu pismo jedynie do formy papierowej, a zwrotu podpis wyłącznie
do podpisu sporządzone[go] w formie określonej w art. 78 § 1 (…)” ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1061, ze zm.) z art. 45 ust. 1; art. 45 w związku z art. 7; art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca
2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym
oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, s. 73),
postanawia:
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 lipca 2023 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany
przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego.
2
Skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Sądu Najwyższego ze skargą o stwierdzenie, że w postępowaniu
przed Sądem Apelacyjnym w K. (w sprawie o sygn. […]) nastąpiła przewlekłość postępowania oraz o przyznanie od Skarbu Państwa
na jego rzecz kwoty nie mniejszej niż 6000 zł, a także kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że wniesienie
dokumentu podpisanego elektronicznie podpisem zaufanym winno determinować podjęcie kroków procesowych przewidzianych dla wniesienia
pisma procesowego. Tymczasem skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie podpisu własnoręcznego,
co – według niego – nie jest prawidłową czynnością sądu i skutkuje przewlekłością postępowania (nieprawidłowością podjętych
czynności).
3
Postanowieniem z 14 czerwca 2023 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy oddalił skargę stwierdziwszy, że w sprawie rozpatrywanej
przez Sąd Apelacyjny w K. (sygn. akt […]) nie doszło do przewlekłości postępowania (nieprawidłowości czynności). Sąd Najwyższy
zwrócił uwagę na to, że zasadniczą, dopuszczalną drogą złożenia pisma procesowego jest wniesienie go do sądu. Przepisy o charakterze
formalnym nie przewidują innej drogi wniesienia pisma niż złożenie go w siedzibie sądu (w biurze podawczym), za pośrednictwem
określonego operatora pocztowego lub – w sytuacjach przewidzianych w przepisach szczególnych – za pośrednictwem systemu teleinformatycznego
albo innego niż operator pocztowy podmiotu uprawnionego (np. kapitana statku). Ponieważ są to wyjątki od ogólnej zasady wnoszenia
pism procesowych, nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
4
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że system teleinformatyczny to system specjalny obsługujący konkretne postępowanie sądowe. Nie jest
nim służąca do komunikacji obywateli z jednostkami administracji publicznej Platforma Usług Administracji Publicznej e-PUAP.
Dopóki ustawodawca, uwzględniając rozwój technologii, nie otworzy szerszej drogi wnoszenia pism procesowych, przesłanie pisma
do sądu mailem czy też za pośrednictwem platformy e-PUAP nie wywołuje skutków procesowych i nie wymaga podjęcia przez sąd
czynności o charakterze faktycznym (np. wydrukowania załącznika do maila) i procesowym (np. wezwania do podpisania wydruku).
5
Skarżący twierdzi, że zakwestionowany w skardze art. 126 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) narusza prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy, ponieważ zgodnie z „utrwaloną
archaiczną wykładnią (…) opartą nie nieobowiązującym stanie prawnym” ogranicza pojęcie podpisu tylko do „podpisu konwencjonalnego
wykonanego osobiście za pomocą przyrządu pisarskiego na papierze”. Powyższa wykładnia zakwestionowanego w skardze art. 126
§ 1 k.p.c. jest także niezgodna z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r.
w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz
uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, s. 73). W tym zakresie skarżący przedstawił obszerny wywód dowodzący,
że w świetle prawa krajowego i „unijnego” możliwe jest doręczanie pism procesowych opatrzonych podpisem elektronicznym.
6
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
7
1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań,
jest oczywiście bezzasadna, lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.
8
2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”.
W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK stanowi, że skarga konstytucyjna zawiera wskazanie, która konstytucyjna
wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (pkt 2), a także uzasadnienie zarzutu niezgodności
kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z
powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (pkt 3).
9
Brak wskazania przez skarżącego sposobu naruszenia konstytucyjnej wolności lub prawa oraz brak odpowiedniego uzasadnienia
zarzutu niezgodności danego przepisu z przywołanymi wzorcami kontroli stanowi uchybienie ustawowej powinności i skutkuje koniecznością
odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
10
W sprawie będącej przedmiotem wstępnego rozpoznania skarżący – pomimo wezwania go do usunięcia braków formalnych skargi –
wskazał jedynie na naruszenie prawa do rzetelnej procedury sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji), nie wyjaśnił natomiast, jakie
prawa lub wolności wynikają z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji.
11
Wskazanie sposobu naruszenia prawa do rzetelnej procedury oraz uzasadnienie sformułowanych w skardze zarzutów sprowadza się
do postawienia tezy, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca
2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym
oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, s. 73; dalej: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
UE), które jest częścią porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma zakazu stosowania w postępowaniach sądowych przepisów
o podpisie elektronicznym. Na dowód tego skarżący w piśmie procesowym z 12 sierpnia 2024 r. przywołał orzeczenia stanowiące
o tym, że kwalifikowany podpis elektroniczny ma skutek prawny równoważny podpisowi własnemu. Trybunał stwierdza, że tego typu
zarzuty przenoszą ciężar rozważań na płaszczyznę stosowania prawa, która co do zasady pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału
Konstytucyjnego.
12
Trybunał przypomina także, że zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 79 Konstytucji wzorcem kontroli dla zakwestionowanych
w skardze ustaw i innych aktów normatywnych mogą być wyłącznie przepisy ustawy zasadniczej. Z tego względu przywołany w skardze
art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE należy uznać za niedopuszczalny wzorzec kontroli.
13
Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdził, że złożona skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowych warunków wynikających
z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK.
14
Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawami odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej
skardze konstytucyjnej.
15
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
16
POUCZENIE
17
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie
7 dni od daty jego doręczenia.Pełny tekst orzeczenia
Ts 211/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.