SA/Rz 2046/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi było uchylenie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie samowolnie zamontowanych drzwi garażowych. Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę oceny naruszenia interesów osób trzecich oraz przepisów obowiązujących w czasie realizacji robót. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz orzekanie w sprawie już rozstrzygniętej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, częściowo z przyczyn uwzględnionych z urzędu. Sąd stwierdził, że decyzja organu odwoławczego była wadliwa proceduralnie, ponieważ organ ten nie wykazał, że rozstrzygnięcie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a zamiast tego przesądził o kierunku rozstrzygnięcia w uzasadnieniu, co stanowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił również, że organ odwoławczy nie sprecyzował, jakie konkretnie przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zostały naruszone, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd odrzucił zarzut rei iudicatae, wskazując, że wcześniejsze decyzje nie rozstrzygnęły sprawy co do istoty. Jednocześnie sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w szczególności poprzez zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do robót wykonanych w 1986 r. oraz poprzez nieprawidłowe określenie stron postępowania. W związku z tym, sąd uchylił decyzje obu instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście decyzji kasacyjnych, stosowanie przepisów prawa budowlanego w zależności od daty wykonania robót, określanie stron postępowania w sprawach budowlanych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi Prawa budowlanego oraz procedurą administracyjną.
Zagadnienia prawne (4)
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, zawierająca jednocześnie wskazania co do przyszłego rozstrzygnięcia, jest zgodna z art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może przesądzać o kierunku rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, gdyż stanowi to naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i zasady dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy, wydając decyzję kasacyjną, nie wykazał wadliwości postępowania wyjaśniającego ani potrzeby jego uzupełnienia, a zamiast tego w uzasadnieniu przesądził o przyszłej treści decyzji, co narusza przepisy o postępowaniu.
Czy organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił legalność robót budowlanych polegających na montażu drzwi garażowych w 1986 r. w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji naruszył prawo materialne, stosując przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. do robót wykonanych w 1986 r., podczas gdy zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. należało stosować przepisy dotychczasowe (ustawa z 1974 r.).
Uzasadnienie
Legalność wykonanych w 1986 r. robót budowlanych powinna być oceniana w świetle przepisów obowiązujących w dacie ich wykonania, a nie przepisów nowszej ustawy, która ma zastosowanie do obiektów budowanych po jej wejściu w życie.
Czy W. L., której działka znajduje się w odległości ok. 20 m od budynku, posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym legalności drzwi garażowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga rozważenia przez organ pierwszej instancji. Sąd wskazał na orzecznictwo negujące przymiot strony właściciela działki nie sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością, na której dokonano samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
Stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Pojęcie interesu prawnego należy wywodzić z normy prawa materialnego, a jego zakres może być ograniczony do bezpośrednich sąsiadów.
Czy sprawa samowolnie zamontowanych drzwi garażowych była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną (rei iudicatae)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przywoływana decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzygnęła sprawy co do istoty, a zatem nie stanowi przeszkody do ponownego rozpatrzenia kwestii legalności drzwi garażowych.
Uzasadnienie
Decyzja umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a zatem nie wywołuje skutków rei iudicatae.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeśli nie wykazał wadliwości postępowania wyjaśniającego i przesądził o kierunku rozstrzygnięcia w uzasadnieniu.
Ppsa art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
u.p.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.p.b. z 1974 r. art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Przepisy dotychczasowe, które powinny być stosowane do oceny legalności robót budowlanych wykonanych w 1986 r.
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchybił obowiązkowi prawidłowego uzasadnienia decyzji poprzez nie wskazanie konkretnych przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane z 1974 r., które zostały naruszone.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy naruszył zasadę prawdy obiektywnej i nakaz podejmowania niezbędnych kroków zmierzających do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Ppsa art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest uprawniony do zastosowania środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa.
Ppsa art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguła intertemporalna dotycząca spraw wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Ppsa art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Ppsa art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Klauzula ochrony tymczasowej.
k.p.a. art. 104 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzje rozstrzygają sprawę co do istoty lub w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo stron do czynnego udziału w postępowaniu.
u.p.b. art. 51 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis dotyczący samowolnie wykonanych robót budowlanych, który został nieprawidłowo zastosowany przez organ I instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość proceduralna decyzji organu odwoławczego (naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przesądzenie o kierunku rozstrzygnięcia). • Naruszenie prawa materialnego przez organ pierwszej instancji (zastosowanie niewłaściwej ustawy Prawo budowlane). • Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego (naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.). • Potencjalne naruszenie przepisów o postępowaniu w zakresie określenia stron postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzut rei iudicatae (sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją). • Zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Godne uwagi sformułowania
Próżno doszukać się stwierdzenia o braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. • Organ odwoławczy zdaje się przesądził przyszłą treść decyzji, wypowiadając się m.in. w ten sposób, że "błędnie organ I instancji ocenił, że ściana, w której zamontowano drzwi garażowe, nie musi być ścianą pełną". • Nie wskazując jakie to przepisy wykonawcze do ustawy prawo budowlane z 1974r. zostały naruszone, a przy tym spowodowało to naruszenie interesów osób trzecich, organ uchybił obowiązkowi prawidłowego uzasadnienia wydanej przez siebie decyzji (art.107 § 3 k.p.a.). • Nie można tak jak to uczyniono w zaskarżonej decyzji kierunku rozstrzygnięcia przesądzać w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, bo to stanowi naruszenie normy art.138 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Anna Lechowska
przewodniczący
Marian Ekiert
członek
Robert Sawuła
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście decyzji kasacyjnych, stosowanie przepisów prawa budowlanego w zależności od daty wykonania robót, określanie stron postępowania w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi Prawa budowlanego oraz procedurą administracyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i błędów proceduralnych organów administracji, co jest częste w praktyce prawniczej. Wyrok pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i materialnych.
“Błąd organu odwoławczego w decyzji kasacyjnej – jak sąd administracyjny skorygował procedurę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.