Orzeczenie · 2026-01-15

SK 48/24

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2026-01-15

tkinneprawa konstytucyjneWysokakonstytucyjny

pomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokatówkoszty zastępstwa procesowegorówność wobec prawaTrybunał Konstytucyjnyrozporządzeniekonstytucyjność

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez adwokata K.W. przeciwko § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Skarżący zarzucił, że stawki wynagrodzenia dla adwokatów ustanowionych z urzędu są niższe o jedną trzecią od stawek dla adwokatów ustanowionych z wyboru, co narusza zasady równości wobec prawa, ochrony praw majątkowych oraz sprawiedliwości społecznej, powołując się na art. 64 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Sprawa wywodziła się z postępowania, w którym skarżący, jako pełnomocnik z urzędu, domagał się wyższych kosztów zastępstwa prawnego, co zostało oddalone przez Sąd Rejonowy. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że problem prawny dotyczący zróżnicowania wynagrodzeń adwokatów z urzędu i z wyboru był już przedmiotem kontroli w wyroku o sygn. SK 90/22. W tamtym wyroku Trybunał uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy określające wynagrodzenie adwokatów z urzędu jako niższe od stawek minimalnych dla adwokatów z wyboru, co skutkowało derogacją całego mechanizmu ustalania tych wynagrodzeń w rozporządzeniu z 2016 r. W związku z tym, Trybunał uznał, że dalsze merytoryczne rozpoznanie niniejszej skargi jest zbędne, ponieważ kwestia ta została już rozstrzygnięta, i umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał przypomniał również o możliwości wznowienia postępowań na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w sprawach konstytucyjnych, gdy problem prawny został już rozstrzygnięty przez Trybunał Konstytucyjny w innym orzeczeniu (zasada ne bis in idem, zbędność orzekania). Potwierdzenie skutków wyroku SK 90/22.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotowa sprawa jest tożsama z wcześniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego co do normy prawnej i wzorców kontroli.

Zagadnienia prawne (1)

Czy stawka wynagrodzenia dla adwokatów ustanowionych pełnomocnikami z urzędu, niższa o 1/3 od stawki dla adwokatów ustanowionych pełnomocnikami z wyboru, jest zgodna z Konstytucją RP (art. 64 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2, art. 92 ust. 1)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wcześniejsze orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (wyrok SK 90/22) stwierdziło niezgodność z Konstytucją mechanizmu ustalania wynagrodzeń adwokatów z urzędu, który przewidywał niższe stawki niż dla adwokatów z wyboru.

Uzasadnienie

Trybunał umorzył postępowanie jako zbędne, ponieważ problem prawny został już rozstrzygnięty w wyroku o sygn. SK 90/22, który uznał za niekonstytucyjne przepisy różnicujące wynagrodzenia adwokatów z urzędu i z wyboru. Skutkiem tego wyroku była derogacja całego mechanizmu ustalania tych wynagrodzeń w rozporządzeniu z 2016 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K.W.	osoba_fizyczna	skarżący

Przepisy (8)

Główne

Dz. U. z 2019 r. poz. 18, ze zm. art. § 8

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Kwestionowane w zakresie, w jakim stawka dla adwokatów ustanowionych pełnomocnikami z urzędu jest niższa (o 1/3) od stawki w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych pełnomocnikami z wyboru.

Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, ze zm. art. 64 § ust. 2