Orzeczenie · 2015-03-20

SNO 9/15

Sąd
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny
Data
2015-03-20
SNinneprawo dyscyplinarne sędziównajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnaoświadczenie majątkowealimentyprawo rodzinneegzekucjagodność urzęduSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny rozpoznał sprawę z odwołania Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który uznał sędzię E. L. za winną dwóch przewinień dyscyplinarnych. Pierwsze dotyczyło niezachowania należytej staranności przy sporządzaniu oświadczenia majątkowego za rok 2012, poprzez nieujawnienie zobowiązań pieniężnych o wartości powyżej 10 000 zł. Drugie przewinienie polegało na umyślnym zawarciu w dniu 4 lipca 2012 r. zobowiązania alimentacyjnego na rzecz męża w wysokości 5 000 zł miesięcznie, w celu udaremnienia lub utrudnienia postępowań egzekucyjnych. Sąd Apelacyjny orzekł za oba przewinienia kary upomnienia. Minister Sprawiedliwości zaskarżył wyrok w części dotyczącej drugiego zarzutu, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i wnosząc o zmianę wyroku poprzez orzeczenie kary przeniesienia na inne miejsce służbowe. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do punktu II (dotyczącego drugiego przewinienia) i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnił to potrzebą oceny zobowiązania alimentacyjnego w aspekcie przepisów prawa rodzinnego, wskazując, że obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 k.r.o.) nie jest tożsamy z obowiązkiem alimentacyjnym sensu stricto. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Apelacyjny nie rozważył, czy mąż sędzi spełniał wymogi do uzyskania świadczenia z art. 27 k.r.o., a także że samo oświadczenie notarialne nie mogło stanowić źródła obowiązku alimentacyjnego między małżonkami. Ponadto Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na wadliwość uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w zakresie oceny okoliczności łagodzących i obciążających przy wymiarze kary.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (2)

Czy zobowiązanie alimentacyjne między małżonkami, zawarte w formie aktu notarialnego w celu zabezpieczenia środków na życie, może stanowić podstawę do przypisania sędziemu przewinienia dyscyplinarnego polegającego na uchybieniu godności urzędu sędziowskiego, zwłaszcza gdy nie jest ono zgodne z przepisami prawa rodzinnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo zobowiązanie alimentacyjne między małżonkami nie jest sprzeczne z prawem, ale jego ocena w kontekście przewinienia dyscyplinarnego wymaga analizy przepisów prawa rodzinnego, w szczególności obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 k.r.o.), który nie jest tożsamy z obowiązkiem alimentacyjnym sensu stricto.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił zarzut uchybienia godności urzędu sędziowskiego, nie rozważając go w kontekście przepisów prawa rodzinnego. Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 k.r.o.) nie jest obowiązkiem alimentacyjnym sensu stricto, a samo oświadczenie notarialne nie mogło stanowić źródła takiego obowiązku między małżonkami. Brak analizy, czy mąż sędzi spełniał wymogi do uzyskania świadczenia z art. 27 k.r.o., czyni ocenę zasadności zarzutu przedwczesną.

Czy niewykazanie w oświadczeniu majątkowym wszystkich zobowiązań pieniężnych o wartości powyżej 10 000 zł, wynikających z umów pożyczek i kredytów, stanowi przewinienie służbowe sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi to przewinienie służbowe polegające na oczywistej i rażącej obrazie prawa, nawet jeśli popełnione nieumyślnie z lekkomyślności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sędzia dopuściła się przewinienia służbowego poprzez nieujawnienie w oświadczeniu majątkowym szeregu zobowiązań finansowych. Sąd Apelacyjny stwierdził, że sędzia działała nieumyślnie, ale z lekkomyślności, nie mając zamiaru ukrywania zobowiązań, lecz na skutek zajęć wynagrodzenia, które były znane Prezesowi Sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Minister Sprawiedliwości (w części dotyczącej uchylenia)

Strony

NazwaTypRola
E. L.osoba_fizycznasędzia Sądu Apelacyjnego
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca (odwołujący)
Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarnyinnesąd niższej instancji
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnegoinneprzedstawiciel
przedstawiciel Ministra Sprawiedliwościinneprzedstawiciel

Przepisy (18)

Główne

u.s.p. art. 87 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 88

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.o.p.d.g. art. 11

Ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.r.o. art. 27

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Pomocnicze

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie określenia wzorów formularzy oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej i o stanie majątkowym

k.p.c. art. 1025 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.r.o. art. 23

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 128

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 60

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 96 § ust. 1 pkt 2

k.p.c. art. 398 § 2 § 2 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 840

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ocena prawna zobowiązania alimentacyjnego przez Sąd Apelacyjny w kontekście przepisów prawa rodzinnego. • Wadliwość uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w zakresie oceny okoliczności obciążających i łagodzących przy wymiarze kary.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny nie ma charakteru alimentacyjnego • polskie prawo rodzinne nie zna alimentów między małżonkami • oświadczenie notarialne nie może stanowić źródła obowiązku alimentacyjnego sędzi wobec męża • rażąca niewspółmierność orzeczenia o karze

Skład orzekający

Jacek Sobczak

przewodniczący

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Józef Iwulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co samo w sobie jest interesujące. Kluczowe jest tu jednak zderzenie przepisów prawa dyscyplinarnego z prawem rodzinnym i interpretacja pojęcia 'alimentów' między małżonkami, co stanowi ciekawy problem prawny.

Czy sędzia może 'udawać' alimenty, by chronić majątek? Sąd Najwyższy analizuje granice prawa rodzinnego i dyscyplinarnego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst