Orzeczenie · 2025-10-28

Ts 109/24Odmowa skargi konstytucyjnej wyłączenie sędziego

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-10-28
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnywyłączenie sędziegoKodeks postępowania karnegoprawo do sądudwuinstancyjnośćdopuszczalność skargi

Skarga konstytucyjna została złożona przez P.P. w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 listopada 2023 r., które nie uwzględniło wniosku o wyłączenie sędziego. Skarżący zarzucił niezgodność art. 41 § 1 w związku z art. 459 § 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego z art. 78 Konstytucji RP, argumentując, że brak możliwości zaskarżenia takiego postanowienia narusza gwarancję dwuinstancyjności postępowania i zasadę równości wobec prawa. Trybunał Konstytucyjny, działając na podstawie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, przeprowadził wstępne rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzono, że skarga nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Kluczowym powodem odmowy nadania dalszego biegu było to, że skarżący nie wykazał, iż kwestionowane przepisy stanowiły podstawę ostatecznego orzeczenia w jego sprawie, a jedynie były adnotacją na marginesie postanowienia sądu rejonowego. Ponadto, skarżący nie wniósł żadnych środków odwoławczych od postanowienia sądu rejonowego, co czyniło skargę konstytucyjną o charakterze abstrakcyjnym. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić skardze konstytucyjnej nadania dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi konstytucyjnej i wymogi formalne, w szczególności konieczność wykazania zastosowania kwestionowanego przepisu w ostatecznym orzeczeniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego, w zakresie w jakim nie przewidują dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego, są zgodne z art. 78 Konstytucji RP (prawo do zaskarżenia orzeczeń sądowych)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełniła wymogów formalnych, ponieważ skarżący nie wykazał, że kwestionowane przepisy zostały zastosowane w jego sprawie jako podstawa ostatecznego orzeczenia, a jedynie stanowiły adnotację na marginesie postanowienia sądu rejonowego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając ją za niedopuszczalną. Kluczowym powodem było niespełnienie wymogu, aby kwestionowane przepisy były podstawą ostatecznego orzeczenia o naruszeniu konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego. W analizowanej sprawie, postanowienie sądu rejonowego o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego nie stanowiło ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, a zarzut niezgodności przepisów z Konstytucją nie był poparty treścią tego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
P.P.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis gwarantujący prawo do zaskarżenia orzeczeń sądowych, naruszony zdaniem skarżącego przez brak możliwości zaskarżenia postanowienia o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego.

u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przepis określający wymogi dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w tym konieczność kwestionowania przepisów będących podstawą ostatecznego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § § 1

Ustawa – Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego, który skarżący uznał za niekonstytucyjny w zakresie braku możliwości jego zaskarżenia.

k.p.k. art. 459 § § 1 i 2

Ustawa – Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące zaskarżalności orzeczeń, które skarżący uznał za niekonstytucyjne w zakresie braku możliwości zaskarżenia postanowienia o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przepis określający wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przepis nakładający na skarżącego obowiązek wskazania właściwego rozstrzygnięcia oraz zakresu zaskarżenia.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania skardze dalszego biegu w przypadku niespełnienia wymogów formalnych.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przepis dotyczący prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego.

k.p.c.

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany przez skarżącego jako przykład umożliwiający skuteczne złożenie zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP i art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. • Kwestionowane przepisy Kodeksu postępowania karnego nie stanowiły podstawy ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego. • Skarżący nie wykazał, aby doszło do naruszenia jego praw konstytucyjnych w sposób wskazany w skardze. • Postanowienie Sądu Rejonowego o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego miało charakter adnotacji, a nie rozstrzygnięcia o prawach skarżącego do dalszej kontroli sądowej.

Odrzucone argumenty

Niezgodność art. 41 § 1 w związku z art. 459 § 1 i 2 k.p.k. z art. 78 Konstytucji RP z powodu braku możliwości zaskarżenia postanowienia o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego. • Naruszenie gwarancji dwuinstancyjnego postępowania i zasady równości wobec prawa.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna ma charakter abstrakcyjny • nie doszło do zastosowania w stosunku do skarżącego kwestionowanej normy prawnej i naruszenia jego praw konstytucyjnych w sposób wskazany w skardze • Lakoniczne stwierdzenie na końcu uzasadnienia, że skarżącemu nie przysługuje żaden środek odwoławczy ma charakter adnotacji przedstawionych na marginesie, a nie rozstrzygnięcia na temat przysługujących skarżącemu praw.

Skład orzekający

Krystyna Pawłowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej i wymogi formalne, w szczególności konieczność wykazania zastosowania kwestionowanego przepisu w ostatecznym orzeczeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do sądu i procedur konstytucyjnych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na wymogach formalnych, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców niż sprawę merytoryczną.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst