Ts 16/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M.W. wniósł skargę konstytucyjną kwestionującą art. 540 § 2 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.). Zarzucił, że przepis ten, w zakresie w jakim wyłącza wznowienie postępowania karnego po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny (TK) wyroku negatywnego, który określił późniejszy termin utraty mocy obowiązującej przepisu, a ustawodawca zmienił przepis w okresie odroczenia, jest niezgodny z art. 190 ust. 4 Konstytucji. Postanowieniem z 10 września 2015 r. TK odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że zarzut niekonstytucyjności nie pozostaje w związku z treścią ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie, w związku z którą skarżący wystąpił. TK wskazał, że wyrok TK z 18 listopada 2010 r. (P 29/09), na który powoływał się skarżący, stwierdzał niezgodność z Konstytucją normy prawnej wyinterpretowanej z art. 218 § 2 Kodeksu karnego (k.k.) i art. 24 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a nie samoistnie traktowanego przepisu k.k. W związku z tym, zdaniem TK, nie można było przyjąć, że spełniona została przesłanka dopuszczalności skargi polegająca na wykazaniu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw. Skarżący wniósł dwa zażalenia na to postanowienie, kwestionując ustalenia TK co do braku podwójnej karalności i dopuszczalności kontroli interpretacji przepisów. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenia, podtrzymał swoje stanowisko, uznając postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu za prawidłowe. Podkreślono, że wyrok z 2010 r. nie dawał podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ nie dotyczył samoistnie przepisu, na podstawie którego wydano prawomocny wyrok skazujący. Kluczowe znaczenie miała treść orzeczenia TK, a nie okoliczność odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego na podstawie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście wyroków dotyczących norm prawnych, a nie tylko przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wyrokiem TK z 2010 r. (P 29/09) i art. 540 § 2 k.p.k.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 540 § 2 k.p.k., w zakresie w jakim wyłącza wznowienie postępowania karnego po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku negatywnego, który określił późniejszy termin utraty mocy obowiązującej przepisu, a ustawodawca zmienił przepis w okresie odroczenia, jest niezgodny z art. 190 ust. 4 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten nie jest zasadny, ponieważ wyrok TK z 18 listopada 2010 r. (P 29/09) nie stwierdzał niezgodności z Konstytucją samoistnie traktowanego przepisu k.k., a jedynie normy wyinterpretowanej z kilku przepisów, co nie uprawniało do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że wyrok z 2010 r. dotyczył normy prawnej wyinterpretowanej z art. 218 § 2 k.k. i art. 24 ust. 1 u.s.u.s., a nie samoistnie przepisu art. 218 § 2 k.k. W związku z tym nie spełniono przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 540 § 2 k.p.k., która wymaga orzeczenia stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano prawomocny wyrok. Okoliczność odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisów nie miała znaczenia dla tej oceny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.W. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 540 § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Wyłącza wznowienie postępowania karnego po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku negatywnego, w którym Trybunał Konstytucyjny określił inny termin utraty mocy obowiązującej przepisu, późniejszy niż termin wejścia w życie wyroku, a ustawodawca zmienił przepis, o którym orzekł Trybunał w okresie odroczenia.
Konstytucja art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten określa skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego i możliwość wznowienia postępowania.
Pomocnicze
k.k. art. 218 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
Przepis, którego norma została częściowo zakwestionowana w wyroku P 29/09.
k.k. art. 218 § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
Przepis, którego norma została częściowo zakwestionowana w wyroku P 29/09.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis, którego norma została częściowo zakwestionowana w wyroku P 29/09.
ustawa o TK z 2015 r. art. 138
Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dotyczy utraty mocy obowiązującej poprzedniej ustawy o TK.
ustawa o TK z 2015 r. art. 139
Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dotyczy utraty mocy obowiązującej poprzedniej ustawy o TK.
ustawa o TK
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Przepisy dotychczasowe, stosowane do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy z 2015 r.
ustawa o TK z 2015 r. art. 134
Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Przepisy dotychczasowe, stosowane do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy z 2015 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TK z 18 listopada 2010 r. (P 29/09) nie stwierdzał niezgodności z Konstytucją samoistnie traktowanego art. 218 § 2 k.k., a jedynie normy wyinterpretowanej z tego przepisu oraz art. 24 ust. 1 u.s.u.s. • Nie spełniono przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 540 § 2 k.p.k., która wymaga orzeczenia stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano prawomocny wyrok. • Okoliczność odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisów nie miała znaczenia dla oceny dopuszczalności wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Wyrok TK z 18 listopada 2010 r. (P 29/09) stanowił podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. • Zaskarżony przepis art. 540 § 2 k.p.k. jest niezgodny z art. 190 ust. 4 Konstytucji w zakresie, w jakim wyłącza wznowienie postępowania w opisanych okolicznościach. • Trybunał Konstytucyjny dokonał rozszerzenia zakresu obowiązywania orzeczenia na uzasadnienie, a nie tylko sentencję.
Godne uwagi sformułowania
nie można było przyjąć, że spełniona została przesłanka dopuszczalności skargi polegająca na wykazaniu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw • nie można było przyjąć, aby powyższy wyrok mógł być uznany za orzeczenie stwierdzające niezgodność z Konstytucją samoistnie traktowanego przepisu k.k. • nie można zatem podzielić stanowiska zaprezentowanego w zażaleniu II, jakoby odniesienie się w treści wyroku Trybunału do przepisu, z którego dekodowano kontrolowaną normę prawną, niejako „automatycznie” otwierało drogę do wznowienia postępowania • kluczowa dla losów wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, w związku z którą wniesiono skargę, była więc niemożność wylegitymowania się przez skarżącego judykatem sądu konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją samodzielnie ujętego przepisu ustawy karnej.
Skład orzekający
Stanisław Rymar
przewodniczący
Leon Kieres
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego na podstawie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście wyroków dotyczących norm prawnych, a nie tylko przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wyrokiem TK z 2010 r. (P 29/09) i art. 540 § 2 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym – możliwości wznowienia postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje subtelności interpretacyjne i wymogi formalne stawiane przez TK.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zawsze otwiera drogę do wznowienia sprawy karnej? Niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.