Orzeczenie · 2025-04-02

Ts 211/23Skarga konstytucyjną podpis elektroniczny kpc

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-04-02
tkinneprawa konstytucyjneNiskakonstytucyjny
podpis elektronicznyforma pismaKodeks postępowania cywilnegoKodeks cywilnyTrybunał Konstytucyjnyprawo UErozporządzenie 910/2014rzetelny proces sądowye-PUAP

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez M.J. przeciwko art. 126 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 6 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, w zakresie w jakim ograniczają one znaczenie pisma do formy papierowej, a podpisu do formy własnoręcznej, co miało naruszać art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący powołał się na stan faktyczny, w którym Sąd Najwyższy oddalił jego skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że pismo podpisane elektronicznie nie wywołuje skutków procesowych i wezwał do uzupełnienia braków poprzez złożenie podpisu własnoręcznego. Skarżący argumentował, że taka wykładnia jest archaiczna i niezgodna z prawem unijnym, w szczególności z rozporządzeniem UE nr 910/2014. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić jej dalszego biegu. Jako podstawę wskazał niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych, w tym brak wskazania sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw oraz brak odpowiedniego uzasadnienia zarzutu niezgodności z wzorcami kontroli. Trybunał podkreślił, że zarzuty dotyczące stosowania prawa pozostają poza jego kognicją, a rozporządzenie UE nie może stanowić wzorca kontroli konstytucyjności przepisów krajowych. Skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu braków formalnych i niedopuszczalnych wzorców kontroli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie oceny formalnej skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii stosowania podpisu elektronicznego w postępowaniu sądowym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu cywilnego, ograniczające znaczenie pisma do formy papierowej, a podpisu do formy własnoręcznej, naruszają prawo do rzetelnego procesu sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w kontekście możliwości stosowania podpisu elektronicznego zgodnie z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowych warunków formalnych, a zarzuty dotyczą stosowania prawa, które pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, rozporządzenie UE nie może być wzorcem kontroli konstytucyjności.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu braków formalnych, w tym niewystarczającego uzasadnienia naruszenia konstytucyjnych praw i wolności oraz wskazania niedopuszczalnego wzorca kontroli (rozporządzenia UE). Podkreślono, że kwestie stosowania prawa są domeną sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 126 § § 1

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Skarżący kwestionuje wykładnię ograniczającą znaczenie pisma i podpisu do formy papierowej.

k.c. art. 78 § § 1

Ustawa – Kodeks cywilny

Skarżący kwestionuje wykładnię ograniczającą znaczenie podpisu do formy własnoręcznej.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dotyczący prawa do rzetelnego procesu sądowego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Procedura wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 2 i 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Wymagania dotyczące treści skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Prawo do zażalenia na postanowienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w ustawie. • Zarzuty skarżącego dotyczą stosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją. • Rozporządzenie UE nie może być wzorcem kontroli konstytucyjności przepisów krajowych.

Odrzucone argumenty

Przepisy KPC i KC ograniczające formę pisma i podpisu do papierowej naruszają prawo do rzetelnego procesu sądowego. • Podpis elektroniczny powinien być traktowany jako równoważny podpisowi własnoręcznemu w postępowaniu sądowym.

Godne uwagi sformułowania

ogranicza znaczenie zwrotu pismo jedynie do formy papierowej, a zwrotu podpis wyłącznie do podpisu sporządzone[go] w formie określonej w art. 78 § 1 (…) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny • zarzucie, że wniesienie dokumentu podpisanego elektronicznie podpisem zaufanym winno determinować podjęcie kroków procesowych przewidzianych dla wniesienia pisma procesowego • przesłanie pisma do sądu mailem czy też za pośrednictwem platformy e-PUAP nie wywołuje skutków procesowych i nie wymaga podjęcia przez sąd czynności o charakterze faktycznym (np. wydrukowania załącznika do maila) i procesowym (np. wezwania do podpisania wydruku) • zakwestionowany w skardze art. 126 § 1 (…) k.p.c. narusza prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy, ponieważ zgodnie z „utrwaloną archaiczną wykładnią (…) opartą nie nieobowiązującym stanie prawnym” ogranicza pojęcie podpisu tylko do „podpisu konwencjonalnego wykonanego osobiście za pomocą przyrządu pisarskiego na papierze” • zarzuty przenoszą ciężar rozważań na płaszczyznę stosowania prawa, która co do zasady pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego • wzorcem kontroli dla zakwestionowanych w skardze ustaw i innych aktów normatywnych mogą być wyłącznie przepisy ustawy zasadniczej • złożona skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowych warunków wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK.

Skład orzekający

Bogdan Święczkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu braków formalnych i niedopuszczalnych wzorców kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny formalnej skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii stosowania podpisu elektronicznego w postępowaniu sądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii technologii w prawie i dostępu do wymiaru sprawiedliwości, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne, co obniża jej wartość merytoryczną dla szerszego grona odbiorców.

Czy podpis elektroniczny jest już w sądzie? Trybunał Konstytucyjny odmawia rozpatrzenia skargi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst