Ts 180/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący D.H. wniósł skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność art. 184 § 8 Kodeksu postępowania karnego (kpk) w zakresie, w jakim obejmuje on wyrazy „na wniosek prokuratora”, z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 42 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 15 lutego 2016 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając ją za oczywistą bezzasadność. Wskazał na potrzebę ochrony świadka incognito oraz ograniczenia w dostępie do informacji nieistotnych dla rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając obrazę przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (TK). Trybunał, stosując przepisy ustawy o TK z 1997 r. (zgodnie z przepisami przejściowymi), rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skarżącego nie podważają jego ustaleń. Argumentacja skarżącego, dotycząca braku możliwości uruchomienia sądowej kontroli zasadności anonimizacji danych świadka incognito i naruszenia prawa do sądu oraz obrony, została odrzucona. Trybunał podkreślił, że instytucja świadka incognito służy ochronie życia, zdrowia i wolności świadka, a ograniczenia dotyczą jedynie danych nieistotnych dla sprawy. Zaznaczył, że oskarżony ma możliwość uruchomienia procedury kontrolnej w trybie art. 184 § 5 kpk oraz sygnalizowania prokuratorowi potrzeby uchylenia postanowienia. Trybunał odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji, wskazując, że nie mogą one stanowić samodzielnych wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej bez powiązania z innymi przepisami chroniącymi prawa i wolności. W konsekwencji, Trybunał nie uwzględnił zażalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadka incognito w postępowaniu karnym oraz zasady dopuszczalności wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji skargi konstytucyjnej i instytucji świadka incognito.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 184 § 8 kpk, w zakresie w jakim obejmuje wyrazy „na wniosek prokuratora”, narusza art. 2, art. 45 ust. 1, art. 42 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie narusza wskazanych przepisów Konstytucji.
Uzasadnienie
Instytucja świadka incognito wiąże się z pewnymi ograniczeniami w realizacji konstytucyjnych wolności i praw, które są ustanowione dla ochrony życia, zdrowia, wolności i mienia świadka. Anonimizacja dotyczy jedynie danych nieistotnych dla rozstrzygnięcia. Oskarżony ma możliwość uruchomienia procedury kontrolnej postanowienia o anonimizacji oraz sygnalizowania prokuratorowi potrzeby uchylenia postanowienia. Wprowadzenie dowodu z zeznań świadka incognito nie wpływa na merytoryczną ocenę dowodów ani na swobodę sądu w ich ocenie. Artykuły 2 i 32 ust. 1 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej bez powiązania z innymi przepisami chroniącymi prawa i wolności.
Czy skarżący ma prawo do sądowej kontroli zasadności dalszej anonimizacji danych osobowych świadka incognito?
Odpowiedź sądu
Tak, ale w ograniczonym zakresie i zgodnie z procedurami przewidzianymi w kpk.
Uzasadnienie
Skarżący zarzucił, że możliwość składania wniosków w trybie art. 9 § 2 kpk nie gwarantuje efektywnej realizacji prawa do sądu i obrony. Trybunał uznał, że oskarżony ma możliwość uruchomienia procedury kontrolnej dotyczącej postanowienia w tym przedmiocie w trybie art. 184 § 5 kpk, a także może sygnalizować prokuratorowi potrzebę uchylenia postanowienia w trybie art. 9 § 2 kpk.
Czy art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji mogą stanowić samodzielne wzorce kontroli w postępowaniu inicjowanym skargą konstytucyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zostaną powiązane z naruszeniem innych przepisów Konstytucji chroniących konkretne prawa i wolności.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że dla dowiedzenia zasadności zarzutu naruszenia określonych przepisów Konstytucji należy wykazać, że domniemane naruszenie dotyczy wszystkich wymienionych w skardze przepisów, co pozwoli na odtworzenie poprawnej normy konstytucyjnej. Artykuły 2 i 32 ust. 1 Konstytucji mogą stanowić wzorce kontroli tylko wówczas, gdy zostaną odniesione do treści innych norm konstytucyjnych chroniących poszczególne wolności i prawa naruszone kwestionowaną regulacją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.H. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (19)
Główne
k.p.k. art. 184 § § 8
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Przepis ten, w zakresie obejmującym wyrazy „na wniosek prokuratora”, nie narusza Konstytucji.
Pomocnicze
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej bez powiązania z innymi przepisami.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 42 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej bez powiązania z innymi przepisami.
ustawa o TK z 1997 r. art. 79 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Zarzut naruszenia w kontekście zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK z 1997 r. art. 49
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 3
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Zarzut naruszenia w kontekście zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK z 1997 r. art. 47 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Zarzut naruszenia w kontekście zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK z 2015 r. art. 138
Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis przejściowy dotyczący utraty mocy ustawy o TK z 1997 r.
ustawa o TK z 2015 r. art. 134 pkt 1
Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych.
ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 4
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK z 1997 r. art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Rozpatrywanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym.
ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 6 i 7
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Rozpatrywanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym.
ustawa o TK z 1997 r. art. 49
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Rozpatrywanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym.
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Możliwość sygnalizowania prokuratorowi potrzeby uchylenia postanowienia o anonimizacji świadka incognito.
k.p.k. art. 184 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Możliwość uruchomienia procedury kontrolnej dotyczącej postanowienia o anonimizacji świadka incognito.
Konstytucja art. 178
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady niezawisłości sędziów.
Konstytucja art. 191 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podmioty legitymowane do wszczęcia kontroli konstytucyjności prawa o charakterze abstrakcyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja świadka incognito wymaga pewnych ograniczeń w realizacji konstytucyjnych wolności i praw dla ochrony świadka. • Anonimizacja dotyczy tylko danych nieistotnych dla rozstrzygnięcia. • Oskarżony ma możliwość kontroli postanowienia o anonimizacji i sygnalizowania prokuratorowi potrzeby jej uchylenia. • Artykuły 2 i 32 ust. 1 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej bez powiązania z innymi przepisami.
Odrzucone argumenty
Brak możliwości uruchomienia sądowej kontroli zasadności dalszej anonimizacji danych osobowych świadka incognito narusza prawo do sądu i obrony. • Obecne uregulowanie instytucji świadka incognito narusza zasadę niezawisłości sędziów. • Powołanie art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji jako wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej.
Godne uwagi sformułowania
już z samą istotą instytucji świadka incognito łączą się pewne ograniczenia w realizacji konstytucyjnych wolności i praw • tajemnicą objęte są jedynie te dane, które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie • ani obrońca, ani oskarżony z uwagi na niejawny charakter postępowania, nie znają szczegółowo bezpośrednich przyczyn, jakie legły u podstaw wydania postanowienia o zachowaniu w tajemnicy tożsamości świadka incognito • ani art. 2, ani art. 32 ust. 1 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu inicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej • nie odnosi się do szczególnego charakteru instytucji świadka incognito w polskim procesie karnym • ograniczenia te w żaden sposób nie naruszają istoty wolności i praw skarżącego • skarga konstytucyjna stanowi indywidualny środek kontroli konstytucyjności przepisów prawa, nie uprawnia zaś do podejmowania prób uruchomienia kontroli konstytucyjności prawa o charakterze abstrakcyjnym
Skład orzekający
Piotr Pszczółkowski
przewodniczący
Andrzej Wróbel
członek
Marek Zubik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadka incognito w postępowaniu karnym oraz zasady dopuszczalności wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi konstytucyjnej i instytucji świadka incognito.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji procesowej - świadka incognito - i jej zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Świadek incognito a prawo do obrony: Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.