Orzeczenie · 2025-12-16

SK 46/20

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-12-16
tkinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaosoba prawnalegitymacja skargowaprawo własności przemysłowejznak towarowyTrybunał Konstytucyjnydopuszczalność postępowania

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Agencję Wydawniczą [...] sp. z o.o. przeciwko szeregowi przepisów Prawa własności przemysłowej (p.w.p.) oraz innych ustaw, w tym Kodeksu postępowania administracyjnego, Prawa prasowego, Kodeksu cywilnego, ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca kwestionowała zgodność tych przepisów z różnymi artykułami Konstytucji RP, w tym dotyczącymi własności, legalizmu, równości wobec prawa, prawa do sądu i wolności prasy. Skarga była związana z postępowaniem dotyczącym odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy „100 panoramicznych”. Trybunał Konstytucyjny, po przeprowadzeniu wstępnej kontroli, odmówił nadania dalszego biegu skardze w zakresie niektórych zarzutów, uznając, że nie były one podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej. Następnie, w toku dalszego postępowania, Trybunał umorzył postępowanie w całości. Głównym powodem umorzenia była ocena, że osobie prawnej, jaką jest skarżąca spółka, nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał oparł się na wykładni art. 79 ust. 1 Konstytucji, wskazując, że pojęcie „każdy” w kontekście skargi konstytucyjnej odnosi się wyłącznie do osób fizycznych, a prawa i wolności konstytucyjne wynikają z godności człowieka, która nie przysługuje osobom prawnym. Wskazano, że choć Konstytucja RP nie zawiera przepisów gwarantujących istnienie osób prawnych ani ich legitymację skargową, to inne akty prawne mogą być kontrolowane w trybie art. 191 Konstytucji. W uzasadnieniu podkreślono, że wyłączenie osób prawnych z możliwości wnoszenia skargi konstytucyjnej nie pozbawia ich ochrony prawnej, która może być realizowana poprzez inne środki. W postanowieniu wskazano również na inne wady skargi, które uniemożliwiały merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że osoby prawne nie posiadają legitymacji do wnoszenia skarg konstytucyjnych, co stanowi istotną zmianę w dotychczasowej praktyce orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy wyłącznie dopuszczalności skargi konstytucyjnej wnoszonej przez osoby prawne. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zgodności przepisów prawa własności przemysłowej z Konstytucją.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osobie prawnej przysługuje legitymacja do wniesienia skargi konstytucyjnej na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osobie prawnej nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że pojęcie 'każdy' w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP odnosi się wyłącznie do osób fizycznych, ponieważ prawa i wolności konstytucyjne wynikają z godności człowieka, która nie przysługuje osobom prawnym. Konstytucja RP nie zawiera przepisów gwarantujących istnienie osób prawnych ani ich legitymację skargową.

Czy przepisy Prawa własności przemysłowej dotyczące definicji znaku towarowego, jego wtórnej zdolności odróżniającej oraz procedur administracyjnych są zgodne z Konstytucją RP?

Odpowiedź sądu

Trybunał umorzył postępowanie w tej części bez merytorycznego rozstrzygnięcia, skupiając się na kwestii legitymacji skargowej.

Uzasadnienie

Trybunał umorzył postępowanie w zakresie badania zgodności przepisów p.w.p. z Konstytucją, ponieważ uznał, że skarżąca osoba prawna nie ma legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej. Wcześniej odmówiono nadania dalszego biegu skardze w zakresie niektórych zarzutów z powodu braku związku z ostatecznym rozstrzygnięciem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Agencja Wydawnicza […] sp. z o.o.spółkaskarżąca

Przepisy (9)

Główne

u.o.t.p.TK art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku niedopuszczalności wydania orzeczenia.

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis określający prawo do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał zinterpretował go jako przysługujący wyłącznie osobom fizycznym.

Pomocnicze

p.w.p. art. 130

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej

Przepis kwestionowany przez skarżącą w zakresie definicji znaku towarowego i jego wtórnej zdolności odróżniającej.

p.w.p. art. 120 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej

Przepis kwestionowany przez skarżącą w zakresie definicji znaku towarowego.

p.w.p. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej

Przepis kwestionowany przez skarżącą w zakresie stosowania do wszelkich oznaczeń.

p.w.p. art. 244 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej

Przepis kwestionowany przez skarżącą w zakresie procedury odwoławczej przed UPRP.

k.p.a. art. 75

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą w kontekście odesłania do przepisów k.p.a. w sprawach znaków towarowych.

k.p.a. art. 127 § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą w kontekście procedury odwoławczej przed UPRP.

p.p.s.a. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis kwestionowany przez skarżącą w zakresie fakultatywności działania NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osobie prawnej nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Przepisy Prawa własności przemysłowej są niezgodne z Konstytucją RP. • Osobie prawnej przysługuje legitymacja do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Godne uwagi sformułowania

naczelnym powodem umorzenia postępowania w sprawie był brak legitymacji skarżącego do wniesienia skargi • osobie prawnej nie przysługuje legitymacja skargowa, określona w art. 79 ust. 1 Konstytucji • Konstytucja RP nie zawiera odpowiednika takich regulacji [gwarantujących istnienie osób prawnych lub ich legitymację skargową] • zdolność skargowa podmiotów niebędących osobami fizycznymi

Skład orzekający

Justyn Piskorski

przewodniczący

Stanisław Piotrowicz

członek

Bartłomiej Sochański

członek

Wojciech Sych

członek

Michał Warciński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że osoby prawne nie posiadają legitymacji do wnoszenia skarg konstytucyjnych, co stanowi istotną zmianę w dotychczasowej praktyce orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wyłącznie dopuszczalności skargi konstytucyjnej wnoszonej przez osoby prawne. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zgodności przepisów prawa własności przemysłowej z Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie jest istotne z punktu widzenia praktyki prawniczej, ponieważ zmienia dotychczasowe rozumienie legitymacji skargowej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, wykluczając osoby prawne z tej możliwości. Jest to znacząca zmiana orzecznicza.

Osoby prawne tracą prawo do skargi konstytucyjnej – Trybunał Konstytucyjny zmienia reguły gry.

Zdanie odrębne

Justyn Piskorski

Sędzia Justyn Piskorski zgłosił zdanie odrębne, krytykując postanowienie Trybunału o umorzeniu postępowania. Podkreślił, że wcześniejsze orzecznictwo Trybunału zasadniczo przyznawało legitymację skargową osobom prawnym, a wąska wykładnia art. 79 Konstytucji RP jest nieuzasadniona i szkodliwa, pozbawiając osoby prawne ochrony konstytucyjnej. Zaznaczył, że osoby prawne są podmiotami konstytucyjnych praw i obowiązków, a ich wykluczenie z możliwości wnoszenia skargi konstytucyjnej narusza zasady równości i efektywności ochrony prawnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst