Pełny tekst orzeczenia Ts 199/15

377/B/2016
POSTANOWIENIE
z dnia 5 maja 2016 r.
Sygn. akt Ts 199/15
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Andrzej Wróbel - przewodniczący
Stanisław Biernat - sprawozdawca
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 9 października 2015 r. o odmowie
nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej A.W.,
postanawia:
nie uwzględnić zażalenia.
Uzasadnienie:
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 maja 2015 r. (data nadania) A.W. (dalej: skarżący) zakwestionował
zgodność art. 555 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U.89.555, ze zm.; dalej: kpk) w zakresie,
w jakim przepis ten określa bieg terminu przedawnienia roszczeń z tytułu niesłusznego zatrzymania, ustalając jego początek
na dzień zwolnienia, z art. 77 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 5 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji.
2
Postanowieniem z 9 października 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu przedmiotowej skardze konstytucyjnej
ze względu na jej oczywistą bezzasadność. Wskazał, że ocena zasadności, legalności i prawidłowości zatrzymania osoby podejrzanej
dokonywana jest na podstawie okoliczności zachodzących w chwili podejmowania czynności. Bezpodstawne jest zatem oczekiwanie
na wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie, a tym samym wydłużenie terminu przedawnienia roszczeń z tytułu
niesłusznego zatrzymania. Trybunał podkreślił ponadto, że – jak wynika z utrwalonego orzecznictwa – art. 32 ust. 1 Konstytucji
nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu inicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej (zob. np. postanowienia
TK z: 24 października 2001 r., sprawa SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225 i 20 lutego 2008 r., sprawa SK 27/07, OTK ZU nr
1/A/2008, poz. 22 oraz wyroki TK z: 13 stycznia 2004 r., sprawa SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2; 23 listopada 1998 r.,
sprawa SK 7/98, OTK ZU nr 7/1998, poz. 114 i 10 lipca 2000 r., sprawa SK 21/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 144).
3
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zarzucił Trybunałowi naruszenie art.
36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.102.643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.)
przez bezpodstawne przyjęcie oczywistej bezzasadności wniesionej skargi konstytucyjnej. Jednakże powyższy zarzut został poparty
jedynie argumentacją przedstawioną już wcześniej w skardze konstytucyjnej, której dotyczy rozpatrywane zażalenie.
4
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
5
Na podstawie art. 138 w związku z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.2016.293; dalej:
ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa o TK z 1997 r. Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK
z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępowaniu przed Trybunałem w zakresie
dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK z 1997 r. Rozpatrywana skarga
konstytucyjna została wniesiona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli, a zatem
i do rozpoznania zażalenia, zastosowanie mają przepisy ustawy o TK z 1997 r.
6
Na podstawie art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK z 1997 r. skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na
postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech
sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6 i 7 oraz z
art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził
istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznawania zażalenia Trybunał analizuje
przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
7
Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
8
Jak wskazuje orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
powinno dotyczyć podstaw, na których została oparta odmowa, przedmiotem postępowania zażaleniowego jest bowiem ustalenie ich
prawidłowości. W związku z powyższym skarżący jest zobligowany do przedstawienia zarzutów względem argumentacji przytoczonej
przez Trybunał na poparcie stanowiska wyrażonego w zakwestionowanym postanowieniu. W zażaleniu skarżący podniósł zarzut naruszenia
przez Trybunał art. 36 ust. 3 ustawy o TK z 1997 r. przez „bezpodstawne przyjęcie o oczywistej bezzasadności wniesionej skargi
konstytucyjnej”, którego to zarzutu skarżący jednak nie uzasadnił. Za jego uzasadnienie nie można bowiem uznać argumentacji
przytoczonej pierwotnie w skardze konstytucyjnej. Skarżący ponownie łączy w niej kwestię oceny słuszności zatrzymania z ostatecznym
orzeczeniem wydanym w jego sprawie. Jak zasadnie jednak podkreślił Trybunał w zaskarżonym postanowieniu, ocena zasadności,
legalności i prawidłowości zatrzymania dokonywana jest jedynie przy uwzględnieniu okoliczności zachodzących w chwili realizacji
czynności procesowej i co do zasady ma charakter autonomiczny. Nie ma na nią wpływu fakt przedstawienia zarzutów, dalszego
stosowania nieizolacyjnych środków zapobiegawczych czy zapadnięcia ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Od momentu zatrzymania
można wnieść zażalenie na tę czynność na podstawie art. 246 kpk, a od chwili zwolnienia biegnie roczny termin upływu przedawnienia
roszczenia o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie, natomiast w razie przekształcenia zatrzymania w tymczasowe aresztowanie
termin przedawnienia zostaje wydłużony, liczony jest bowiem od daty uprawomocnienia się orzeczenia.
9
Nie ulega wątpliwości, że zażalenie jako środek kontroli postanowienia Trybunału musi prowadzić do podważenia prawidłowości
ustaleń poczynionych w nim przez Trybunał. W związku z powyższym tak zarzuty, jak i ich uzasadnienie muszą dotyczyć zaskarżonego
postanowienia Trybunału, nie mogą zaś ograniczać się do powtórzenia argumentacji sformułowanej w skardze konstytucyjnej. A
tak uczynił skarżący we wniesionym zażaleniu. Fakt ten przesądza o nieuwzględnieniu zażalenia wniesionego na postanowienie
Trybunału Konstytucyjnego z 9 października 2015 r.
10
Wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego Trybunał Konstytucyjny,
na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK z 1997 r., postanowił jak w sentencji.