Ts 182/25

120/B/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 10 grudnia 2025 r.
Sygn. akt Ts 182/25
Trybunał  Konstytucyjny w składzie:
Rafał Wojciechowski,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.G. o zbadanie zgodności:
1) art. 156 § 1 i art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r.
               poz. 572) w zakresie, w jakim „wykluczają możliwość wszczęcia na żądanie jednej ze stron postępowania w sprawie o stwierdzenie
               nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy na żądanie innej strony tego postępowania zostało już wszczęte postępowanie
               w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i wydana została decyzja odmawiająca stwierdzenia jej nieważności”,
               z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 i art. 64 ust. 2 oraz art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
2) art. 61a § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim „na żądanie jednej ze stron postępowania
               [o]rgan odmawia wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy na żądanie
               innej strony tego postępowania zostało już wszczęte postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej
               i wydana została decyzja odmawiająca stwierdzenia jej nieważności”, z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 i art. 64 ust.
               2 oraz art. 83 Konstytucji,
postanawia:
nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 sierpnia 2025 r. (data nadania) A.G. (dalej: skarżący),
                     reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle
                     następującego stanu faktycznego.
2
Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości w postaci działki nr […], która sąsiaduje z działką o nr […], oraz posadowionego
                     na niej budynku. Właściciel parterowego budynku, P.R., znajdującego się na działce nr […], mającego wspólną ścianę z budynkiem
                     skarżącego, nadbudował pięć kondygnacji nadziemnych. Decyzją […] z 30 czerwca 2009 r. (znak: […]) Powiatowy Inspektor Nadzoru
                     Budowlanego w K., Powiat G. (dalej: PINB) nakazał rozbiórkę nadbudowanych kondygnacji.
3
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) 3 listopada 2010 r. wydał decyzję (znak: […]), którą odmówiono stwierdzenia
                     nieważności decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r.
4
Skarżący pismem z 16 czerwca 2021 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. podnosząc, że w toku
                     postępowania był nieletni i dlatego organ bezpodstawnie go pominął. Postanowieniem nr […] z 9 sierpnia 2021 r. (znak: […])
                     WINB odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji było już
                     wszczęte i zakończyło się decyzją odmowną.
5
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 14 października
                     2021 r. (znak: […]) utrzymał je w mocy. Skarżący złożył skargę, która została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
                     w W. z 8 lutego 2022 r. (sygn. akt […]).
6
Następnie skarżący wniósł od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego
                     z 19 marca 2025 r. (sygn. akt […]), doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 22 maja 2025 r. i wskazanym jako orzeczenie ostateczne
                     w niniejszej sprawie.
7
Skarżący wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest uniemożliwienie mu wszczęcia postępowania
                     w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r., ponieważ takie postępowanie było wszczęte na wniosek
                     innego uczestnika postępowania i zostało prawomocnie zakończone.
8
Jest to naruszenie nie tylko zasady demokratycznego państwa prawa, ale także wywodzonej z niej zasady sprawiedliwości społecznej.
9
Dodatkowo skarżący wskazał na naruszenie zasady racjonalności legislacyjnej oraz praworządności. Ustawodawca jest bowiem zobowiązany
                     do wprowadzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla adresatów. W nawiązaniu do tych wzorców skarżący wskazał na naruszenie
                     zasady równości oraz równej ochrony praw majątkowych poprzez spoczywający na ustawodawcy obowiązek tworzenia norm prawnych
                     udzielających obywatelowi ochrony oraz zakaz ustanawiania norm pozbawiających ochrony.
10
W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący wskazał, że doszło do naruszenia jego prawa do sądu rozumianego jako prawa do
                     uzyskania rozstrzygnięcia, poprzez uniemożliwienie mu wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji
                     administracyjnej i dochodzenia na tej drodze swoich praw.
11
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
12
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
                     (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
                     Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
                     Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania
                     oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
13
W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do merytorycznego rozpoznania, ponieważ:
14
1) skargę sporządził adwokat, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia w imieniu skarżącego
                     skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania go w postępowaniu przed Trybunałem;
15
2) skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2025
                     r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia;
16
3) dochowany został przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK trzymiesięczny termin wniesienia skargi, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie
                     doręczono pełnomocnikowi skarżącego 22 maja 2025 r., natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 20 sierpnia 2025 r. (data
                     nadania);
17
4) prawidłowo określony został przedmiot kontroli w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Skarżący wskazał, które konstytucyjne
                     prawo lub wolność oraz w jaki sposób zostały – jego zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także uzasadnił
                     sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).
18
W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne (art. 61 ust.
                     4 pkt. 3 u.o.t.p.TK), Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił jak w sentencji.