TS 154/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuMaria i Ryszard Pucyk złożyli skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 393 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) z art. 183 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 172 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego (KC) z art. 21 Konstytucji RP. Skarżący nabyli działkę gruntu na podstawie umowy sprzedaży, jednak Sąd Rejonowy w Siedlcach stwierdził nabycie własności tej działki przez zasiedzenie przez osobę trzecią. Apelacja i kasacja skarżących zostały oddalone. Skarżący argumentowali, że art. 393 KPC ogranicza dostęp do Sądu Najwyższego, naruszając zasadę państwa prawnego, a art. 172 KC pozwala na utratę własności mimo zachowania staranności. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 26 lutego 2003 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że art. 183 ust. 1 Konstytucji nie stanowi samoistnego źródła praw, a zarzuty dotyczące art. 172 KC są bezzasadne, ponieważ skarżący nabyli nieruchomość od podmiotu, któremu nie przysługiwało prawo własności. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał uznał zażalenie za bezzasadne, stwierdzając, że pełnomocnik skarżących nie uzasadnił swoich zarzutów i nie odniósł się do podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaInterpretacja art. 183 ust. 1 Konstytucji RP jako przepisu ustrojowego, a nie źródła praw konstytucyjnych. Podstawy odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiedzeniem i nabyciem nieruchomości od nieuprawnionego sprzedawcy. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 393 Kodeksu postępowania cywilnego, ograniczający możliwość wniesienia kasacji, jest zgodny z art. 183 ust. 1 Konstytucji RP, określającym pozycję ustrojową Sądu Najwyższego i zasadę państwa prawnego?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 183 ust. 1 Konstytucji RP nie stanowi samoistnego źródła żadnych wolności lub praw, a jedynie określa pozycję ustrojową Sądu Najwyższego. Odwołanie do art. 2 Konstytucji (zasada państwa prawnego) nie wskazuje na naruszenie konstytucyjnej wolności lub prawa.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 183 ust. 1 Konstytucji RP ma charakter ustrojowy i nie może być samodzielną podstawą zarzutu naruszenia wolności lub praw konstytucyjnych. Podobnie, odwołanie do zasady państwa prawnej (art. 2 Konstytucji) nie wykazało naruszenia konkretnego konstytucyjnego prawa lub wolności.
Czy art. 172 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, dotyczące nabycia własności przez zasiedzenie, są niezgodne z art. 21 Konstytucji RP (prawo własności)?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są oczywiście bezzasadne.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że skarżący nabyli nieruchomość od podmiotu, któremu w chwili sprzedaży nie przysługiwało prawo własności. Nabycie własności przez zasiedzenie przez osobę trzecią, choć dotyczy interesów majątkowych skarżących, nie stanowi naruszenia przysługującego im prawa własności, gdyż nie nabyli oni prawa od prawowitego właściciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria Pucyk | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Ryszard Pucyk | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 393
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenia kasacji pozwalają praktycznie w każdej sprawie odmówić przyjęcia kasacji, co sprzeczne jest z pozycją ustrojową Sądu Najwyższego oraz zasadą państwa prawnego.
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Regulacja dopuszcza sytuację, gdy nabywcy tracą prawo do nieruchomości, mimo zachowania najwyższej staranności, albowiem po każdej transakcji może zgłosić się pretendent do własności, który nabędzie ją przez zasiedzenie.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 183 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa pozycję ustrojową Sądu Najwyższego.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Błędne ustalenie stanu faktycznego, w tym początek biegu terminu zasiedzenia.
u.TK art. 36
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis dotyczący przesłanek odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 183 ust. 1 Konstytucji RP ma charakter ustrojowy i nie stanowi samoistnego źródła praw konstytucyjnych. • Zarzuty dotyczące art. 172 KC są bezzasadne, gdyż skarżący nie nabyli prawa własności od prawowitego właściciela. • Zażalenie nie zawierało uzasadnienia i nie odnosiło się do podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze.
Odrzucone argumenty
Art. 393 KPC narusza zasadę państwa prawnego i pozycję ustrojową SN. • Art. 172 KC narusza prawo własności (art. 21 Konstytucji RP) i prowadzi do utraty własności mimo staranności. • Postanowienie Trybunału zostało wydane z naruszeniem art. 36 ustawy o TK.
Godne uwagi sformułowania
art. 183 ust. 1 Konstytucji RP, który nie stanowi samoistnego źródła żadnych wolności lub praw, lecz wyłącznie określa pozycję ustrojową Sądu Najwyższego • zarzuty niekonstytucyjności art. 172 § 1 i 2 kodeksu cywilnego [...] mają one oczywiście bezzasadny charakter • skarżący nabyli nieruchomość od podmiotu, któremu w chwili sprzedaży nie przysługiwało prawo własności • pełnomocnik skarżących [...] zarzutu tego w żaden sposób nie uzasadnił, ograniczając się w treści zażalenia do przepisania in extenso obszernych fragmentów uzasadnienia samej skargi konstytucyjnej.
Skład orzekający
Wiesław Johann
przewodniczący
Andrzej Mączyński
sprawozdawca
Marek Safjan
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 183 ust. 1 Konstytucji RP jako przepisu ustrojowego, a nie źródła praw konstytucyjnych. Podstawy odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiedzeniem i nabyciem nieruchomości od nieuprawnionego sprzedawcy. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawnych związanych z własnością i dostępem do sądu, ale jej rozstrzygnięcie jest proceduralne i nie wnosi nowych, przełomowych interpretacji.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.