Ts 170/22

182/B/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 21 stycznia 2026 r.
Sygn. akt Ts 170/22
Trybunał  Konstytucyjny w składzie:
Justyn Piskorski,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej H.K. o zbadanie zgodności:
1) art. 398
1
§ 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w zakresie, w
               jakim „wskazuje katalog orzeczeń sądu drugiej instancji, od których przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego”, z art.
               45 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
2) art. 117 § 5 ustawy Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w zakresie, w jakim „przepis ten
               uzależnia ustanowienie przez sąd, na wniosek strony, adwokata lub radcy prawnego od uznania, że udział pełnomocnika w postępowaniu
               jest potrzebny”, z art. art. 45 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji,
postanawia:
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 sierpnia 2022 r. (data nadania) H.K. (dalej: skarżący),
                     reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle
                     następującego stanu faktycznego.
2
Postanowieniem z 30 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w G. I Wydział Cywilny (dalej: Sąd Okręgowy), oddalił wniosek
                     skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej jako bezzasadny. Na powyższe orzeczenie skarżący
                     wniósł zażalenie, które Sąd Okręgowy oddalił postanowieniem z 19 marca 2021 r. (sygn. akt […]).
3
Jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, w
petitum
skargi skarżący wskazuje postanowienie Sądu Okręgowego z 30 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]), doręczone pełnomocnikowi skarżącego
                     23 czerwca 2022 r.
4
Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 6 października 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 25 października
                     2022 r.), wezwał skarżącego do udokumentowania dat: a) doręczenia skarżącemu orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej
                     jako ostateczne, b) złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej.
5
Skarżący pismem z 31 października 2022 r. (data nadania) odniósł się do powyższego zarządzenia.
6
Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 17 października 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 2 listopada
                     2023 r.) wezwał skarżącego do wskazania, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, wynikające ze wskazanych w skardze
                     przepisów Konstytucji oraz w jaki sposób, zostały naruszone w sprawie objętej wniesioną skargą konstytucyjną oraz uzasadnienia
                     zarzutu niezgodności kwestionowanych w skardze przepisów z konstytucyjnymi wolnościami i prawami skarżącego, wskazanymi w
                     skardze jako wzorce kontroli, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.
7
Pismem z 9 listopada 2023 r. skarżący ustosunkował się do zarządzenia.
8
Skarżący wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest wskazanie katalogu orzeczeń sądu drugiej
                     instancji, od których przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego oraz uzależnienie możliwości ustanowienia przez sąd,
                     na wniosek strony, adwokata lub radcy prawnego od uznania, że udział adwokata lub radcy prawnego jest potrzebny.
9
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
10
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
                     (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
                     Trybunał zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu,
                     jeżeli nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe, gdy braki te nie zostały usunięte
                     w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna.
11
Konstrukcja skargi konstytucyjnej wynika wprost z art. 79 ust. 1 Konstytucji stanowiącego, iż każdy, czyje konstytucyjne wolności
                     lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie
                     zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł
                     ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Wymóg ostatecznego orzeczenia
                     wskazany został przez prawodawcę również w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, zgodnie z którym skarga konstytucyjna może być wniesiona
                     po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego
                     wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia.
12
W postanowieniach pełnego składu z 10 marca 2015 r. (sygn. SK 65/13; OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35) i 1 czerwca 2022 r. (sygn.
                     Ts 43/18; OTK ZU B/2022, poz. 148) Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że przesłanka „ostatecznego orzeczenia”, o której mowa
                     w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, wyraża się w nadzwyczajnym i subsydiarnym charakterze skargi konstytucyjnej,
                     przysługującej dopiero w przypadku braku proceduralnej możliwości inicjowania dalszego postępowania przed sądem lub organem
                     administracji publicznej w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy.
13
Tymczasem postępowanie w sprawie konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego, naruszonych – jego zdaniem – na podstawie kwestionowanych
                     w skardze przepisów, nie zostało ostatecznie zakończone postanowieniem Sądu Okręgowego w G. I Wydział Cywilny z 30 grudnia
                     2020 r. (sygn. akt […]). Mocą tego orzeczenia Sąd oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia
                     skargi kasacyjnej jako bezzasadny. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył zażalenie, które postanowieniem z 19 marca
                     2021 r. Sąd Okręgowy oddalił (sygn. akt […]). Zatem to rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w G. z 19 marca 2021 r. jest ostatecznym
                     orzeczeniem i nie przysługuje od niego żaden zwykły środek zaskarżenia.
14
Wbrew twierdzeniom skargi konstytucyjnej, wskazany wyrok Sądu Okręgowego w G. z 30 grudnia 2020 r. nie posiada zatem waloru
                     ostateczności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK.
15
Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza, że przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w trybie skargi
                     konstytucyjnej nie mogą być akty stosowania prawa, a Trybunał nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej. Trybunał Konstytucyjny
                     jest sądem prawa, a nie organem sprawującym nadzór judykacyjny nad sądami.
16
Okoliczność ta stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust.
                     4 pkt 1 u.o.t.p.TK.
17
POUCZENIE
18
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie
                     7 dni od daty jego doręczenia.