Pełny tekst orzeczenia SK 31/23

105/A/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 7 października 2026 r.
Sygn. akt SK 31/23
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Wojciech Sych - przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
Bogdan Święczkowski - sprawozdawca
Rafał Wojciechowski
Jarosław Wyrembak,
po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2026 r., skargi konstytucyjnej spółki […] sp. z o.o. o zbadanie
zgodności:
1) art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 210) w „zakresie w jakim
przepis ten w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy
z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, skutkuje obciążeniem wierzyciela opłatą stosunkową w wysokości
5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej,
2) art. 52 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 „w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje stosowanie przepisów art. 29 do
postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie [tej] ustawy”, z art. 2, art. 31 ust. 3,
art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji,
postanawia:
umorzyć postępowanie.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Uzasadnienie
I
1
1. W skardze konstytucyjnej z 14 września 2021 r. spółka […] sp. z o.o. (dalej: skarżąca lub spółka) wniosła o zbadanie zgodności:
2
1) art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 210; dalej: u.k.k.), w „zakresie
w jakim przepis ten w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt
4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, skutkuje obciążeniem wierzyciela opłatą stosunkową w
wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust.
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
3
2) art. 52 ust. 2 u.k.k. „w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje stosowanie przepisów art. 29 do postępowań egzekucyjnych
wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie [u.k.k.]”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45
ust. 1 Konstytucji.
4
Skarga została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego.
5
Skarżąca, będąca wierzycielem w dwóch postępowaniach egzekucyjnych przeciwko temu samemu dłużnikowi, złożyła wniosek o wszczęcie
i przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości, która była objęta wspólnością majątkową dłużnika i jego małżonki. Organ egzekucyjny
wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie tytułów egzekucyjnych z klauzulą wykonalności także przeciwko
małżonce dłużnika, lecz skarżąca nie wykonała tego zobowiązania. Następnie komornik wydał postanowienia w przedmiocie umorzenia
z urzędu wspomnianych postępowań z uwagi na bezczynność wierzyciela oraz ustalił koszty postępowania egzekucyjnego. Skarżąca
wniosła skargi na czynności komornika sądowego, które zostały oddalone postanowieniami referendarza sądowego. Te postanowienia
zostały następnie zaskarżone skargą przez skarżącą, lecz sąd rejonowy utrzymał je w mocy. W związku z wyczerpaniem drogi sądowej,
skarżąca pokryła koszty wskazane w postanowieniach o umorzeniu postępowań egzekucyjnych.
6
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów konstytucyjnych przez art. 29 ust. 1 u.k.k., skarżąca wskazała, że art. 2 Konstytucji
nakłada na Rzeczpospolitą obowiązek urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, podczas gdy przejawem sprawiedliwości
społecznej nie jest obarczanie wierzyciela obowiązkiem ponoszenia kosztów egzekucyjnych w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego,
w wyniku którego nie wyegzekwowano należności dochodzonej od dłużnika. Zdaniem skarżącej, sprzeczne z zasadą demokratycznego
państwa prawnego przewidzianą w art. 2 Konstytucji jest ustanowienie przepisu, który obciąża wierzyciela opłatą wskazaną w
art. 29 ust. 1 u.k.k., i to w sytuacji bezskutecznego postępowania egzekucyjnego. Zasadzie tej przeczy także dokonywanie zmiany
przepisów, które prowadzą do pogorszenia sytuacji wierzyciela. W zaistniałej sytuacji wierzyciel nie tylko nie wyegzekwował
przysługującej mu należności, lecz także został zmuszony do poniesienia dodatkowych kosztów wynikających z umorzenia postępowania
egzekucyjnego.
7
Z kolei odnosząc się do naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji, skarżąca zauważyła, że nałożenie na wierzyciela obowiązku ponoszenia
kosztów umorzonego postępowania egzekucyjnego w wysokości ustalonej w art. 29 ust. 1 u.k.k., a także wprowadzanie zmian w
przepisach prawnych, które dotyczą toczących się postępowań egzekucyjnych, narusza zasadę „dopuszczającą ograniczenia konstytucyjnych
wolności i praw, bowiem wykracza to poza zakres istniejących już obciążeń dla Wierzyciela w związku z koniecznością zainicjowania
postępowań sądowych i egzekucyjnych bez gwarancji uzyskania spłaty ze strony Dłużnika” (zob. skarga, s. 14).
8
Omawiając naruszenie zasady równości wobec prawa przewidzianej w art. 32 ust. 1 Konstytucji, skarżąca zwróciła uwagę, że zasadzie
tej przeczy regulacja, która niesprawiedliwie obciąża wierzyciela obowiązkiem ponoszenia opłaty w wysokości 5% świadczenia
pozostałego do wyegzekwowania i która zmienia regulacje prawne wobec wszczętych już postępowań egzekucyjnych. Prowadzi to
do tego, że sytuacja wierzyciela jest gorsza od sytuacji dłużnika, który nie uregulował należności wobec wierzyciela i nie
poniósł żadnych dodatkowych kosztów, które przerzucono na wierzyciela.
9
Zdaniem skarżącej, kwestionowane przepisy są również niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji, gdyż prawo do sądu narusza sytuacja,
w której wierzyciel ponosi koszty związane z zainicjowaniem postępowania sądowego i egzekucyjnego oraz dodatkowo koszty wynikające
z art. 29 ust. 1 u.k.k., a w stosunku do postępowań już wszczętych jego pozycję pogorszyło wprowadzenie regulacji przewidzianej
w art. 52 ust. 2 u.k.k. Wierzyciel nie tylko nie wyegzekwował przysługującej mu należności, lecz także został zobligowany
do ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
10
Ponadto, w odniesieniu do art. 52 ust. 2 u.k.k., skarżąca zwróciła uwagę, że zmiana przepisów, w oparciu o które prowadzone
jest postępowanie egzekucyjne, nie może pogarszać statusu wierzyciela w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.
Jednakże wspomniana regulacja sprawia, że to wierzyciel staje się podmiotem odpowiedzialnym za bezskuteczność egzekucji, gdyż
obarcza go koniecznością ponoszenia kosztów postępowania egzekucyjnego.
11
2. W piśmie z 19 kwietnia 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, że nie przystąpi do sprawy.
12
3. W piśmie z 22 lipca 2025 r. Prokurator Generalny poinformował, że nie przedstawi stanowiska w sprawie.
II
13
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
14
1. Skarga dotyczy zbadania zgodności: art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021
r. poz. 210; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 377; dalej: u.k.k.), w „zakresie, w jakim przepis ten w razie umorzenia postępowania
egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego, skutkuje obciążeniem wierzyciela opłatą stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”
oraz art. 52 ust. 2 u.k.k. „w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje stosowanie przepisów art. 29 do postępowań egzekucyjnych
wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie [u.k.k.]”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45
ust. 1 Konstytucji.
15
Zakwestionowane przepisy mają następujące brzmienie. Art. 29 ust. 1 u.k.k. stanowi, że „[w] razie umorzenia postępowania egzekucyjnego
na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego,
wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Jeżeli jednak wierzyciel
wykaże, że przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca
od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo z zawarciem w tym terminie porozumienia między wierzycielem
a dłużnikiem dotyczącego sposobu lub terminu spełnienia świadczenia, opłata ta obciąża dłużnika. Jeżeli spełnienie świadczenia
lub zawarcie porozumienia z wierzycielem nastąpiło po upływie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu
egzekucji, obciąża go opłata w wysokości 10% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”. Z kolei, zgodnie z art.
52 ust. 2 u.k.k., „[d]o postępowań, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 29 i art. 30 stosuje się od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy”.
16
2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, „[k]ażdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na
zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego
aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach
albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji”. W powołanym przepisie ustawy zasadniczej ustrojodawca wprowadził wymóg
istnienia bezpośredniego związku między treścią wskazanych w skardze konstytucyjnej norm i naruszeniem przysługujących skarżącemu
konstytucyjnych wolności lub praw.
17
Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna powinna zawierać: określenie kwestionowanego przepisu
ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach
lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia
niezgodności z Konstytucją (pkt 1); wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – zdaniem
skarżącego – zostały naruszone (pkt 2); uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu
normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie
(pkt 3).
18
Należy podkreślić, że prawidłowe wykonanie przez skarżącą obowiązku przedstawienia, jakie konstytucyjne prawa lub wolności
(i w jaki sposób) zostały naruszone przez przepisy stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej, polegać musi nie
tylko na wskazaniu (numerycznym) postanowień Konstytucji i zasad z nich wyprowadzanych, z którymi – zdaniem skarżącej – niezgodne
są kwestionowane przepisy, lecz także na przedstawieniu treści prawa lub wolności wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych
przez normodawcę. Powinna temu towarzyszyć stosowna argumentacja prawna, uprawdopodabniająca stawiane zarzuty. Z powyższego
obowiązku nie może zwolnić skarżącej, działający
ex officio
, Trybunał Konstytucyjny. W konsekwencji poprzestanie przez skarżącą na niewystarczającym uzasadnieniu zarzutu albo na całkowitym
nieuzasadnieniu sformułowanych zarzutów stanowi niewykonanie dyspozycji ustawowej, co skutkuje umorzeniem postępowania na
podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Niedopuszczalne jest bowiem samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej
uzasadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów (zob. wyrok TK z 28 czerwca
2018 r., sygn. SK 4/17, OTK ZU A/2018, poz. 43 i powołane tam orzecznictwo). Podstawy umorzenia postępowania prowadzonego
przed Trybunałem ustawodawca uregulował w art. 59 ust. 1 u.o.t.p.TK. Zgodnie ze wskazanym przepisem, Trybunał na posiedzeniu
niejawnym wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej;
2) jeżeli wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne; 3) jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne; 4) jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym
zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał, a także 5) w wypadku zakończenia kadencji Sejmu
i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art.
191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji.
19
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, konieczność badania, czy nie zachodzi któraś z ujemnych przesłanek procesowych,
pociągająca za sobą obligatoryjne umorzenie postępowania, istnieje na każdym etapie postępowania (por. postanowienia z: 21
października 2003 r., sygn. SK 41/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 89; 6 lipca 2004 r., sygn. SK 47/03, OTK ZU nr 7/A/2004, poz.
74; 21 marca 2006 r., sygn. SK 58/05, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 35 i cytowane tam orzecznictwo). Powyższe oznacza, że wydane
w sprawie postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej biegu nie wyklucza wydania postanowienia o umorzeniu postępowania
na dalszym etapie sprawy. Uwzględniając przedstawione wywody, Trybunał był zobowiązany – również na obecnym etapie postępowania
– zbadać, czy nie zachodzą ujemne przesłanki rozpoznania niniejszej skargi. Przekazanie skargi konstytucyjnej po zakończeniu
jej wstępnej kontroli do rozpoznania przez odpowiedni skład Trybunału nie przesądza bowiem ostatecznie o dopuszczalności jej
merytorycznego rozpatrzenia (zob. postanowienie z 3 grudnia 2020 r., sygn. SK 27/17, OTK ZU A/2020, poz. 68).
20
Powyższe okoliczności Trybunał uwzględnił, dokonując analizy skargi konstytucyjnej w niniejszej sprawie.
21
3. Jako wzorce kontroli skarżąca przywołała art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. W pierwszej
kolejności Trybunał przystąpił do przeanalizowania, czy przywołane przepisy mogą pełnić funkcję wzorca kontroli w postępowaniu
zainicjowanym skargą konstytucyjną.
22
W odniesieniu do art. 2 Konstytucji, Trybunał zwrócił uwagę, że przepis ten nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli
w niniejszym postępowaniu. W orzecznictwie Trybunału wielokrotnie podkreślano, że art. 2 nie jest samoistnym źródłem praw
podmiotowych, których ochrony można domagać się w skardze konstytucyjnej. Art. 2 Konstytucji może być wzorcem kontroli wyjątkowo
– po pierwsze wtedy, gdy skarżąca wywiedzie z niego prawa lub wolności, które nie zostały wyrażone w innych przepisach Konstytucji,
a po drugie, gdy zasada wyrażona w art. 2 Konstytucji została wskazana dla uzupełnienia i wzmocnienia argumentacji dotyczącej
naruszenia praw i wolności statuowanych w innym przepisie konstytucyjnym (zob. np. postanowienia TK z: 14 grudnia 2022 r.,
sygn. SK 8/21, OTK ZU A/2023, poz. 6; 10 stycznia 2001 r., sygn. Ts 72/00, OTK ZU nr 1/2001, poz. 12; 20 lutego 2008 r., sygn.
SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 22, a także wyrok TK z 28 października 2010 r., sygn. SK 19/09, OTK ZU nr 8/A/2010, poz.
83 i powołane tam orzecznictwo). Trybunał stwierdził, że skarżąca nie wywiodła z art. 2 Konstytucji żadnego prawa podmiotowego,
ani też nie skonkretyzowała wynikających z tego przepisu praw, które nie zostały wskazane w innych przepisach konstytucyjnych.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że art. 2 Konstytucji wyraża zasady państwa demokratycznego,
prawnego i sprawiedliwości społecznej oraz do omówienia treści tych zasad w oparciu o orzecznictwo TK. Wskazała też, że zasadzie
sprawiedliwości społecznej przeczy obarczanie wierzyciela koniecznością ponoszenia kosztów egzekucyjnych w razie umorzenia
postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego wierzyciel nie wyegzekwował dochodzonej należności. Dodała też, że zasadę demokratycznego
państwa prawnego narusza ustanowienie przepisu, który obciąża wierzyciela opłatą w sytuacji bezskuteczności postępowania egzekucyjnego
i pogarsza sytuację wierzyciela w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dana argumentacja nie odnosi się jednak
do uprawdopodobnienia naruszeń wolności i praw konstytucyjnych, których ochrony można dochodzić w drodze skargi konstytucyjnej.
23
Kolejnym wzorcem przywołanym przez skarżącą jest art. 31 ust. 3 Konstytucji. W odniesieniu do tego wzorca skarżąca zaznaczyła,
że przepis ten w sposób generalny określa przesłanki dopuszczalności ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności. Uzasadniając
zarzut naruszenia zasady proporcjonalności przez art. 29 ust. 1 u.k.k., skarżąca wskazała, że „[o]bciążanie w równym stopniu
Wierzyciela i Dłużnika kosztami postępowania egzekucyjnego jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności, której istota sprzeciwia
się równoważeniu w tym zakresie pozycji Wierzyciela i Dłużnika, mając na względzie fakt, iż to Dłużnik swoim zachowaniem spowodował
konieczność przymusowej egzekucji przysługującego Wierzycielowi roszczenia, a sam Wierzyciel swojego roszczenia nie tylko
nie odzyskał, ale wręcz ponosi dodatkową bardzo dotkliwą sankcję finansową w postaci opłaty naliczanej od niewyegzekwowanego
roszczenia” (skarga, s. 19).
24
Trybunał zwrócił ponownie uwagę, że art. 31 ust. 3 Konstytucji może stanowić wyłącznie pomocniczy wzorzec kontroli. Nie wyraża
on bowiem odrębnych wolności lub praw, lecz zasadę ogólną dotyczącą ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności
i praw, w związku z czym zawsze musi być współstosowany z innymi normami Konstytucji wyrażającymi prawa podmiotowe.
25
Jednakże skarżąca nie wyjaśniła, w jakie konstytucyjne wolności i prawa wkroczył ustawodawca, obligując wierzyciela do ponoszenia
kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości wskazanej w art. 29 ust. 1 u.k.k. oraz wprowadzając zmiany w przepisach prawnych
w odniesieniu do toczących się postępowań egzekucyjnych. Art. 31 ust. 3 Konstytucji mógłby stanowić wzorzec związkowy z art.
45 ust. 1 Konstytucji, jednakże skarżąca nie wyjaśniła, na czym miałaby polegać nieproporcjonalna ingerencja w prawo do sądu
przez zakwestionowane normy prawne.
26
Natomiast, w odniesieniu do kolejnego wzorca, jakim jest art. 32 ust. 1 Konstytucji, skarżąca zwróciła uwagę, że przepis ten
przewiduje prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz zakaz stosowania dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym
i gospodarczym, przy czym skarżąca ograniczyła się jedynie do wskazania, że zasadzie tej przeczy ustanowienie regulacji, która
niesprawiedliwie obciąża wierzyciela koniecznością ponoszenia opłaty w wysokości 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania
oraz zmieniająca regulacje prawne w odniesieniu do toczących się postępowań egzekucyjnych. Skarżąca zaznaczyła również, że
w takiej sytuacji pozycja wierzyciela nie jest równa pozycji dłużnika, jest wręcz znacznie gorsza od pozycji dłużnika, który
nie uregulował należności wobec wierzyciela, ale też nie poniósł dodatkowych kosztów i opłat, które przerzucono na wierzyciela
(zob. skarga, s. 13).
27
Trybunał zauważył, że art. 32 Konstytucji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, nie może stanowić samodzielnego wzorca
kontroli w postępowaniu wszczętym skargą konstytucyjną (zob. wyroki TK z: 18 października 2011 r., sygn. SK 10/01, OTK ZU
nr 8/A/2011, poz. 83; 13 stycznia 2004 r., sygn. SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2; postanowienie TK z 26 czerwca 2002
r., sygn. SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53). Przepis ten nie wyraża żadnej konkretnej wolności czy prawa, a zatem może
stanowić wzorzec kontroli tylko wtedy, gdy skarżąca wskaże, jaka wolność lub jakie prawo wynikające z innych przepisów jest
uregulowane z naruszeniem zasady równości wobec prawa. Jak wspomniano powyżej, skarżąca zauważyła jedynie nierówną pozycję
wierzyciela wobec dłużnika, ale nie wyjaśniła, w jaki sposób naruszono prawo do równego traktowania podmiotów podobnych, czyli
wierzycieli, podczas gdy zasada równości przewidziana w art. 32 ust. 1 Konstytucji wyraża nakaz równego traktowania przez
władze publiczne podmiotów podobnych, które posiadają tę samą cechę wspólną (istotną). Art. 29 ust. 1 u.k.k. dotyczy opłaty
ponoszonej przez wierzyciela, a nie dłużnika, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei art. 52 ust. 2 u.k.k.
stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie u.k.k. przepisy art. 29 i art. 30 u.k.k.
stosuje się od dnia wejścia w życie u.k.k. Z tego powodu, w oparciu o wspomniane przepisy, nie można uznać, że dla wierzyciela
i dłużnika wynikają podobne zobowiązania, a zatem, że są oni podmiotami podobnymi. W związku z tym art. 32 ust. 1 Konstytucji
nie może stanowić punktu odniesienia dla oceny zakwestionowanych regulacji.
28
Trybunał zwrócił uwagę, że spośród przywołanych wzorców jedynie art. 45 ust. 1 Konstytucji mógłby odgrywać rolę wzorca kontroli
w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną, ale w odniesieniu do tego wzorca skarżąca nie wyjaśniła bezpośredniego
związku między art. 29 ust. 1 u.k.k. oraz art. 52 ust. 2 u.k.k. a prawem przewidzianym w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Nie wskazała,
w jaki sposób nałożenie opłaty przewidzianej w art. 29 ust. 1 u.k.k. wpływa na realizację prawa do sądu. Skarżąca stwierdziła,
że wierzyciel nie powinien ponosić tak wysokiej opłaty, a także że „[n]ie można mówić o sprawiedliwym prawie do sądu w sytuacji,
gdy Wierzyciel zobligowany jest do ponoszenia kosztów związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego, a następnie egzekucyjnego,
a także dodatkowo koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych,
a w stosunku do postepowań już wszczętych jego pozycja uległa znacznemu pogorszeniu w związku z wprowadzeniem regulacji art.
52 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych” (skarga, s. 16). Jednakże takiego stanowiska nie można uznać za argument dotyczący
naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji. Według skarżącej, naruszenie to miało polegać na zobowiązaniu wierzyciela do podejmowania
czynności związanych z nadaniem klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika czy też poszukiwaniu spadkobierców zmarłego
dłużnika, lecz obowiązki te nie wynikają z art. 29 ust. 1 oraz z art. 52 ust. 2 u.k.k. Skarżąca zaznaczyła też, że z prawa
do sądu wynika prawo wierzyciela do kształtowania postępowania egzekucyjnego według własnego uznania oraz w oparciu o zasady
demokratycznego państwa prawa, które zapewnia wierzycielowi „egzekucję przysługującego mu roszczenia od dłużnika, a także
od małżonka dłużnika lub jego spadkobierców” (skarga, s. 18). Dodała, że „[w]ierzyciel powinien mieć możliwość wyboru pomiędzy
podjęciem działań w poszukiwaniu alternatywnej drogi do uzyskania zaspokojenia, a prawem do umorzenia postępowania egzekucyjnego
w przypadku niemożności wyegzekwowania świadczenia od dłużnika bez konieczności ponoszenia związanych z tym kosztów” (skarga,
s. 18). Nie można zatem uznać, że argumentacja ta stanowi wystarczające uzasadnienie zarzutu naruszenia przez kwestionowane
regulacje prawa do sądu. Skarżąca nie wykazała bezpośredniego związku między zakwestionowanymi przepisami a prawem do sądu.
29
Ze względu na przedstawione okoliczności Trybunał uznał, że treść skargi uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie zarzutów w
niej sformułowanych, co implikuje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK.
30
Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.