Orzeczenie · 2022-02-16

Ts 158/20

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2022-02-16
tkAdministracyjnepostępowanie przed sądami administracyjnymiWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnawpis sądowyopłata sądowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiTrybunał Konstytucyjnydostęp do sądudanina publicznazasada równościzakaz niedyskryminacji

Skarżący S.D. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją przepisów art. 214 § 1, art. 230 i art. 233 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów rozporządzenia dotyczących wysokości i zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzuty dotyczyły naruszenia art. 84, 217, 64 ust. 1 i 3, 92 ust. 1, 45 ust. 1, 176 ust. 2, 184, 32 ust. 1 i 2, 77 ust. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 13 lipca 2021 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając, że nie spełnia ona warunków określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Trybunał uznał, że zakwestionowane przepisy nie były podstawami prawnymi ostatecznego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego zażalenie skarżącego na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W odniesieniu do pozostałych przepisów, Trybunał stwierdził, że skarga nie realizuje wymogu wskazania naruszonych praw i sposobu ich naruszenia. Skarżący złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie postanowienia Trybunału i merytoryczne rozpatrzenie skargi. Podzielił ustalenia Trybunału co do podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia, ale zarzucił błędne przyjęcie, że skarga nie realizuje wymogu wskazania naruszonych praw. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, postanowił go nie uwzględnić. Podkreślono, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, zarzuty niekonstytucyjności mogą dotyczyć tylko tej normy, na podstawie której wydano orzeczenie naruszające prawa lub wolności. Trybunał stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty zażalenia nie podważają podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze. Wskazano, że opłata sądowa, w tym wpis od skargi kasacyjnej, nie jest automatycznie daniną publiczną w rozumieniu art. 84 i 217 Konstytucji, a Trybunał nie podzielił argumentów skarżącego opartych na definicji z ustawy o finansach publicznych. Podkreślono również, że koszty postępowania sądowego służą sprawności organizacyjnej i orzeczniczej sądów oraz selekcji roszczeń, a ich ponoszenie samo w sobie nie narusza prawa do sądu. Stwierdzono, że skarżący nie odniósł się do kwestii naruszenia zasady równości i zakazu niedyskryminacji, a orzeczenie oddalające zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu nie rozstrzyga o dostępie do sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu dopuszczalnej kontroli w skardze konstytucyjnej oraz interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w kontekście konstytucyjnych praw i wolności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i interpretacji przepisów dotyczących wpisu sądowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia dotyczące wpisu od skargi kasacyjnej, stanowiące podstawę orzeczenia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, naruszają konstytucyjne prawa i wolności skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw, ponieważ zakwestionowane przepisy nie były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia, a skarga nie realizuje wymogu wskazania naruszonych praw i sposobu ich naruszenia.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna może dotyczyć tylko tych norm, które stanowiły podstawę orzeczenia naruszającego prawa lub wolności. Skarżący nie wykazał, że zakwestionowane przepisy były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia, ani nie uprawdopodobnił naruszenia swoich praw, w tym prawa do sądu, zasady równości i zakazu niedyskryminacji.

Czy opłata sądowa, w tym wpis od skargi kasacyjnej, jest daniną publiczną w rozumieniu art. 84 i 217 Konstytucji, a jej ustalenie w rozporządzeniu narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał nie podzielił argumentów skarżącego, że opłata sądowa jest daniną publiczną w rozumieniu art. 84 i 217 Konstytucji, a jej ustalenie w rozporządzeniu narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przyjęte w ustawach znaczenie terminów nie może przesądzać o sposobie interpretacji przepisów konstytucyjnych i nie podzielił argumentów skarżącego opartych na definicji z ustawy o finansach publicznych.

Czy zasada odpłatności wymiaru sprawiedliwości i ukształtowanie procedury sądowej w oparciu o tę zasadę narusza prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada odpłatności wymiaru sprawiedliwości nie narusza prawa do sądu.

Uzasadnienie

Koszty postępowania służą osiągnięciu należytej sprawności organizacyjnej i orzeczniczej sądów oraz selekcji roszczeń, a ich ponoszenie samo w sobie nie stanowi podstawy do twierdzenia o niekonstytucyjnej ingerencji w prawo do sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
S.D.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (23)

Główne

Konstytucja art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 64 § 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 92 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 176 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 77 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.TK art. 79 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 214 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 230

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 233

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 4

u.o.t.p.TK art. 61 § 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 1-3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 3 lit. c

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.f.p. art. 5 § 2 pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna może dotyczyć tylko tych norm, które stanowiły podstawę prawną orzeczenia naruszającego konstytucyjne prawa lub wolności. • Skarżący nie wykazał, że zakwestionowane przepisy były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia. • Skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia swoich praw, w tym prawa do sądu, zasady równości i zakazu niedyskryminacji. • Opłata sądowa nie jest automatycznie daniną publiczną w rozumieniu art. 84 i 217 Konstytucji. • Zasada odpłatności wymiaru sprawiedliwości nie narusza prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia dotyczące wpisu od skargi kasacyjnej naruszają konstytucyjne prawa i wolności skarżącego. • Opłata sądowa jest daniną publiczną w rozumieniu art. 84 i 217 Konstytucji, a jej ustalenie w rozporządzeniu narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji. • Orzeczenie oddalające zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu narusza prawo do sądu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga konstytucyjna, w której skarżący formułuje zarzuty niekonstytucyjności przepisów niebędących podstawą orzeczenia, nabiera cech actio popularis, charakterystycznych dla wniosku w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm. • Koszty postępowania służą osiągnięciu należytej sprawności organizacyjnej i orzeczniczej sądów oraz selekcji roszczeń szykanujących i oczywiście niezasadnych od roszczeń uzasadnionych, służących ochronie praw i wolności jednostki.

Skład orzekający

Krystyna Pawłowicz

przewodniczący

Zbigniew Jędrzejewski

sprawozdawca

Bartłomiej Sochański

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu dopuszczalnej kontroli w skardze konstytucyjnej oraz interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w kontekście konstytucyjnych praw i wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i interpretacji przepisów dotyczących wpisu sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii dostępu do wymiaru sprawiedliwości i zakresu kontroli konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych prawami obywatelskimi.

Czy opłata sądowa to danina publiczna? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice skargi konstytucyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst