Orzeczenie · 2012-09-26

TS 196/12Odmowa biegu skardze konstytucyjnej badania psychiatryczne

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2012-09-26

SAOSinneprawa konstytucyjneŚredniakonstytucyjny

skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania karnegobadania psychiatryczneprawo do prywatnościgodność człowiekazasady legislacjigranice kontroli

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Janusza B. przeciwko art. 202 § 1 ustawy Kodeks postępowania karnego (k.p.k.), który reguluje kwestię dopuszczania opinii biegłych psychiatrów co do stanu zdrowia psychicznego podejrzanego. Skarżący zarzucił, że przepis ten nie precyzuje wystarczająco okoliczności, w których można zlecić takie badanie, co stanowi naruszenie jego prawa do prywatności (art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji), godności człowieka (art. 30 Konstytucji) oraz zasad poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji). Podniósł, że takie praktyki mogą prowadzić do szykanowania i stygmatyzacji osób podejrzanych. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić jej nadania dalszego biegu. Uzasadnienie opierało się na utrwalonym orzecznictwie Trybunału, zgodnie z którym art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego i poprawnej legislacji) nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, a jedynie pomocniczym. Ponadto, Trybunał stwierdził, że zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego stosowania prawa przez organy procesowe (prokuraturę i sądy) w zakresie kierowania na badania psychiatryczne, nie są zarzutami niekonstytucyjności samego przepisu, lecz kwestionowaniem sposobu jego aplikacji. Trybunał wskazał również, że przepisy k.p.k. (w tym art. 193 § 1 k.p.k.) przewidują zasięganie opinii biegłych tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza, że potrzeba badań psychiatrycznych musi wynikać z konkretnych, uzasadnionych okoliczności, a nie z samej przeszłości leczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Granice kontroli konstytucyjności przepisów przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej, w szczególności w zakresie stosowania art. 2 Konstytucji oraz rozróżnienia między wadliwością przepisu a wadliwością jego stosowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii dopuszczalności badań psychiatrycznych w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 202 § 1 k.p.k., w zakresie, w jakim nie precyzuje okoliczności dopuszczenia opinii biegłych psychiatrów co do stanu zdrowia psychicznego podejrzanego, narusza art. 2, art. 30 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia warunków nadania jej dalszego biegu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 2 Konstytucji nie może być samodzielnym wzorcem kontroli, a zarzuty dotyczące stosowania prawa przez organy procesowe nie podlegają kognicji Trybunału w trybie skargi konstytucyjnej. Ponadto, przepisy k.p.k. ogólnie regulują potrzebę zasięgania opinii biegłych, a kwestia nadużywania tej możliwości leży w gestii organów procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Janusz B.	osoba_fizyczna	skarżący
Prokuratura Rejonowa w Białymstoku	organ_państwowy	organ prowadzący postępowanie przygotowawcze

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 202 § § 1

Ustawa – Kodeks postępowania karnego

Przepis nieprecyzyjnie określa okoliczności dopuszczenia opinii biegłych psychiatrów, co skarżący uznał za naruszenie konstytucyjnych praw.

ustawa o TK art. 79 § ust. 1