SA/Bk 1552/03

SA/Bk 1552/03 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz
Włodzimierz Witold Kędzierski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
GSK 843/04 - Wyrok NSA z 2004-10-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
art. 85 par. 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
Dz.U. 1997 nr 11 poz 62
Międzynarodowa konwencja w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, sporządzona w Brukseli dnia 14 czerwca 1983 r.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 120, art. 122, art. 187 par.1, art. 210 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. W. Kędzierski (spr.), Sędzia NSA J. Lewkowicz, Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. W. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej samochodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego A. W. G. kwotę 2.954,90 (słownie: dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt cztery 90/100) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...].11.2003 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...].09.2003 r., nr [...], uznającej dokonane przez A. G. zgłoszenie celne z [...].08.2003 r. – dotyczące samochodu używanego Ford [...] – za nieprawidłowe i klasyfikującą ten samochód do kodu 870332909 oraz określającą należny podatek akcyzowy według stawki 49,6 % oraz podatek VAT.
Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu decyzji wywiódł i stwierdził:
Z akt sprawy wynika, że Importer zgłosił na podstawie dokumentu SAD
nr [...] z dnia [...].08.2003 r. do objęcia procedurą dopuszczenia
do obrotu samochód używany marki Ford [...] nr nadwozia [...], wyposażony w silnik wysokoprężny o pojemności 2496 cm3, roku produkcji 1999 wg kodu PCN 8704 21 99 9. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. rachunek nr [...] z dnia [...].08.2003 r., deklarację wartości celnej, francuski dowód rejestracyjny samochodu z tłumaczeniem, dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą z dnia 18.08.2003 r.
W wyniku kontroli dokumentów oraz rewizji celnej w Urzędzie Celnym
w B. stwierdzono, że przedmiotowy samochód jest samochodem osobowym.
Decyzją nr [...] z dnia [...].09.2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował przedmiotowy samochód do kodu 8703 32 90 9, określił należny podatek akcyzowy stosując stawkę 49,6 % oraz podatek VAT.
Stosowana w Polsce Taryfa celna przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów, wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r. (załącznik do Dz.U. Nr 11, poz. 62 z dnia 07.02.1997 r.). Zgodnie
z postanowieniem art. 13 ustęp 2 powyższej Konwencji "weszła ona w życie
w stosunku do Polski dnia 1 stycznia 1996 r." (Oświadczenie rządowe z dnia 30.12.1996r. w sprawie przystąpienia przez Rzeczpospolitą Polską
do Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania
i kodowania towarów, sporządzonej w Brukseli dnia 14 czerwca 1983 r. - Dz.U.
Nr 11, poz. 63 z dnia 07.02.1997 r.). Na mocy powyższej Konwencji polska administracja celna jest zobligowana do stosowania Scalonej Nomenklatury i jej oficjalnej interpretacji w obrocie z krajami Wspólnoty Europejskiej.
Oceniając przedmiotowy pojazd pod kątem klasyfikacji taryfowej, a zatem czy jest to samochód do przewozu osób, czy też do przewozu towarów należało posłużyć się Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej znajdującymi się w części C Taryfy celnej załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 226, poz. 1885).
Zgodnie z 1 regułą Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, klasyfikację towarów należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Przeznaczenie towaru ma znaczenie tylko wtedy, gdy sama taryfa w ten sposób różnicuje klasyfikację wyrobów.
Klasyfikując towary do poszczególnych kodów taryfy celnej należy kierować się zasadami, o których mowa wyżej oraz faktycznym stanem importowanego towaru. Stosownie bowiem do art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny "należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących".
Pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria objęte są działem 87 taryfy celnej. Zależnie od: budowy, pełnionej funkcji, rodzaju zastosowanego napędu, wieku, klasyfikowane są one w 5 pozycjach tego działu, przy czym o wyborze właściwej z nich, oprócz powyższych cech, decydują także uwagi do działu, które
w powiązaniu z brzmieniem pozycji (w myśl w/w reguł) stanowią jedną
z fundamentalnych zasad klasyfikacji towarowej.
Pozycja 8703 Taryfy celnej obejmuje pojazdy przeznaczone zasadniczo
do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi)
oraz samochodami wyścigowymi, natomiast pozycja 8704 obejmuje pojazdy
do transportu towarowego.
Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z dokumentu przeprowadzenia rewizji celnej towaru oraz zdjęć pojazdu przedmiotem importu był samochód marki Ford [...] nadwozie typu furgon, rok produkcji 1999 o pojemności skokowej 2496 cm3 wyposażony w 7 miejsc, rząd siedzeń za kierowcą, pasy bezpieczeństwa przy tylnej kanapie szyby w drzwiach bocznych ścianą oddzielającą przestrzeń ładunkową za tylną kanapą, z oknem w górnej części.
Strona w odwołaniu z dnia 30.09.2003 r. argumentuje, iż w zebranych w toku postępowania celnego dokumentach: ocenie technicznej nr [...]
z dn. [...].08.2003 r. dokonanej przez rzeczoznawcę określono importowany pojazd jako ciężarowy oraz w piśmie Sp. z o.o. Ford Polska z dn. 22.08.2003 r. zawarto informację, iż przedmiotowy samochód o nr nadwozia [...] został wyprodukowany jako samochód ciężarowy.
W tym miejscu Dyrektor Izby Celnej wyjaśnia, że dla wydawania decyzji
w sprawie wymiaru długu celnego, w których m.in. orzeka się o klasyfikacji importowanych towarów, na mocy art. 280 i 283 ustawy Kodeks celny, zostali powołani wyłącznie dyrektorzy izb celnych oraz naczelnicy urzędów celnych.
(por. wyrok NSA: sygn. akt SA/BK 1330/02, sygn. akt SA/BK 1440/02 ). Należy również zauważyć, iż nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej (wydawanie homologacji, dopuszczanie do ruchu drogowego, sporządzanie opinii technicznych), wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji, może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej taryfy celnej i tym samym nie może stanowić podstawy do orzekania
w sprawach dotyczących wymiaru cła. Dla potrzeb celnych podstawą prawną wydawanych decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji towarowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej nawet wówczas, gdyby towary traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców (por. wyroki NSA: sygn. akt
III SA 1233/91 oraz sygn. akt SA/Lu 1582/92).
Przepisów celnych i zawartych tam ocen nie mogą zastępować przepisy stosowane dla potrzeb z innych dziedzin, np. rejestracji pojazdów zawarte w ustawie Prawo o ruchu drogowym, czy też przepisy wykonawcze do tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 01.04.2003 r., sygn. akt SA/Bd 1124/03). Inne klasyfikacje, dla innych potrzeb, nie mogą rzutować na klasyfikację towarów zawartych w taryfie celnej (wyrok NSA z dnia 01.04.2003 r., sygn. akt SA/Bd 730/03).
Stosownie do treści art. 13 § 3 pkt 1 Kodeksu celnego taryfa celna obejmuje między innymi Polską Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego PCN. Zgodnie zaś z § 5 tego przepisu klasyfikację towarów w taryfie celnej określa kod taryfy celnej. Prawidłową kwalifikację ułatwiają również uwagi dodatkowe zawarte w Taryfie celnej oraz Wyjaśnienia do Taryfy celnej, które nie mają charakteru wskazówek interpretacyjnych, lecz są stosowanym w prawie celnym rodzajem legalnej definicji pojęć zawartych w przepisach prawa, pochodzących od organu ustawowo powołanego do określania stawek celnych i ich zmiany w drodze rozporządzenia, określającego stawki w taryfie celnej, stanowiącej załącznik
do rozporządzenia. Zatem dokonywanie klasyfikacji towarów jest w istocie stosowaniem prawa materialnego, a więc czynnością zastrzeżoną dla organów celnych (wyrok z dnia 06.05.2003 r., sygn. akt SA/Bd 702/03).
W świetle powyższego informacje zawarte w ocenie technicznej
i zaświadczeniu Sp. z o.o. Ford Polska, iż jest to samochód ciężarowy nie mogą być wiążące do określenia właściwego kodu PCN.
Wiążącą przy zgłoszeniu celnym podstawą dla klasyfikacji pojazdów
dla potrzeb celnych są wyłącznie przepisy prawa celnego i postanowienia Taryfy celnej zgodnie z umowami europejskimi, podczas gdy np. podstawą klasyfikacji rodzajowej pojazdów dopuszczanych do ruchu drogowego są definicje zawarte
w ustawie z dnia 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602
z późn. zm.) i zgodna z nim klasyfikacja pojazdów zawarta w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.12.2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. Nr 4 z 2001 r., poz. 37). Wprawdzie dowód odprawy celnej przywozowej jest wymagany, jeżeli pojazd został sprowadzony
z zagranicy i zgłoszony do pierwszej rejestracji na terytorium RP, ale o wpisie
w dowodzie rejestracyjnym w rubryce "Rodzaj pojazdu i przeznaczenie" rozstrzyga organ rejestrujący pojazd na podstawie ww wymagań stanowiących o dopuszczeniu pojazdu do ruchu drogowego, a nie na podstawie przepisów celnych.
Mając to na uwadze Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdza,
że z przedstawionego wyżej opisu pojazdu wynika, iż przeznaczony on jest zarówno do przewozu osób i towarów. Komentarz do pozycji 8703 zawarty w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r. (Dz.U. z 1999 r. nr 74, poz. 830) definiuje samochody przeznaczone
do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów, jako samochody osobowo-bagażowe. Treść pozycji 8703 jednoznacznie wskazuje, że obejmuje ona zarówno samochody przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, jak również samochody osobowo-towarowe (kombi). W myśl cytowanej wyżej reguły
1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej, brzmienie pozycji stanowi fundamentalną przesłanką każdorazowo braną pod uwagę przy dokonaniu klasyfikacji taryfowej, albowiem określa jej zakres towarowy (wyrok NSA, sygn. akt III SA 655/92).
Ponadto zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy celnej stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03.04.2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. z 2003 r. nr 70,
poz. 645) tom V w części Kompendium Opinii Klasyfikacyjnych - samochód typu "Furgon" posiadający za przednimi siedzeniami ławkę, za którą znajduje się przestrzeń ładunkowa oddzielona od części pasażerskiej ścianką działową
oraz posiadający jednolitą zamkniętą przestrzeń zarówno dla osób jak i towarów klasyfikowany jest do pozycji 8703.
Samochód osobowo-towarowy może służyć do przewozu osób lub towarów. Sposób wykorzystania takiego pojazdu przez importera w celu przewozu osób
lub towarów czy też osób i towarów nie ma znaczenia dla klasyfikacji taryfowej. Istotą zaklasyfikowania danego samochodu do odpowiedniej pozycji taryfy celnej są przepisy celne. Ustawodawca na użytek wymiaru cła dokonał określonej klasyfikacji towarów w taryfie celnej i do pozycji 8703, jak wynika z jej brzmienia, zaliczył oprócz samochodów przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób również samochody osobowo-towarowe (kombi).
W sytuacji, gdy do pozycji 8704 Taryfy celnej zalicza się wyłącznie samochody ciężarowe zaś do pozycji 8703 samochody osobowe oraz osobowo-towarowe oczywistym jest, że przedmiotowy samochód jako osobowo-towarowy należało zaliczyć do pozycji 8703.
Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. - o podatku
od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm.) podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona
o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło
i podatek akcyzowy. Zgodnie z art. 36 ust. 2 powyższej ustawy w imporcie wyrobów akcyzowych podstawą opodatkowania akcyzą jest ich wartość celna powiększona
o należne cło. Na podstawie art. 18 ust. 1 powyższej ustawy do obliczenia należności podatkowych zastosowano stawkę podatkową w wysokości 22 %, natomiast
na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3, § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 27, poz. 269 z późn. zm.) zastosowano stawkę podatku akcyzowego w wysokości 49,6%.
A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa:
1. art. 121 § 1, 122, 124, 187 § 1, 190 i 191 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.);
2. art. 13 § 1, 4 i 5; 65 § 4 pkt 2 lit. b ustawy z 09.01.1997 r. Kodeks celny
(Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.);
3. art. 15 ust. 4, 18 ust. 1, 36 ust. 2, 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.);
4. rozporządzenia Rady Ministrów z 17.12.2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 226, poz. 1885).
W uzasadnieniu skargi wywiódł, co następuje:
Dyrektor Izby Celnej w B. w decyzji z dnia [...] listopada 2003 r.
nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B., powtarzając argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Dodatkowo, Dyrektor Izby Celnej w B. wskazał, cyt.: "Przepisów celnych i zawartych tam ocen nie mogą zastępować przepisy stosowane dla potrzeb z innych dziedzin, np. rejestracji pojazdów zawarte w ustawie Prawo o ruchu drogowym, czy też przepisy wykonawcze do tej ustawy (...). Inne klasyfikacje dla innych potrzeb nie mogą rzutować na klasyfikację towarów zawartych w taryfie celnej (...) ". Wskazując na powyższe oraz przywołując zapisy Taryfy celnej Dyrektor Izby Celnej w B. uznał, że informacje zawarte w przedstawionej ocenie technicznej oraz oświadczeniu producenta pojazdu, iż jest to samochód ciężarowy "nie mogą być wiążące dla określenia właściwego kodu taryfowego ".
Zważywszy na stanowisko organów celnych należy zakwestionować ich rozstrzygnięcia jako naruszające ww przepisy Kodeksu celnego oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wskazując, co następuje:
Przede wszystkim trzeba podnieść naruszenie przez te organy przepisów postępowania w stopniu mających wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem
z art. 122 Ordynacji podatkowej: "W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym". W przedmiotowej sprawie postępowanie prowadzone przed organami celnymi I i II instancji nie wyjaśniło wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, a zwłaszcza kwestii podstawowej tj. czy przedmiotem przywozu był samochód osobowo-towarowy przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, czy też samochód ciężarowy. Jak należy przy tym podkreślić, zaistniałych wątpliwości w toku postępowania administracyjnego nie należy interpretować na niekorzyść skarżącego. Trzeba przy tym wskazać,
iż w analogicznej sprawie rozstrzygniętej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 1997 r., sygn. akt I SA/Po 1618/96, Sąd jednoznacznie wskazał, że materiał dowodowy przedłożony w tej sprawie powinien zostać całościowo i wnikliwie rozpatrzony przez organy celne, zaś dokumenty takie jak dowód rejestracyjny, w którym określono samochód jako ciężarowy (dostawczy), czy oznaczenie na rachunku nie mogą być przez organy celne swobodnie odrzucane. Jednocześnie - w rzeczonej sprawie - NSA wskazał, iż cyt.: " (...) organy celne powinny dopuścić wszystkie dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym również dowody zaoferowane przez stronę (...). W razie takiej potrzeby można również dopuścić dowód z opinii biegłego (...), jak również przesłuchać na wskazane okoliczności stronę (...), zwłaszcza w odniesieniu
do ewentualnej przebudowy i remontu sprowadzonego pojazdu i okoliczności jego zarejestrowania. Dopiero na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego należy zaklasyfikować odpowiednio przedmiotowy pojazd i dokonać wymiaru
cła (..)".
W niniejszej sprawie strona przedłożyła opinię sporządzoną przez Polski Związek Motorowy (Biuro Licencjonowanych Rzeczoznawców Techniki Samochodowej
i Ruchu Drogowego) w B., która jednoznacznie określiła rodzaj sprowadzonego pojazdu jako ciężarowy. Fakt ten znalazł dodatkowe potwierdzenie
w przedłożonym dowodzie rejestracyjnym pojazdu, jak również oświadczeniu producenta z dnia 22 sierpnia 2003 r. Dowody te zostały całkowicie pominięte
przez organy celne, które odwołując się bezpośrednio do postanowień Taryfy celnej, uznały, iż nie są nimi związane, co stanowiło jedyną ich argumentację w tym przedmiocie.
Taki sposób rozpatrywania i oceniania sprawy należy uznać za całkowicie dowolny, naruszający zarówno zasadę prawdy obiektywnej, jak i stanowiącej jej konkretyzację zasadę swobodnej oceny dowodów.
Poza sporem przy tym pozostaje, iż sprowadzony przez Stronę pojazd został wyprodukowany jako samochód ciężarowy, zaś na terytorium Francji służył -
po dokonaniu określonych przeróbek - jako samochód dostawczy (ciężarowy),
co znalazło potwierdzenie w dowodzie rejestracyjnym oraz innych dokumentach odwołujących się do jego cech technicznych. Dokonane przeróbki - wstawienie ławki z rzędem siedzeń za kierowcą oraz okien nie pozbawiło tego pojazdu jego zasadniczego przeznaczenia jakim był przewóz ładunków a nie ludzi, co potwierdziła w pełni przedstawiona przez Stronę opinia rzeczoznawcy. W tym stanie rzeczy organy celne obowiązane były do przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego, które by obiektywnie wyjaśniło stan sprowadzonego pojazdu, jeżeli uznały niewłaściwość dokonanej przez Stronę klasyfikacji taryfowej, jakkolwiek -
w opinii Strona - była ona całkowicie prawidłowa. Organy celne tymczasem
nie poczyniły żadnych własnych ustaleń dowodowych, w szczególności
nie przeprowadziły jakiejkolwiek opinii z udziałem biegłego, arbitralnie zarządzając zmianę klasyfikacji, błędnie przy tym interpretując postanowienia Taryfy celnej.
Organy celne klasyfikując przedmiotowy samochód do kodu PCN 8703 32 90 9 Taryfy celnej, wskazały, że jest to pojazdu przeznaczony zasadniczo
do przewozu osób, co jest założeniem z gruntu niewłaściwym. Zapis w Taryfie celnej dla pozycji 8703 określa: "Pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż z pozycji 8702), włącznie
z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi". Niewątpliwym pozostaje, że sprowadzony przez stronę pojazd nie jest samochodem wyścigowym ani pojazdem typu kombi (osobowo-ciężarowym), a zatem należy poddać analizie - w odniesieniu do stanu faktycznego - kwestię pojazdu przeznaczonego zasadniczo do przewozu osób. Organy celne uznały fakt posiadania ławki z siedzeniami, oraz okien w karoserii (część tylna) za wystarczający
aby zmienić przeznaczenie pojazdu wyprodukowanego i użytkowanego -
co bezsprzecznie wynika z przedłożonych przez stronę dokumentów, a czego
nie zakwestionowały w żaden sposób te organy - jako samochód ciężarowy. Należy przy tym zauważyć, ze zarówno Naczelnik Urzędu Celnego, jak i Dyrektor Izby Celnej w B. przywołali opinię klasyfikacyjną zawartą w Wyjaśnieniach
do Taryfy Celnej, która określa pojazdy klasyfikowane w pozycji 8703 jako, cyt.: "samochód typu "Furgon " posiadający za przednimi siedzeniami ławkę, za którą znajduje się przestrzeń ładunkowa oddzielona od części pasażerskiej ścianką działową oraz posiadający jednolitą zamkniętą przestrzeń zarówno dla osób, jak i towarów".
Odnosząc się do powyższej opinii klasyfikacyjnej należy podnieść, iż nawet na podstawie dokumentacji fotograficznej łatwo można ustalić, że sprowadzony przez Stronę samochód posiadał wprawdzie dostawioną ławkę wraz siedzeniami, która jednakże znajdowała się w samej przestrzeni ładunkowej, a więc, nie można tu mówić - jak chcą tego organy celne - o podziale "przestrzeń pasażerska - przestrzeń ładunkowa", co uzasadniałoby twierdzenie o osobowo-towarowym charakterze pojazdu. Niewątpliwym przy tym pozostaje, iż pojazd ten wyprodukowany został
i służył jako samochód ciężarowy, i nie zostały w nim dokonane trwałe zmiany konstrukcyjne, które zmieniałyby jego charakter ciężarowy (dostawczy). Potwierdziły to zarówno ustalenia dokonane przez rzeczoznawcę, jak również oświadczenie producenta pojazdu, które nie zostały wzięte pod uwagę, podczas gdy - w analogicznych sprawach - oświadczenia takie były zawsze przyjmowane
przez organy administracji celne za rozstrzygający dowód w przedmiocie przeznaczenia pojazdu. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
9 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Wr 1160/96, oddalona została skarga Strony, która wskazywała na przeznaczenie towarowe sprowadzonego samochodu (po dokonanych przeróbkach), kiedy producent jednoznacznie określił pierwotny charakter tego pojazdu, jako osobowo-towarowy. Jak wskazał tu Sąd: "Podstawowe znaczenie,
przy ocenie charakteru pojazdu ma niewątpliwie zamiar producenta. W niniejszym przypadku nie może budzić wątpliwości, że samochód pierwotnie był wyprodukowany jako osobowo-ciężarowy. Późniejsze natomiast modyfikacje, gdyby nawet przyjąć, że nastąpiły, nie zostały przeprowadzone legalnie". Skoro
w przedmiotowo tożsamej sprawie organy celne przyjmują oświadczenie producenta, co do charakteru (przeznaczenia) zaimportowanego pojazdu i na tej podstawie przeprowadzają jego klasyfikację taryfową, dziwić musi całkowicie odmienne traktowanie takiego oświadczenia w niniejszej sprawie. Jak się wydaje, organy celne przyjmują potwierdzenie producenta wówczas, kiedy stanowi ono o właściwości dokonanej przez te organy klasyfikacji, zaś odrzucają je, gdy przemawia
za prawidłowością taryfikacji dokonanej przez stronę postępowania toczącej spór administracyjno-celny. Postępowanie takie pozostaje nie do zaakceptowania z punktu widzenia reguł dowodowych, jak również ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Strona pragnie przy tym wskazać, iż podziela wskazywany przez Dyrektora Izby Celnej w B. w skarżonej decyzji pogląd wywodzony w orzeczeń NSA o sygn. akt III SA 1233/91 oraz SA/Lu 1582/92, zgodnie z którym:
"Dla potrzeb celnych podstawą prawną wydawanych decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej nawet wówczas, gdyby towary traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców". Jednocześnie trzeba zauważyć, iż w ocenie rozpatrywanej sprawy podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia jest kwestia: czy sprowadzony przez Stronę samochód może być traktowany jako "przeznaczony zasadniczo do przewozu osób", co wynika z zapisu pozycji 8703 wskazywanej przez organy celne, w świetle dowodów dostarczonych przez Stronę, zgodnie z którymi pojazd ten był pojazdem ciężarowym. Organy celne jednakże nie przeprowadziły żadnego postępowania
w tym względzie, jak i nie ustosunkowały się do dowodów Strony, ograniczając się do "suchego" cytowania przepisów prawa celnego. Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w dniu 28 lutego 2001 r., sygn. akt
I SA/Łd 158/2000: "Organ (...) musi w sposób należyty wykazać, dlaczego daje wiarę dowodom wskazującym na zaniżenie wartości celnej przez importera
oraz dlaczego uważa za niewiarygodne dowody przeciwne. W szczególności musi zaś w sposób rzeczywisty ustosunkować się do opinii na ten sam temat złożonej
do akt sprawy przez stroną skarżącą. W tej materii nie wystarcza ogólnikowe odwołanie się do zasady swobodnej oceny dowodów i orzecznictwa NSA. Niezbędna jest głębsza analiza prawna z uwzględnieniem zasad logiki
i doświadczenia życiowego ".
Dodatkowo, z ww orzeczeń NSA oraz SN wynika właściwość stosowania wskazanego przez Stronę kodu PCN 8704 21 99 9 dla pojazdów typu LKV, przeznaczonych konstrukcyjnie do przewożenia towarów, kodu który
w analogicznych sprawach akceptowany był przez organy administracji celnej,
przy potwierdzeniu ciężarowego rodzaju pojazdu wystawianego przez jego producenta. W cytowanym wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1998 r., podkreślone przy tym zostało, iż: "(...) oceniając prawidłowość wymiaru cła
na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, organ administracyjny trafnie doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie ustalenie stawki celnej powinno nastąpić wyłącznie na podstawie zobiektywizowanych i oficjalnie gromadzonych informacji technicznych oraz kwalifikacji danego typu pojazdów
i to w zakresie, w jakim stanowią one równocześnie prawnie określone przesłanki zaliczenia danego pojazdu do określonej grupy towarów(...)". Skoro zatem,
w niniejszej sprawie oświadczenie producenta importowanego pojazdu Ford [...] - odwołujące się do jego numeru identyfikacyjnego - [...] - wykazało, ze był on pojazdem ciężarowym, organ celny nie miał żadnych podstaw jego odrzucenia bez przeprowadzenia wyczerpującego i właściwego postępowania w tym względzie. Rozstrzygające znaczenie właściwego określenia przeznaczenia pojazdu w takich okolicznościach sprawy znajduje również potwierdzenie w innych orzeczeniach sądownictwa administracyjnego, wśród których można wymienić wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Po 252/97, w którym zostało wskazane, cyt.: "(...) należy szczegółowo ustalić w oparciu o instrukcję obsługi pojazdu, informacje importera pojazdu (nie strony postępowania), jakie jest zasadnicze przeznaczenie sprowadzonego pojazdu ".
Niezależnie od powyższego należy zakwestionować argumentację Dyrektora Izby Celnej w B., zgodnie z którą dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym nie mogą być przyjęte w postępowaniu celnym dotyczącym klasyfikacji importowanego pojazdu (" Wprawdzie dowód odprawy celnej przywozowej jest wymagany, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i zgłoszony do pierwszej rejestracji na terytorium RP, ale o wpisie w dowodzie rejestracyjnym w rubryce "Rodzaj pojazdu i przeznaczenie" rozstrzyga organ rejestrujący pojazd na podstawie ww wymagań stanowiących o dopuszczeniu pojazdu do ruchu drogowego,
a nie na podstawie przepisów celnych"). Stanowisko organów celnych przeczy podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, niedopuszczalna jest bowiem taka interpretacja przepisów, zgodnie z którą organ przyjmuje przedstawiony dowód jako właściwy dla jednej z cech pojazdu (data jego rejestracji), odrzuca zaś go, nie przedstawiając jakichkolwiek przyczyn, co do innego elementu (przeznaczenia pojazdu) i to pomimo, iż znajduje on potwierdzenie w innych dowodach składanych przez Stronę (oświadczenie producenta, opinia rzeczoznawcy). Postępowanie takie jest postępowaniem całkowicie dowolnym, nie dającym możliwości obiektywnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Jak wskazał przy tym NSA w wyroku z dnia
29 maja 2001 r., sygn. akt I SA/Łd 589/2000: "Z perspektywy organu celnego (...) dopuszczalna jest albo akceptacja twierdzeń strony skarżącej (...),
albo przeprowadzenie w tej mierze stosownych dowodów, zgodnie z wszelkimi regułami proceduralnymi. Tylko bowiem w ten sposób można obalić, zgodnie
z przepisami prawa, racje strony skarżącej. Ciężar dowodu spoczywa bowiem w takiej sytuacji, w myśl ogólnych zasad, na organie celnym, jako stronie wywodzącej
z określonego faktu wnioski odmienne od deklarowanych. W braku przeprowadzonego postępowania w tym zakresie decyzja organu celnego została wydana bez należytego wyjaśnienia sprawy, a co za tym idzie narusza ona przepisy proceduralne, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy".
Zgłaszając wymienione wyżej zarzuty naruszenia prawa, skarżący domagał się uchylenia decyzji obydwóch organów i zasądzenia kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku 15.12.2003 r. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wpłynęły do NSA
przed 01.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.
Analizując zebrany w sprawie materiał oraz poczynione przez organy celne ustalenia, a nadto wywody zawarte w skardze i konfrontując z powołanymi przepisami prawa stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia sprawy, Sąd stwierdził,
iż organ celny w myśl art. 11 ust. 2 i ust. 5 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) jest także organem właściwym do określenia i pobrania podatku od towarów i usług
oraz podatku akcyzowego.
Organ celny jest zatem organem stosującym ustawy i przepisy wykonawcze do tych ustaw, regulując zagadnienia związane z należnościami celnymi
oraz z podatkiem od towarów i usług oraz z podatkiem akcyzowym.
Sprawa niniejsza dotyczy samochodu sprowadzonego na polski obszar celny. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że samochód Ford [...] wyprodukowany został jako samochód ciężarowy. Wynika to wprost z pisma Ford Polska Spółka z o.o. w Warszawie z 22.08.2003 r. (k. 42 akt administracyjnych). Także z opinii rzeczoznawcy (k. 43 akt adm.) wynika, że "badany pojazd jest typowym samochodem ciężarowym o nadwoziu furgon z podwyższonym dachem". Z dokumentu identyfikacji pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą (k. 8 akt adm.) wynika, że pojazd był rejestrowany jako "samochód ciężarowy", "uniwersalny".
W tym stanie rzeczy stanowisko, iż pojazd "przeznaczony jest zasadniczo
do przewozu osób" i zaklasyfikowanie go do pozycji 8703 musi nasuwać wątpliwości, zwłaszcza, że organ celny nie rozważył do jakiej kategorii samochodów mógłby zostać zakwalifikowany przedmiotowy pojazd według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKW i U). Dla podatku od towarów i usług oraz dla podatku akcyzowego podstawowe znaczenie ma ta klasyfikacja. Brak ustosunkowania się organu do tego zagadnienia skutkuje niedostatecznym wyjaśnieniem sprawy mogącym mieć wpływ na jej wynik. Taki zaś stan rzeczy w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy
z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz. 1270) skutkował uchylenie zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego, to organy celne określając te podatki winny były rozważyć także klasyfikację towarów i usług istotną dla określenia zobowiązania w tych podatkach. Obowiązek taki wynikał między innymi z przepisów art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
O niewykonalności zaskarżonej decyzji i o kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 152, art. 200 i art. 205 § 1 i 2 ustawy powołanej wyżej – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.