SA/Sz 2098/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności A.G. za zaległości podatkowe Spółki Akcyjnej "P." z tytułu podatku od towarów i usług. Organ podatkowy uznał, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, a A.G. nie wykazał przesłanek do zwolnienia się z odpowiedzialności, w tym nie złożył wniosku o upadłość we właściwym czasie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 116 § 1, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące bezskuteczności egzekucji i termin złożenia wniosku o upadłość. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że organ podatkowy nie wykazał w sposób wystarczający braku przesłanek do uwolnienia się skarżącego od odpowiedzialności. Sąd wskazał, że ustalenie o braku złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie nie uwzględniało faktu, że zaległość podatkowa powstała później niż nieskuteczny wniosek o upadłość, a także że skarżący podejmował działania zmierzające do zaspokojenia wierzycieli. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na wskazanie przez skarżącego mienia spółki (akcji "T.") jako potencjalnego źródła zaspokojenia, co mogło wymagać dalszych działań organu egzekucyjnego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście bezskuteczności egzekucji, terminu złożenia wniosku o upadłość oraz obowiązków organów podatkowych w postępowaniu dowodowym.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego wydania i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z mocy prawa w związku z ogłoszeniem upadłości spółki, a nie na skutek wydania postanowienia o umorzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Samo ogłoszenie upadłości, powodujące umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie jest wystarczające do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, dającej podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że z samego ogłoszenia upadłości nie można wyprowadzać wniosku o nieskuteczności egzekucji, która daje podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu. Podkreślono, że odpowiedzialność ta wchodzi w grę dopiero wówczas, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna, co musi być ustalone w trybie postępowania egzekucyjnego.
Czy termin złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez członka zarządu jest właściwy, jeśli zaległość podatkowa, za którą ma on ponosić odpowiedzialność, powstała po dacie złożenia nieskutecznego wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym terminie, nie może być dokonana bez uwzględnienia faktu, że zaległość podatkowa, za którą nałożono odpowiedzialność, powstała później niż nieskuteczny wniosek o upadłość.
Uzasadnienie
Sąd uznał za nieuprawnione ustalenie, że podstawę odpowiedzialności skarżącego stanowi brak złożenia wniosku o upadłość we właściwym terminie, skoro zaległość podatkowa powstała po dacie nieskutecznego wniosku. Wskazano, że kolejność zdarzeń i wzajemne związki przyczynowo-skutkowe mogą czynić wątpliwym wniosek o braku dostatecznej staranności.
Czy wskazanie przez członka zarządu mienia spółki (np. akcji) jako potencjalnego źródła zaspokojenia zaległości podatkowych, nawet jeśli jest ono ogólnikowe, zwalnia organ podatkowy z obowiązku podjęcia czynności zmierzających do jego uszczegółowienia w stopniu pozwalającym na egzekucję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ewentualna ogólnikowość wskazania mienia przez członka zarządu nie oznacza braku po stronie organu podatkowego powinności podjęcia czynności zmierzających do jego uszczegółowienia w stopniu pozwalającym na podjęcie czynności egzekucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że ustalenie o braku wskazania przez skarżącego mienia, z którego możliwa jest egzekucja, opierało się na uznaniu, że wskazanie było spóźnione w związku z postępowaniem upadłościowym, a nie na ustaleniu braku takiego mienia. Podkreślono, że wskazanie mienia musi być realne, ale organ ma obowiązek podjąć czynności w celu jego uszczegółowienia.
Czy organ podatkowy prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie i czy dochowuje zasady prawdy obiektywnej, zbierając i rozpatrując materiał dowodowy w sposób wyczerpujący?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada wymogom prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie i zgodny z zasadą prawdy obiektywnej, poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie jej członkowie zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Odpowiedzialność ta jest ograniczona do zaległości powstałych w czasie pełnienia funkcji i członek zarządu może się od niej uwolnić, wykazując złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie, brak winy w niezłożeniu wniosku lub wskazując mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
O.p. art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej orzeka organ podatkowy w drodze decyzji.
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.
P.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr.upadł. art. 63 § 1
Prawo upadłościowe
Postępowanie egzekucyjne przeciwko upadłemu zostaje zawieszone z chwilą ogłoszenia upadłości.
Pr.upadł. art. 5
Prawo upadłościowe
Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być zgłoszony w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. • Niewłaściwe ustalenie terminu złożenia wniosku o upadłość w kontekście daty powstania zaległości podatkowej. • Niewystarczające działania organu egzekucyjnego w celu uszczegółowienia wskazania mienia spółki. • Naruszenie przepisów postępowania podatkowego (art. 121, 122, 187 O.p.) przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Subsydiarność tej odpowiedzialności oznacza, że możliwość zaspokojenia zaległych należności podatkowych spółki akcyjnej z majątku członka jej zarządu wchodzi w rachubę jedynie wówczas, gdy majątek samej spółki nie wystarcza do tego zaspokojenia. • Wynika z takiej regulacji, iż u podstaw odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki akcyjnej leży brak dostatecznej staranności w prowadzeniu jej spraw, prowadzący w konsekwencji do niemożności ich zaspokojenia. • Ocena tego, czy powinność złożenia we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki została przez skarżącego dopełniona, nie może się dokonać bez uwzględnienia faktu, iż złożenie tego wniosku w dniu [...] r. poprzedzone zostało wnioskiem podatnika o odroczenie terminu płatności podatku, złożonego przed jego upływem, decyzją organu podatkowego z dnia [...] r. załatwionego odmownie i decyzją tegoż organu z dnia [...] roku, określającą podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2002 r. • Jakkolwiek czasem właściwym do zgłoszenia wniosku o upadłość jest niewątpliwie - w myśl art. 5 Prawa upadłościowego z 1934 r. - okres dwóch tygodni liczony od dnia zaprzestania płacenia długów, jednakże ten ostatni dzień nie musi być równoznaczny z dniem powstania zaległości podatkowej czy z dniem wydania nieostatecznej decyzji o odmowie odroczenia terminu płatności podatku.
Skład orzekający
Marian Jaździński
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Kowalewska
członek
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście bezskuteczności egzekucji, terminu złożenia wniosku o upadłość oraz obowiązków organów podatkowych w postępowaniu dowodowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego wydania i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez organy podatkowe, a także jak członek zarządu może się bronić przed niezasadnym nałożeniem odpowiedzialności za długi spółki. Jest to praktyczny przykład dla przedsiębiorców i prawników.
“Czy można być odpowiedzialnym za długi spółki, jeśli organ podatkowy nie dopełnił swoich obowiązków?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.