SA/Ka 1736/93Opłata skarbową przeniesienie posiadania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła opłaty skarbowej nałożonej przez Urząd Skarbowy na Pralniczą Spółdzielnię Pracy oraz J.M. od umowy odpłatnego przeniesienia posiadania nieruchomości. Kontrola wykazała, że od tej umowy, zawartej w formie aktu notarialnego, nie pobrano opłaty skarbowej. J.M. odwołał się, podnosząc, że umowa nie była sprzedażą, a jedynie przeniesieniem posiadania, które nie podlega opłacie skarbowej zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy, interpretując przeniesienie posiadania jako odpłatne zbycie praw majątkowych. J.M. zaskarżył decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentując, że organy skarbowe stosują pozaustawową wykładnię prawa i nie sięgnęły do przepisów Kodeksu cywilnego. NSA uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opłacie skarbowej w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej ma charakter zamknięty. Umowa przeniesienia posiadania samoistnego, nawet odpłatna, nie jest umową sprzedaży (art. 535 Kc) ani zamiany (art. 603 Kc). Sąd odrzucił również argumentację organów skarbowych opartą na art. 555 Kc, wskazując, że posiadanie nie jest prawem majątkowym, a nawet jeśli pominąć ten argument, przepisy dotyczące przeniesienia posiadania w Kodeksie cywilnym nie nawiązują do umowy sprzedaży. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretację przepisów ustawy o opłacie skarbowej w kontekście czynności cywilnoprawnych, w szczególności przeniesienia posiadania.
Dotyczy stanu prawnego z 1993 roku, ale zasada interpretacji katalogu zamkniętego przepisów podatkowych pozostaje aktualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa odpłatnego przeniesienia posiadania samoistnego podlega opłacie skarbowej na podstawie ustawy o opłacie skarbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa odpłatnego przeniesienia posiadania samoistnego nie podlega opłacie skarbowej.
Uzasadnienie
Katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opłacie skarbowej w ustawie jest zamknięty i nie obejmuje on przeniesienia posiadania. Przeniesienie posiadania nie jest umową sprzedaży ani zamiany w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ani też sprzedażą praw w rozumieniu art. 555 Kc.
Czy posiadanie jest prawem majątkowym w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o opłacie skarbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Posiadanie nie jest prawem majątkowym, a jedynie stanem faktycznym.
Uzasadnienie
Zgodnie z przeważającym poglądem judykatury i doktryny, posiadanie jest stanem faktycznym, z którego wynikają określone skutki prawne, a nie prawem majątkowym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
u.o.s. art. 1 § 1 pkt 2
Ustawa o opłacie skarbowej
Katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opłacie skarbowej jest zamknięty i nie obejmuje przeniesienia posiadania.
Kpa art. 207 § 1 i 2 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
u.o.s. art. 1 § 2 lit. a
Ustawa o opłacie skarbowej
Opłacie skarbowej podlegają umowy sprzedaży i zamiany rzeczy lub praw majątkowych.
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Definicja umowy sprzedaży, która nie obejmuje przeniesienia samego posiadania.
k.c. art. 603
Kodeks cywilny
Definicja umowy zamiany, która nie obejmuje przeniesienia samego posiadania.
k.c. art. 555
Kodeks cywilny
Przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży praw, ale nie obejmuje to przeniesienia posiadania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa przeniesienia posiadania samoistnego nie jest umową sprzedaży ani zamiany w rozumieniu Kodeksu cywilnego. • Katalog czynności podlegających opłacie skarbowej w ustawie jest zamknięty i nie obejmuje przeniesienia posiadania. • Posiadanie nie jest prawem majątkowym, a jedynie stanem faktycznym.
Odrzucone argumenty
Przeniesienie posiadania jest odpłatnym zbyciem praw majątkowych. • Przepisy o sprzedaży stosuje się odpowiednio do sprzedaży praw (art. 555 Kc), co obejmuje przeniesienie posiadania.
Godne uwagi sformułowania
katalog w nim zawarty ma charakter zamknięty • brak podstaw do orzekania o obowiązku uiszczania opłaty skarbowej w odniesieniu do czynności cywilnoprawnych innych, aniżeli taksatywnie wymienione • posiadanie nie jest prawem majątkowym, a jedynie stanem faktycznym • stanowisko organów skarbowych jest przykładem pozaustawowej wykładni i stosowania prawa
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretację przepisów ustawy o opłacie skarbowej w kontekście czynności cywilnoprawnych, w szczególności przeniesienia posiadania."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1993 roku, ale zasada interpretacji katalogu zamkniętego przepisów podatkowych pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy subtelnej różnicy między posiadaniem a prawem własności oraz jej konsekwencji podatkowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i podatkowym.
“Czy przeniesienie posiadania to sprzedaż? NSA wyjaśnia, kiedy zapłacisz opłatę skarbową.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.