193/B/2020
POSTANOWIENIE
z dnia 17 lutego 2020 r.
Sygn. akt Ts 101/18
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Wojciech Sych,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej B.J. w sprawie zgodności:
art. 265
2
w związku z art. 209 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117, ze zm.) w związku
z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) w zakresie,
w jakim ,,nakazują liczyć moment powstania długu celnego, od którego należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi o stwierdzenie
nieważności decyzji administracyjnej od momentu przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny, a nie od wydania ostatecznego
rozstrzygnięcia w przedmiocie decyzji” z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
postanawia:
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 lipca 2018 r. (data nadania) B.J. (dalej: skarżąca), reprezentowana
przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z urzędu, wystąpiła z przytoczonym wyżej żądaniem na tle następującego stanu faktycznego.
2
6 listopada 2002 r. skarżąca złożyła w Oddziale Celnym w N. zgłoszenie celne uzupełniające SAD OBR nr […] sporządzone na podstawie
wpisów do rejestru procedury uproszczonej pod pozycjami 98, 99, 100.
3
Decyzją z 26 stycznia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne w procedurze uproszczonej
oraz zgłoszenie celne uzupełniające w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego. Organ wezwał też skarżącą do
uiszczenia uzupełniającej kwoty długu celnego i odsetek wyrównawczych.
4
Dyrektor Izby Celnej w P. (dalej: Dyrektor Izby Celnej) decyzją z 14 listopada 2007 r. (dalej: decyzja z 2007 r.) uchylił
powyższą decyzję w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz
utrzymał decyzję w mocy bez zmian w pozostałej części.
5
Wyrokiem z 1 kwietnia 2009 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę skarżącej na decyzję organu
drugiej instancji.
6
Pismem z 12 kwietnia 2014 r. skarżąca zwróciła się do organu drugiej instancji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności jego
decyzji z 2007 r.
7
Dyrektor Izby Celnej decyzją z 4 czerwca 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji
z 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że dług celny powstał w dniu 25 października 2002 r., natomiast zgodnie z art. 265
2
pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802, ze zm.; dalej: kodeks celny) organ
celny nie wszczyna lub odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od daty powstania
długu celnego upłynęły 3 lata.
8
Decyzją z 25 lipca 2014 r. (nr […]) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy powyższą decyzję, podzielając zawarte w niej ustalenia
dotyczące 3-letniego terminu z art. 265
2
pkt 1 kodeksu celnego.
9
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z 13 maja 2015 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora
Izby Celnej z 25 lipca 2014 r. W uzasadnieniu sąd wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia,
jaki charakter prawny ma trzyletni termin, określony w art. 265
2
kodeksu celnego. Na mocy art. 25 obowiązującej od dnia 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające
ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623, ze zm.) dotychczasowe przepisy celne (w tym m.in. kodeks celny) utraciły ważność.
Jednak z mocy art. 26 tej ustawy przepisy dotychczasowe (procesowe i materialne) stosuje się do spraw dotyczących długu celnego,
jeżeli powstał on przed dniem akcesji Polski do UE, czyli przed dniem 1 maja 2004 r., jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
Zdaniem sądu, organ zasadnie stwierdził, że w sprawie miały zastosowanie regulacje prawne kodeksu celnego.
10
Wyrokiem z 6 lipca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej.
11
Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 24 września 2019 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych
skargi konstytucyjnej m.in. przez: wskazanie i udokumentowanie daty wystąpienia przez skarżącą do sądu rejonowego z wnioskiem
o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej, udokumentowanie daty doręczenia pełnomocnikowi pisma
Okręgowej Rady Adwokackiej w P. informującego o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej oraz przesłanie oryginału
albo kopii poświadczonych przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem wskazanych w zarządzeniu decyzji Dyrektora Izby Celnej
w P. Pismem z 8 października 2019 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącej odniósł się do powyższego zarządzenia.
12
13
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje.
14
1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań
lub jest oczywiście bezzasadna.
15
2. Jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału
wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p.
TK).
16
3. Naruszenie swoich praw konstytucyjnych skarżąca wiąże z wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 6 lipca 2017
r. (sygn. akt […]) o oddaleniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z 13 maja 2015 r. (sygn.
akt […]). W związku z tym – zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego – skarżąca została wezwana do udokumentowania
daty doręczenia tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem, a także daty wystąpienia do Sądu Rejonowego w P. (dalej: Sąd Rejonowy
w P.) z wnioskiem w sprawie ustanowienia pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej.
17
Zgodnie z art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK w razie niemożności poniesienia kosztów pomocy prawnej, skarżący może złożyć do sądu
rejonowego swojego miejsca zamieszkania wniosek o ustanowienie dla siebie adwokata lub radcy prawnego z urzędu (zgodnie z
przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego; Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej:
k.p.c.) w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej. Stosownie zaś do art. 44 ust. 3 zdanie pierwsze u.o.t.p. TK złożenie wniosku
wstrzymuje bieg terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Jego wznowienie następuje natomiast pierwszego dnia po dniu doręczenia
adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego (art. 44 ust. 3
pkt 1 u.o.t.p. TK). Dlatego skarżąca została wezwana do udokumentowania daty doręczenia pełnomocnikowi pisma Okręgowej Rady
Adwokackiej w P. informującego go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej.
18
4. Trybunał stwierdza, że skarżąca nie usunęła braków skargi konstytucyjnej w zakresie, jaki został określony w pkt 1 lit
b, pkt 2 oraz pkt 3 lit a zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 24 września 2019 r.
19
Skarżąca nie wskazała i nie udokumentowała daty wystąpienia do Sądu z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia
skargi konstytucyjnej. W piśmie procesowym nadesłanym w celu wykonania zarządzenia sędziego Trybunału pełnomocnik skarżącej
oświadczył jedynie, że w aktach pełnomocnika nie ma daty wystąpienia przez skarżącą z takim wnioskiem. Nie została również
udokumentowana data doręczenia pełnomocnikowi skarżącej pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w P., informującego go o wyznaczeniu
pełnomocnikiem z urzędu. Skarżąca nie przesłała oryginałów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem decyzji Dyrektora
Izby Celnej w P. z 4 czerwca 2014 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 14 listopada
2017 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z 25 lipca 2014 r. (nr […]).
20
Nieusunięcie braków formalnych skargi konstytucyjnej jest zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK podstawą odmowy nadania
skardze dalszego biegu.
21
5. Mając na uwadze powyższą przesłankę, która samodzielnie przesądza o niedopuszczalności przekazania skargi do kontroli merytorycznej,
Trybunał tylko na marginesie wskazuje, że nawet gdyby skarżąca usunęła wszystkie braki skargi konstytucyjnej, to i tak nie
mógłby jej zostać nadany dalszy bieg, ponieważ została ona wniesiona po upływie ustawowego terminu.
22
Bieg przewidzianego w art. 77 u.o.t.p. TK terminu wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął się w dniu doręczenia skarżącej
wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2017 r. Trybunał ustalił, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem, o którym mowa
w art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK 27 września 2017 r. Wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem spowodowało zawieszenie biegu terminu
wniesienia skargi konstytucyjnej. Trwało ono do 2 kwietnia 2018 r., tj. do dnia, w którym pełnomocnikowi zostało doręczone
pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w P., informujące go o wyznaczeniu adwokatem z urzędu dla skarżącej. Natomiast skarga konstytucyjna
została wniesiona do Trybunału 2 lipca 2018 r. (data nadania). Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 36 u.o.t.p. TK, w zakresie
nieuregulowanym w tej ustawie, do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c. Z powodu
braku w u.o.t.p. TK odrębnej regulacji dotyczącej sposobu obliczania terminu wniesienia skargi konstytucyjnej, termin ten
– na podstawie odesłania z art. 165 § 1 k.p.c. powinno się obliczać w sposób przewidziany w art. 114 ustawy z dnia 23 kwietnia
1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, ze zm.). Stanowi on, że jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach, a
ciągłość terminu nie jest wymagana, za miesiąc przyjmuje się 30 dni. W związku z tym, z dniem złożenia we właściwym sądzie
wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, trzymiesięczny termin wniesienia skargi traktuje się tak, jakby od samego początku
był terminem 90-dniowym.
23
Zatem od doręczenia skarżącej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (21 września 2017 r.) do wystąpienia przez skarżącą
z wnioskiem do Sądu Rejonowego w P. (27 września 2017 r.) upłynęło 6 dni. Od dnia doręczenia pisma o wyznaczeniu pełnomocnika
z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej (2 kwietnia 2018 r.) do dnia wniesienia skargi (2 lipca 2018 r. – data nadania)
upłynęło 91 dni (28 dni w kwietniu, 31 w maju, 30 w czerwcu i 2 w lipcu). Wynika z tego, że od dnia doręczenia skarżącej wyroku
NSA do dnia wniesienia przez pełnomocnika skargi konstytucyjnej (nie licząc okresu zawieszenia) upłynęło 97 dni.
24
Mając powyższe na uwadze, Trybunał stwierdził, że skarga konstytucyjna została złożona z przekroczeniem terminu określonego
w art. 77 ust. 1 w związku z art. 44 ust. 2 i 3 u.o.t.p. TK.
25
Okoliczność ta jest zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu.
26
Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.
27
POUCZENIE
28
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie
7 dni od daty jego doręczenia.Pełny tekst orzeczenia
Ts 101/18
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.