SA/Sz 565/03

SA/Sz 565/03 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-11-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Marian Jaździński /przewodniczący/
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art.13 par. 1, art. 20 par. 1 i 2, art.85 par. 1, art 23 par. 1, art.30, art.31, art.83.
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska/spr/ Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004r. sprawy ze skargi K.I. na decyzję Dyrektora izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.-
Uzasadnienie
W dniu[...] . K.I. zgłosił do odprawy celnej samochód osobowy m-ki [...] , rok produkcji [...] , nr nadwozia[...] . Wraz ze zgłoszeniem celnym przedłożone zostały m.in. Deklaracja Wartości Celnej, ocena techniczna nr [...] oraz rachunek zakupu pojazdu nr [...] z dnia[...] . opiewający na kwotę [...] DEM. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez Dyrektora Urzędu Celnego spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Podstawę określenia kwoty długu celnego stanowiła wartość celna przedmiotowego pojazdu ustalona w oparciu o cenę transakcyjną wynikającą z przedłożonej wraz ze zgłoszeniem celnym umowy kupna sprzedaży. Po zwolnieniu towaru organ celny korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 83 ustawy Kodeks celnego dokonał jego kontroli przeprowadzonej w związku z umową z dnia[...] . zawartej między Rzecząpospolitą Polską, a Republiką Federalną Niemiec o współpracy i wzajemnej pomocy administracji celnych (opublikowanej w Dz. U. Nr 112, z 1994 r., poz. 541). Na wniosek polskich władz celnych przeprowadzono postępowanie weryfikacyjne przez niemieckie władze celne. Ustalenia poczynione przez Śledczy Urząd Celny w R. (...) podają, iż właściciel firmv S. oświadczył, że na przedmiotowy samochód wystawiono dwa rachunki, pierwszy przedłożony do odprawy celnej o numerze [...] z dnia [...] dotyczący sprzedaży samochodu osobowego m-ki [...] nr nadwozia [...] opiewający na kwotę [...] DM i drugi (bez numeru) również z dnia [...] dotyczący sprzedaży podzespołów z wskazanego pojazdu opiewający na kwotę [...] DEM. Wartość celna w kwocie przekraczającej równowartość[...] EURO powoduje, że deklaracja o pochodzeniu towaru winna być sporządzona przez upoważnionego eksportera oraz dołączone winno być świadectwo przewozowe EUR 1 – brak spełnienia tych wymogów powoduje niedopuszczalność zastosowania obniżonej stawki celnej.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Urzędu Celnego decyzją [...] z dnia [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej, stawki i kwoty cła.
Od powyższej decyzji Strona poprzez swojego pełnomocnika złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie wartości transakcyjnej pojazdu w wysokości [...] DEM za wartość celną pojazdu, zastosowanie stawki celnej obniżonej, oraz zaniechanie poboru odsetek wyrównawczych. Dalej podnosi, że zgodnie z postanowieniem z dnia [...] Urzędu Celnego [...] powołany został biegły tłumacz przysięgły w celu przetłumaczenia z języka niemieckiego na język polski zakwestionowanych rachunków oraz dokumentów SAD. Tymczasem, w udostępnionych stronie postępowania aktach brak jest tłumaczenia na język polski wskazanych wyżej dokumentów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy a w szczególności informacja Urzędu Celnego w R. z [...] nie uzasadnia tezy wyeksponowanej w piśmie z dnia [...] do GUC o niewątpliwym zamontowaniu podzespołów w samochodzie nabytym przez K. l., na które miał być wystawiony rachunek na kwotę [...] DEM . Z informacji tej wynika jedynie, że wystawione zostały dwa rachunki: na zakup samochodu [...] (DEM) i odrębny na części zamienne do samochodu tej marki([...] DEM).
Z żadnego dowodu zdaniem strony nie wynika natomiast, że części zamienne były podzespołami i że zostały zamontowane w samochodzie. Okoliczność, że dwa rachunki wystawione zostały w tym samym dniu nie ma istotnego znaczenia. Części zamienne nie mogą być uznawane jako tworzące całość z pojazdem. Potwierdzeniem wartości pojazdu w kwocie zgłoszonej przez K. I. jest ocena techniczna i weryfikacja wartości celnej. Na zakwestionowanych fakturach zawarta jest deklaracja eksportera o pochodzeniu samochodu ze Wspólnoty, odpowiadająca warunkom z art.21 ust.1 Porozumienia w formie wymiany listów między RP a Wspólnotami Europejskimi z 4.09.1997r (Dz.U nr 104, poz.662) i zgodna z tekstem zamieszczonym w załączniku nr IV. Dodatkowym, uzupełniającym dokumentem świadczącym o prawdziwości deklaracji, iż nabyty samochód winien być uznany za produkt pochodzący ze Wspólnoty jest fabrzeugbrief przedłożony do kontroli Urzędowi Celnemu w myśl art.27 Porozumienia. Dalej strona podaje, że niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że art.21 ust. 1 b Porozumienia wyznaczając limit [...] .000 odnosi się do ECU a nie EUR.
Po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia[...] . Nr 12 [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszej instancji.
Organ wskazał, że zgodnie z art.85 §1 ustawy z dnia 09.01.97r. Kodeks celny należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towarów w rozumieniu art. 23 §1 Kodeksu celnego jest wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31, przy czym powinna ona odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu jej zgłoszenia do odprawy celnej. Do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary ustalonej z zastosowaniem art. 23 § 1 dodaje się - zgodnie z art. 30 §1 pkt 5 Kodeksu celnego - koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem, poniesione do granicy państwa lub portu poIskiego.
Dalej organ podaje, że Kodeks Wartości Celnej (Porozumienie w·sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994r. opublikowane jako zał do Dz. U. Nr 98 z 1995, poz 483) daje organom celnym prawo do sprawdzenia wartości towaru wskazanej w dokumentach załączonych przez Stronę do zgłoszenia celnego.
Artykuł 17 tego Kodeksu stanowi bowiem, że nic w ww. Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów określenia wartości celnej towarów.
Odzwierciedleniem art. 17 Kodeksu Wartości Celnej - Światowej Organizacji Handlu (WTO) w ustawodawstwie polskim jest przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego, który stanowi, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
W niniejszej sprawie o zakwestionowaniu wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu zadecydował przede wszystkim fakt uzyskania (ujawnienia) przez niemieckie służby celne rachunku z dnia [...] . dotyczącego sprzedaży elementów samochodu osobowego m-ki [...] rok produkcji [...] o nr nadwozia [...] .
Ujawnione okoliczności stanowiły podstawę do uznania, że wartością celną przedmiotowego pojazdu w rozumienia art. 23 § 1 ustawy Kodeksu celnego, jest cena transakcyjna w kwocie [...] DEM stanowiąca sumę rachunku przedłożonego do zgłoszenia, rachunku ujawnionego w wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez niemieckie służby celne oraz kwoty [...] DEM stanowiącej koszty transportu towaru do granicy Państwa. Stąd też wartość celna przedmiotowego towaru po zaokrągleniu do jednego złotego kształtuje się w kwocie [...] PLN [[...] DEM (tj.[...] , PLN) + [...] DEM (tj. [...] PLN) + DEM (tj. [...] PLN)]
Organ podaje, że z zapisów znajdujących się na ujawnionym rachunku jednoznacznie wynika, iż firma "S" nie sprzedała "bliżej nieokreślonych podzespołów", a konkretnie określone przez sprzedającego części samochodowe (komputer, siedzenia, oś przednią i tylnią) konkretnego samochodu m-ki [...] rok produkcji [...] o wyraźnie wskazanym numerze nadwozia [...]
W trakcie postępowania odwoławczego dokonano również dodatkowej analizy wartości celnej pojazdu posługując się katalogiem "Eurotax Schwacke Liste" zawierającym notowania transakcji zakupu-sprzedaży pojazdów na rynku niemieckim.
Tak przeprowadzona analiza umożliwia następnie porównanie deklarowanej przez Stronę ceny transakcyjnej pojazdu z cenami podobnych pojazdów, a tym samym pozwala organom celnym prawidłowo ocenić, czy deklarowana cena jest wiarygodna. W wyniku przeprowadzonego, w tym zakresie, postępowania stwierdzono, że wg katalogu "Schwacke Liste 2/2000" , na rynku niemieckim, ceny samochodów osobowych m-ki[...] , rok prod. [...] mieściły się w przedziale [...] DEM. Uwzględniając zatem ustalony przez rzeczoznawcę w ocenie technicznej nr SzL-[...] z dnia[...] . rozmiar uszkodzeń pojazdu (28%), braków w kompletacji pojazdu (8%), a nawet ubytek wartości z tytułu ponadnormatywnego przebiegu (20%) wartość ta winna się kształtować na poziomie [...] DM. Zatem ceny rynkowe tego typu pojazdów na rynku niemieckim jednoznacznie potwierdziły zasadność zakwestionowania wartości celnej zadeklarowanej w zgłoszeniu w wysokości [...] DEM i konieczność ustalenia jej na poziomie wynikającym z ujawnionych dokumentów.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w zgłoszeniu celnym zawartym w dokumencie JDA SAD nr jw. zgłaszający złożył wniosek o zastosowanie, dla potrzeb określenia kwoty wynikającej z długu celnego, stawki celnej obniżonej. Powołując się na postanowienia Protokołu 4 stanowiącego załącznik do Porozumienia w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej z dnia 24.06.1997r. (zał. do Dz.U. nr 104, poz. 662 z 1997r. wraz z późniejszymi zmianami), jego art. 16 i art. 21 organy stanęły na stanowisku, że brak jest podstaw do zastosowania stawki celnej obniżonej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. I. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającej ją decyzje Naczelnika Urzędu Celnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.
Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Cła ze względu na treść art. 13 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. /Dz.U. Nr 75, z 2001r. poz.802 ze zm./ Kodeks celny określone są na podstawie taryfy celnej lub środków taryfowych. Taryfa celna obejmuje między innymi obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczypospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów /art. 13 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego/. Stawki obniżone w myśl art. 13 § 4 są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania.
Warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary aby korzystać ze stawek obniżonych oraz sposoby jego dokumentowania określone są w umowach, o których mowa wyżej /vide art. 20 § 1 i 2 Kodeksu celnego/.
Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, oraz postanowienia art. 13 i 16 Protokołu 4 stanowiącego załącznik do Porozumienia w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej z dnia 24.06.1997r. (zał. do Dz.U. nr 104, poz. 662 z 1997r. wraz z późniejszymi zmianami) wprowadzały możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:
- strona składa wniosek o zastosowanie stawki obniżonej,
- towar pochodzi ze Wspólnoty Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4,
- pochodzenie towaru zostanie udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze,
- warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski zostanie spełniony.
Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 16 i 21 wyżej cytowanego Protokołu 4, dla potrzeb zastosowania stawki celnej obniżonej dla towaru o równowartości przekraczającej [...] EUR dowodem potwierdzającym status pochodzenia towaru ze Wspólnoty jest deklaracja o pochodzeniu towaru sporządzona na fakturze przez upoważnionego eksportera (art. 22 wyżej cytowanego Protokołu 4) lub świadectwo przewozowe EUR 1 (art. 21 Protokołu 4). Z dowodów wynika, że cena pojazdu przekroczyła kwotę stanowiącą równowartość [...] ECU. Dla potrzeb zastosowania stawki celnej obniżonej Strona przedłożyła rachunek nr [...] z dnia [...] zawierający deklarację o pochodzeniu przedmiotowego pojazdu sporządzona przez osobę nie posiadającą statusu eksportera upoważnionego w rozumieniu art. 22 wyżej cytowanego Protokołu 4. W tym stanie rzeczy organy celne zasadnie uznały, że brak jest podstaw do zastosowania stawki celnej obniżonej.
Zgodnie z art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towarów jest zgodnie z art. 23 § 1 ww ustawy wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Zasada wynikająca z art. 23 § 1 Kodeksu celnego podlega ograniczeniu w przepisach art. 23 § 2 i § 7 ww ustawy. Konstrukcja przytoczonych przepisów nakłada na organ obowiązek wykazania przyczyn, dla których uznał przedstawione dokumenty za niewiarygodne, a nadto sformułowanie tego zadania organu w czasie przeszłym oraz nałożenie obowiązku, w związku z tym uprzedniego uzasadnienia przyczyn zakwestionowania wartości transakcyjnej wskazuje, że postępowanie to powinno poprzedzać stwierdzenie, iż oto mamy do czynienia z niewiarygodnym dokumentem. Czynności wykonywane przed zakwestionowaniem wartości celnej są więc postępowaniem szczególnym poprzedzającym samo postępowanie celne i muszą być zakończone dokumentem zawierającym rezultaty postępowania oraz uzasadnienie jego wyniku. Stworzy to pewność, że rezultaty tych czynności poddają się kontroli zarówno instancyjnej, jak i kontroli Sądu w przypadku zaskarżenia. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Po zwolnieniu towaru organ celny korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 83 ustawy Kodeks celny w celu upewnienia się co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym (autentyczności rachunku i wiarygodności ceny) dokonał jego kontroli a rezultat tych czynności zawarty jest w piśmie Śledczego Urzędu Celnego w R.
Ustalenia Śledczego Urzędu Celnego w R. stanowiły wystarczającą podstawę do zakwestionowania zgłoszenia celnego K. I.
Art. 23 § 7 Kodeksu celnego wyklucza możliwość uznania wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących określeniu wartości celnej, dołączonych do zgłoszenia celnego lub gdy nie zostaną one przez zgłaszającego dołączone (odpowiednio art. 17 Kodeksu Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu, Porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 r).
Tylko wówczas dochodzi do ustalenia tej wartości według metod przewidzianych w przepisach art. 23, art.25 - art. 29 Kodeksu celnego. Fakt uczynienia ceny transakcyjnej jako zasady ustalania wartości celnej towaru wyklucza możliwość dowolnego wyboru metody ustalania tej wartości w oparciu o dalsze unormowania kodeksu. Ujawniony w sprawie przez niemieckie służby celne rachunek z dnia [...] r., bez numeru, dotyczący sprzedaży elementów (komputer, siedzenia, oś przednia i tylna) samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] nr nadwozia [...] (nr nadwozia samochodu zgłoszonego do odprawy), dawał podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu.
Nowe okoliczności faktyczne stanowiły uzasadnioną, zdaniem Sądu, podstawę do uznania, że wartością celną przedmiotowego pojazdu w rozumieniu w art. 23 § 1 ustawy Kodeks celny, jest cena transakcyjna w kwocie [...] DEM stanowiąca sumę rachunku przedłożonego do zgłoszenia (rachunek z dnia [...] r., [...], na kwotę [...] DM), rachunku ujawnionego w wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez niemieckie służby celne (rachunek z dnia[...] ., bez numeru, na kwotę [...] DM) oraz kwoty [...] DEM stanowiącej koszty transportu towaru do granicy Państwa.
Rozstrzygnięciu organów nie sposób zarzucić dowolności, opiera się na prawidłowo zgromadzonym i rozpatrzonym materiale dowodowym, w tym na rachunkach[....] . o numerze [...] i bez numeru, przedłożonym do niemieckiej odprawy wywozowej, ocenie technicznej nr [...] zawierającej informację o brakach w przedmiotowym samochodzie z zastrzeżeniem, że ocenę wykonano w warunkach przejścia granicznego, bez użycia przyrządów.
W konsekwencji zaskarżona decyzja brała pod uwagę wyłożoną treść art. 23 Kodeksu celnego i nie sposób zarzucić dowolności w ustalaniu wartości transakcyjnej. Organy prawidłowo zastosowały powołane unormowania – o ile bowiem istnieje możliwość ustalenia rzeczywistej wartości transakcyjnej, brak jest podstaw do stosowania innej metody ustalania wartości celnej.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20.11.1997r. w sprawie określania wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 z późn. zm.), organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym.
Biorąc natomiast pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie rachunek z dnia[...] . ujawniony przez niemieckie służby celne dotyczący sprzedaży podzespołów z przedmiotowego pojazdu nie został ujawniony przez Stronę, tj. Strona świadomie nie przedłożyła do zgłoszenia celnego dokumentów mogących mieć wpływ na wartość towaru, w konsekwencji czego kwota długu celnego zarejestrowana została na podstawie nieprawidłowych i niekompletnych danych uznać należy, iż odsetki wyrównawcze w przedmiotowej sprawie są należne.
Mając na uwadze powyższe wywody i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.