SK 48/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną P.S. dotyczącą zgodności przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z Konstytucją RP. Skarżący kwestionował m.in. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1 i 11 ustawy oraz § 3 i § 5 rozporządzenia, powołując jako wzorce kontroli art. 2, art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 87 Konstytucji. Trybunał, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił umorzyć postępowanie. W odniesieniu do zarzutów dotyczących art. 17 ust. 11 ustawy w związku z § 5 rozporządzenia, umorzenie nastąpiło na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (u.o.t.p.TK) ze względu na zbędność wydania orzeczenia. Trybunał stwierdził tożsamość przedmiotu kontroli i wzorców konstytucyjnych z wcześniejszą sprawą o sygn. SK 81/19, w której zapadł wyrok stwierdzający niezgodność tych przepisów z Konstytucją. Ponowne rozpatrzenie tej samej kwestii naruszałoby zasadę ne bis in idem. W pozostałym zakresie, dotyczącym zgodności art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy i § 3 rozporządzenia z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, postępowanie umorzono na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK z powodu niedopuszczalności wydania orzeczenia. Trybunał powtórzył argumentację z wyroku SK 81/19, wskazując na brak legitymacji procesowej czynnej skarżącego, który nie wykazał naruszenia jego własnych praw, a jedynie praw małoletniego dziecka. Ponadto, Trybunał podtrzymał wątpliwości co do prawidłowego powołania art. 2 Konstytucji jako samodzielnego wzorca kontroli, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, że przepis ten nie stanowi samodzielnego źródła praw podmiotowych i może być stosowany pomocniczo lub w wyjątkowych sytuacjach. Skarżący nie wykazał, aby art. 2 Konstytucji pełnił taką funkcję w niniejszej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku tożsamości sprawy z wcześniejszym orzeczeniem oraz w przypadku niedopuszczalności skargi konstytucyjnej z powodu braku legitymacji procesowej lub nieprawidłowego powołania wzorców kontroli.
Dotyczy specyficznych przesłanek procesowych i proceduralnych Trybunału Konstytucyjnego, a nie merytorycznej oceny przepisów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego), art. 47 (prawo do prywatności) w związku z art. 31 ust. 3 (ograniczenie praw i wolności) oraz art. 87 (źródła prawa powszechnie obowiązującego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Częściowo tak, częściowo nie. Trybunał umorzył postępowanie w zakresie art. 17 ust. 11 ustawy i § 5 rozporządzenia z uwagi na zbędność orzekania (tożsamość z wcześniejszą sprawą SK 81/19). W pozostałym zakresie postępowanie umorzono z powodu niedopuszczalności, m.in. z uwagi na brak legitymacji procesowej skarżącego oraz nieprawidłowe powołanie art. 2 Konstytucji jako samodzielnego wzorca kontroli.
Uzasadnienie
Trybunał umorzył postępowanie w części dotyczącej art. 17 ust. 11 ustawy i § 5 rozporządzenia, ponieważ kwestia ta była już przedmiotem kontroli w sprawie SK 81/19, gdzie stwierdzono niezgodność tych przepisów z Konstytucją. W pozostałym zakresie umorzenie nastąpiło z powodu niedopuszczalności, gdyż skarżący nie wykazał naruszenia własnych praw (brak legitymacji procesowej czynnej) oraz nieprawidłowo powołał art. 2 Konstytucji jako samodzielny wzorzec kontroli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.S. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (12)
Główne
ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 17 § ust. 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
W zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
rozporządzenie o szczepieniach art. 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
W zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
rozporządzenie o szczepieniach art. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną, chyba że skarżący wskaże wywiedzione z niego prawa lub wolności, które nie zostały wysłowione w innych przepisach, lub użyje go pomocniczo do wzmocnienia argumentacji.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Umorzenie postępowania ze względu na zbędność wydania orzeczenia.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymogi formalne skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tożsamość sprawy z wcześniejszym orzeczeniem Trybunału (SK 81/19) uzasadniająca umorzenie postępowania z powodu zbędności. • Brak legitymacji procesowej czynnej skarżącego, który nie wykazał naruszenia jego własnych praw konstytucyjnych. • Nieprawidłowe powołanie art. 2 Konstytucji jako samodzielnego wzorca kontroli, co czyni skargę niedopuszczalną w tej części.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie zapadło jednogłośnie. • Ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy naruszałoby zasadę ne bis in idem. • Art. 2 Konstytucji nie może, co do zasady, stanowić samodzielnego wzorca kontroli w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną. • Skargi, których przedmiotem są zaskarżone w niniejszej sprawie przepisy, zostały sporządzone przez tego samego adwokata, w oparciu o taką samą argumentację i nie zmieniono ani nie uzupełniono ich w związku z kolejnymi orzeczeniami Trybunału.
Skład orzekający
Bartłomiej Sochański
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
członek
Bogdan Święczkowski
członek
Rafał Wojciechowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku tożsamości sprawy z wcześniejszym orzeczeniem oraz w przypadku niedopuszczalności skargi konstytucyjnej z powodu braku legitymacji procesowej lub nieprawidłowego powołania wzorców kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek procesowych i proceduralnych Trybunału Konstytucyjnego, a nie merytorycznej oceny przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obowiązkowych szczepień, ale rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny (umorzenie), a nie merytoryczny, co ogranicza jej praktyczną wartość dla szerszego grona odbiorców.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o szczepienia. Dlaczego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.