SA/Sz 400/02Uchylenie decyzji VAT nieodpłatne udostępnianie lokali 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług mieszkań zakładowych udostępnianych przez Spółkę z o.o. "P." jej pracownikom, kontrahentom i konsultantom. Inspektor Kontroli Skarbowej zakwestionował prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego, uznając udostępnianie lokali za usługi wynajmu lub dzierżawy podlegające opodatkowaniu VAT, nawet jeśli nie pobierano za nie należności. Po kolejnych decyzjach organów podatkowych, które ostatecznie uznały te czynności za świadczenie usług wynajmu krótkotrwałego zakwaterowania podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT, Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów ustawy o VAT oraz Ordynacji podatkowej, argumentując, że udostępnianie lokali odbywało się na podstawie stosunku cywilnoprawnego (art. 338 § 1 kc) jako dzierżenie lub grzecznościowe udostępnienie, bez pobierania wynagrodzenia, a lokale były także wykorzystywane na potrzeby własne Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo (sygn. akt SA/Sz 2046/01), uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że skoro Spółka nie pobierała należności i nie ustalała odpłatności za korzystanie z lokali, były to czynności nieodpłatnego używania (art. 710 k.c.), które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz Spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że nieodpłatne udostępnianie lokali pracownikom lub kontrahentom nie podlega opodatkowaniu VAT, nawet jeśli organy podatkowe próbują zakwalifikować to jako usługę bez wynagrodzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania mieszkań zakładowych i interpretacji art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT w kontekście braku odpłatności. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form nieodpłatnych świadczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udostępnianie przez spółkę mieszkań zakładowych pracownikom i kontrahentom, bez pobierania należności, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udostępnianie lokali do bezpłatnego używania na podstawie stosunku cywilnoprawnego (np. użyczenia) nie stanowi odpłatnego świadczenia usług i nie podlega opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym elementem opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT jest odpłatność świadczonej usługi. Skoro spółka nie pobierała żadnych należności ani nie ustalała odpłatności za korzystanie z lokali, były to czynności nieodpłatnego używania, które nie podlegają opodatkowaniu.
Czy naruszone zostały przepisy proceduralne Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania dowodów oraz uzasadnienia decyzji?
Odpowiedź sądu
Tak, w części dotyczącej odsetek za zwłokę, zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej został uznany za zasadny.
Uzasadnienie
Izba Skarbowa uchyliła decyzję Inspektora w części dotyczącej odsetek, uznając zarzut naruszenia przepisów proceduralnych za zasadny. W pozostałym zakresie sąd nie podzielił zarzutów spółki dotyczących naruszeń proceduralnych w kontekście meritum sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.p.t.u.i p.a. art. 2 § 3 pkt 5
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis ten stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega "świadczenie usług (...) bez pobrania należności". Warunkiem zastosowania tego przepisu jest odpłatność świadczonej usługi, chociaż usługodawca nie pobrał (odstąpił od pobrania) należności od usługobiorcy. Sąd uznał, że udostępnianie lokali do bezpłatnego używania nie jest odpłatnym świadczeniem.
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Czynności takie, jako usługi nieodpłatne, nie podlegają opodatkowaniu.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u.i p.a. art. 7 § 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u.i p.a. art. 25 § 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u.i p.a. art. 25 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u.i p.a. art. 25 § 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u.i p.a. art. 25 § 2 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u.i p.a. art. 27 § 5
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u.i p.a. art. 15 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
k.c. art. 338 § 1
Kodeks cywilny
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 54 § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
u.k.s. art. 31
Ustawa o kontroli skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udostępnianie lokali mieszkalnych pracownikom i kontrahentom bez pobierania należności stanowi nieodpłatne użyczenie (art. 710 k.c.), a nie odpłatne świadczenie usług podlegające VAT. • Naruszenie przepisów proceduralnych Ordynacji podatkowej w zakresie ustalania odsetek za zwłokę.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe błędnie zakwalifikowały udostępnianie lokali jako usługi wynajmu lub dzierżawy podlegające opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT, nawet bez pobierania należności. • Błędne ustalenie wartości statystycznie rozliczonych nakładów jako podstawy opodatkowania VAT. • Naruszenie przepisów proceduralnych w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania dowodów i uzasadnienia decyzji (poza kwestią odsetek).
Godne uwagi sformułowania
Spółka oddawała posiadane mieszkania wymienionym osobom do bezpłatnego używania; były to zatem czynności określone w art. 710 k.c. Czynności takie, jako usługi nieodpłatne, nie podlegają więc opodatkowaniu.
Skład orzekający
Krystyna Zaremba
przewodniczący
Kazimierz Maczewski
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że nieodpłatne udostępnianie lokali pracownikom lub kontrahentom nie podlega opodatkowaniu VAT, nawet jeśli organy podatkowe próbują zakwalifikować to jako usługę bez wynagrodzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania mieszkań zakładowych i interpretacji art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT w kontekście braku odpłatności. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form nieodpłatnych świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów VAT dotyczących nieodpłatnych świadczeń, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądowa interpretacja może odróżnić faktyczne użyczenie od pozornie odpłatnego świadczenia.
“Czy udostępnianie mieszkań pracownikom bez czynszu to VAT? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.