SK 52/23Umorzenie skargi konstytucyjnej szczepienia 31
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez P.J., opiekuna prawnego małoletniego syna, kwestionującego zgodność przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych z Konstytucją RP. Zarzuty dotyczyły naruszenia zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji) oraz prawa do prywatności (art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji). Skarżący podnosił również kwestię naruszenia art. 87 Konstytucji w związku z użyciem komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego jako podstawy prawnej. Po analizie stanowisk Prokuratora Generalnego, Ministra Zdrowia, Rzecznika Praw Dziecka oraz Sejmu, Trybunał Konstytucyjny postanowił umorzyć postępowanie. Głównymi powodami umorzenia były: brak legitymacji czynnej skarżącego (ponieważ kwestionowane przepisy naruszały prawa jego dziecka, a nie jego samego), uchylenie jednego z kwestionowanych rozporządzeń (co czyniło dalsze postępowanie w tym zakresie zbędnym) oraz fakt, że część zarzutów była już przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału w innej sprawie (sygn. SK 81/19), co skutkowało zasadą ne bis in idem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu braku legitymacji czynnej, uchylenia aktu normatywnego lub zasady ne bis in idem.
Dotyczy specyficznych przesłanek procesowych, a nie merytorycznej oceny przepisów o szczepieniach.
Zagadnienia prawne (5)
Czy przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych naruszają zasadę dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Nie, ale postępowanie zostało umorzone z innych przyczyn.
Uzasadnienie
Trybunał nie rozstrzygnął merytorycznie kwestii określoności przepisów, skupiając się na przesłankach procesowych.
Czy przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych naruszają prawo do prywatności i decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Nie, ale postępowanie zostało umorzone z innych przyczyn.
Uzasadnienie
Trybunał nie rozstrzygnął merytorycznie kwestii naruszenia prawa do prywatności, skupiając się na przesłankach procesowych.
Czy art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia, w zakresie w jakim termin i liczba dawek szczepień są określone w Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego, jest niezgodny z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP?
Odpowiedź sądu
Tak, ale sprawa została umorzona ze względu na wcześniejsze rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że przepisy te były niezgodne z Konstytucją, ale postępowanie w tej części zostało umorzone z powodu zasady ne bis in idem, gdyż kwestia ta była już rozstrzygnięta w wyroku SK 81/19.
Czy skarżący posiada legitymację czynną do wniesienia skargi konstytucyjnej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochron, jeśli kwestionowane przepisy naruszają prawa jego dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie posiada legitymacji czynnej.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że obowiązek szczepienny dotyczy dziecka, a nie skarżącego jako rodzica, który jedynie wykonuje ten obowiązek. Skarżący nie wykazał naruszenia jego własnych praw konstytucyjnych.
Czy uchylenie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. powoduje umorzenie postępowania w zakresie zarzutów wobec tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.
Uzasadnienie
Trybunał umorzył postępowanie dotyczące § 3 rozporządzenia MZ z dnia 18 sierpnia 2011 r. z powodu jego uchylenia i wejścia w życie nowego rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (14)
Główne
u.z.c.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten nakłada obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym na osoby przebywające na terytorium RP.
u.z.c.z. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten stanowi, że osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
u.z.c.z. art. 17 § ust. 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Główny Inspektor Sanitarny ogłasza Program Szczepień Ochronnych w formie komunikatu.
rozporządzenie MZ art. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Określa obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko określonym chorobom zakaźnym, wskazując grupy wiekowe i inne okoliczności.
rozporządzenie MZ art. 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli: zasada dostatecznej określoności przepisów prawa.
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli: prawo do prywatności i decydowania o swoim życiu osobistym.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli: ograniczenia praw i wolności mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albo dla ochrony zdrowia i moralności publicznej lub wolności i praw innych osób.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli: zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
Pomocnicze
u.z.c.z. art. 17 § ust. 10 pkt 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Minister właściwy do spraw zdrowia określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych.
u.z.c.z. art. 17 § ust. 10 pkt 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Minister właściwy do spraw zdrowia określa osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wydania orzeczenia.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu zbędności wydania wyroku.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji czynnej skarżącego, gdyż kwestionowane przepisy naruszają prawa jego dziecka, a nie jego własne. • Umorzenie postępowania w zakresie zarzutów wobec uchylonego rozporządzenia. • Umorzenie postępowania w zakresie zarzutów już rozstrzygniętych przez Trybunał w innej sprawie (SK 81/19).
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie zapadło większością głosów. • Merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej jest uwarunkowane ustaleniem, czy spełnia ona wymagania procesowe. • Przedmiotem zaskarżenia skargą konstytucyjną może być wyłącznie przepis ustawy lub innego aktu normatywnego. • Skarżący nie miał zatem legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej. • Postępowanie w zakresie oceny zarzutów postawionych w punkcie drugim petitum skargi konstytucyjnej należało zatem umorzyć. • Wydanie wyroku w przedmiotowym zakresie było zatem zbędne (ne bis in idem), dlatego postępowanie podlegało umorzeniu.
Skład orzekający
Stanisław Piotrowicz
przewodniczący
Bartłomiej Sochański
sprawozdawca
Wojciech Sych
członek
Bogdan Święczkowski
członek
Rafał Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych z powodu braku legitymacji czynnej, uchylenia aktu normatywnego lub zasady ne bis in idem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek procesowych, a nie merytorycznej oceny przepisów o szczepieniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i praw konstytucyjnych, jednak rozstrzygnięcie nastąpiło z przyczyn formalnych, co ogranicza jej wartość merytoryczną dla szerszej publiczności.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę szczepień. Czy prawo do prywatności przegrało z obowiązkiem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.