SK 76/22Umorzenie skargi konstytucyjnej emerytury TK
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna M.K. dotyczyła zgodności art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (u.e.r.) z Konstytucją RP. Skarżąca, urodzona w 1951 r., pobierała wcześniejszą emeryturę od 2009 r. i po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego złożyła wniosek o emeryturę powszechną, która została obliczona z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b u.e.r., co skutkowało jej pomniejszeniem. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i prawa, prawa do zabezpieczenia społecznego oraz zasady równości, wskazując na zaskoczenie zmianą zasad ustalania wysokości świadczenia i różnicowanie sytuacji ubezpieczonych w zależności od daty złożenia wniosku o emeryturę powszechną. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując sprawę, stwierdził, że zachodzi tożsamość przedmiotowa z wyrokiem z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20. W tamtej sprawie Trybunał orzekł, że art. 25 ust. 1b u.e.r. jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. Ponieważ skarżąca w niniejszej sprawie również złożyła wniosek o wcześniejszą emeryturę przed tą datą, jej sytuacja prawna jest analogiczna. W związku z tym, Trybunał uznał, że dalsze merytoryczne rozpoznanie sprawy jest zbędne z powodu zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej "ne bis in idem" i postanowił umorzyć postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania przez TK z powodu tożsamości przedmiotowej z wcześniejszym orzeczeniem, potwierdzenie zasady ne bis in idem w postępowaniu przed TK, potwierdzenie niezgodności art. 25 ust. 1b u.e.r. z Konstytucją w określonym zakresie.
Dotyczy konkretnej sytuacji prawnej skarżącej i jej analogii do sprawy SK 140/20. Umorzenie postępowania oznacza brak merytorycznego rozstrzygnięcia w tej konkretnej sprawie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w brzmieniu nadanym ustawą z 2012 r., w zakresie dotyczącym ubezpieczonej, która prawo do emerytury nabyła przed 1 stycznia 2013 r., jest zgodny z art. 2 (zasada zaufania do państwa i prawa) w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. (wyrok SK 140/20). W niniejszej sprawie postępowanie umorzono z powodu tożsamości przedmiotowej.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził tożsamość przedmiotową z wyrokiem SK 140/20, w którym art. 25 ust. 1b u.e.r. uznano za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób składających wniosek przed 6 czerwca 2012 r. Ponieważ skarżąca złożyła wniosek przed tą datą, jej sytuacja jest analogiczna, co czyni dalsze merytoryczne rozpoznanie zbędnym.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | skarżąca |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 maja 2012 r., w zakresie dotyczącym ubezpieczonej, która prawo do emerytury nabyła przed dniem 1 stycznia 2013 r.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa umorzenia postępowania z powodu zbędności orzekania (ne bis in idem).
Pomocnicze
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Konstytucja art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego.
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tożsamość przedmiotowa sprawy z wyrokiem SK 140/20, w którym zakwestionowany przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją w analogicznym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie zapadło jednogłośnie. • Składu Trybunału rozpoznającego sprawę in merito nie wiąże stanowisko zajęte na etapie kontroli wstępnej. • Jest on na każdym etapie postępowania zobowiązany do kontroli, czy nie zachodzi jedna z ujemnych przesłanek wydania wyroku, skutkująca obligatoryjnym umorzeniem postępowania. • Trybunał na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK umarza na posiedzeniu niejawnym postępowanie, jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne. • Oczywistym jest, że w sprawach nie zachodzi tożsamość podmiotowa. • Kluzowe dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy jest przeanalizowanie, czy nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. • Sytuacja prawna skarżącej jest zatem tożsama z sytuacją prawną skarżącego w sprawie o sygn. SK 140/20. • Konkludując, należy uznać, że w sprawie zaistniała tożsamość przedmiotowa badanych przepisów względem sprawy o sygn. SK 140/20. • Z uwagi na występowanie tożsamości przedmiotowej, w sprawie zaistniała negatywna przesłanka procesowa w postaci ne bis in idem uzasadniająca umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK z uwagi na zbędność orzekania.
Skład orzekający
Bartłomiej Sochański
przewodniczący
Jakub Stelina
członek
Wojciech Sych
członek
Bogdan Święczkowski
członek
Rafał Wojciechowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez TK z powodu tożsamości przedmiotowej z wcześniejszym orzeczeniem, potwierdzenie zasady ne bis in idem w postępowaniu przed TK, potwierdzenie niezgodności art. 25 ust. 1b u.e.r. z Konstytucją w określonym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji prawnej skarżącej i jej analogii do sprawy SK 140/20. Umorzenie postępowania oznacza brak merytorycznego rozstrzygnięcia w tej konkretnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia emerytalnego i pokazuje, jak Trybunał Konstytucyjny stosuje zasadę ne bis in idem, umarzając postępowanie w przypadku tożsamości przedmiotowej z wcześniejszym wyrokiem.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę emerytalną. Czy tożsamość z poprzednim wyrokiem wystarczy?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.