SA/Bd 2881/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-02-26
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowaochrona zdrowiarak krtaniczynniki rakotwórczebenzenrozpuszczalniki organicznePaństwowa Inspekcja Sanitarnapostępowanie administracyjnedowodyopinie lekarskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Sanitarnego w sprawie o chorobę zawodową, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.

Sąd administracyjny rozpoznał skargę K. G. na decyzję Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej (raka krtani). Organy administracji oparły się na opiniach lekarskich, które nie wykazały związku przyczynowego między narażeniem na czynniki szkodliwe w pracy a chorobą. Sąd uznał, że opinie te były ogólnikowe i nie stanowiły wystarczającego dowodu, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi K. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej (raka krtani). Skarżący pracował przez wiele lat jako malarz i lakiernik, narażony na działanie rozpuszczalników organicznych, w tym benzenu, toluenu i czterochloroetylenu. Organy administracji, opierając się na opiniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy, uznały, że brak jest związku przyczynowego między narażeniem zawodowym a rakiem krtani, ponieważ wymienione substancje nie są uznawane za czynnik etiologiczny tego typu nowotworu. Sąd administracyjny uznał jednak, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., z powodu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że opinie lekarskie były ogólnikowe i nie zawierały wystarczającego uzasadnienia. Zgodnie z przepisami, dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy, jeśli choroba znajduje się w wykazie i została spowodowana warunkami pracy, przy czym istnieje domniemanie związku przyczynowego. W przypadku wątpliwości, organy powinny zasięgnąć opinii innych biegłych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, opinie lekarskie stanowią jedynie jeden z dowodów podlegających swobodnej ocenie organów administracji. W przypadku wątpliwości co do ich zasadności, organy mają obowiązek przeprowadzić dowód z innych biegłych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinie lekarskie były ogólnikowe i nie zawierały uzasadnienia pozwalającego na ocenę zgodności z prawem decyzji. W sprawach spornych i wątpliwych opinie te powinny mieć cechy opinii biegłego, a w razie wątpliwości organ powinien zasięgnąć opinii innych placówek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

rozp. RM § § 2 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.P.I.S. art. 5 § pkt 4a

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. MZ

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinie lekarskie były ogólnikowe i nie zawierały wystarczającego uzasadnienia. Organy administracji nie podjęły wystarczających kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania pełnego materiału dowodowego. Istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy, a ciężar dowodu spoczywa na organach administracyjnych w przypadku kwestionowania tego związku.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na opiniach lekarskich, że nie ma związku przyczynowego między narażeniem na czynniki szkodliwe a rakiem krtani.

Godne uwagi sformułowania

opinie wyżej wymienionych placówek powołanych do rozpoznania choroby zawodowej są ogólnikowe, nie zawierają uzasadnienia dającego podstawę do dokonania na ich tle oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę rozstrzygnięcia szczególnie w sprawach spornych i wątpliwych winno nosić cechy opinii biegłego w przypadku wątpliwości co do zasadności przedmiotowych orzeczeń, obowiązkiem tych organów było przeprowadzenie dowodu z innych biegłych dla uznania danej choroby za chorobę zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na chorobę zawodową

Skład orzekający

Ireneusz Fornalik

sprawozdawca

Marzenna Linska-Wawrzon

przewodniczący

Wiesław Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, obowiązki organów administracji w zakresie postępowania dowodowego, ocena opinii lekarskich jako dowodu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku raka krtani i narażenia na konkretne substancje, ale ogólne zasady postępowania dowodowego i oceny dowodów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony zdrowia pracowników i odpowiedzialności pracodawców/organów za rozpoznawanie chorób zawodowych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe i ocena dowodów w sprawach o charakterze medycznym.

Czy praca w szkodliwych warunkach zawsze oznacza chorobę zawodową? Sąd wyjaśnia, kiedy organy muszą udowodnić brak związku.

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bd 2881/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ireneusz Fornalik /sprawozdawca/
Marzenna Linska-Wawrzon /przewodniczący/
Wiesław Czerwiński
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
art. 5 pkt 4a
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art.104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zmianami ), nie stwierdził u K. G. choroby zawodowej.
Wydając powyższą decyzję organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, iż z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, Poradni Chorób Zawodowych w B., oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy, Przychodni Chorób Zawodowych w L. z dnia [...] wynika, brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przy jednoczesnym stwierdzeniu, że podczas wykonywania czynności zawodowych K. G. był narażony na lakiery i rozpuszczalniki w tym benzen, toluen, ksylen, butanol, czterochloroetylen, a z wymienionych substancji jedynie benzen jest wymieniony w wykazie czynników jako rakotwórczy, a czterochloroetylen jest uznany jedynie za prawdopodobnie rakotwórczy dla ludzi. Z analizy danych literatury medycznej dotyczących rakotwórczego działania wymienionych substancji wynika, że żadna z nich nie jest uważana za czynnik etiologiczny raka krtani.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. podniósł, iż nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji, bowiem praca w warunkach szczególnych, gdzie przez długi okres narażony był na działanie rozpuszczalników wskazuje na zasadność stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
Decyzją z dnia [...] nr [...] znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ) i rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób ( Dz.U. Nr 132, poz. 1121 ) nie wykazano by czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy bezspornie, lub z wysokim prawdopodobieństwem wywołał chorobę nowotworową u K. G. Podnoszony fakt pracy w warunkach szczególnych nie jest tożsamy z wystąpieniem w środowisku pracy odwołującego czynnika etiologicznego raka krtani. Organ odwoławczy powołał się na okoliczność związania treścią orzeczeń uprawnionych jednostek służby zdrowia nie pozwalającą przyjąć związku dającego podstawę by połączyć schorzenie krtani z czynnikami występującymi na stanowisku pracy K. G. i stwierdzić chorobę zawodową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. G. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podkreślając, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez organy administracji, obowiązujące przepisy nie wykluczają go z kręgu osób, pozwalających uznać jego chorobę jako zawodową, na co przede wszystkim wskazuje długoletnia praca w warunkach szkodliwych, gdzie był bezpośrednio narażony na oddziaływanie tak szkodliwych czynników jak benzen, toluen, ksylen, butanol, czterochloroetylen itp., które to czynniki wyczerpują wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 132, poz. 1115).
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, opierając się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 k.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w sprawie, a wynikającego z dyspozycji przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Stosownie do § 2. ust.1 powołanego za podstawę prawną rozstrzygnięcia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi narażeniem zawodowym.
Nie ulega wątpliwości, że u skarżącego stwierdzono raka krtani. W wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia w pkt. 17 wymieniony jest nowotwór złośliwy, powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy. Bezsporne w sprawie jest, ze skarżący miał w pracy kontakt z czynnikami rakotwórczymi.
Poza sporem pozostaje również, że K. G. w okresach zatrudnienia od 1963 do 1993 podczas wykonywania pracy jako malarz, lakiernik narażony był na działanie rozpuszczalników organicznych ( benzen, toluen, ksylen, butanol, czterochloroetylen ).
Organ administracyjny opierając się na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z dnia [...] oraz orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w L. z dnia [...] uznał, że nie ma związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem na nowotwór złośliwy krtani z narażeniem na szkodliwe działanie czynników rakotwórczych w pracy, albowiem z orzeczeń tych wynika, że z analizy danych literatury medycznej dotyczących działania rakotwórczego substancji występujących na stanowisku pracy skarżącego żadna z nich nie jest uważana za czynnik etiologiczny raka krtani. W populacji osób zawodowo narażonych na benzen i cztyerochloroetylen nie obserwowano zwyżki zachorowania na nowotwory o tej lokalizacji w porównaniu z populacją ogólną.
Opinie wyżej wymienionych placówek powołanych do rozpoznania choroby zawodowej są ogólnikowe, nie zawierają uzasadnienia dającego podstawę do dokonania na ich tle oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Instytut Medycyny Pracy powołał się przy tym na dane literaturowe, bez ich wskazania.
Zauważyć należy, że orzeczenia wydane przez właściwe jednostki stanowią jedynie jeden z dowodów podlegających swobodnej ocenie organów inspekcji sanitarnej, uzasadniających wydanie decyzji.
Dlatego też orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę rozstrzygnięcia szczególnie w sprawach spornych i wątpliwych winno nosić cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W wypadku wątpliwości co do zasadności przedmiotowych orzeczeń, obowiązkiem tych organów było przeprowadzenie dowodu z innych biegłych.
Zatem w toku ponownego rozpoznania sprawy organ winien rozważyć, czy będzie celowe zasięgnięcie opinii innej placówki naukowej zajmującej się chorobami nowotworowymi. W przypadku wykazania, że nowotwór występujący u skarżącego może być wywołany czynnikami, z którymi skarżący miał kontakt w pracy, to ustalenia wymaga kwestia, czy mogły one wywołać raka krtani.
Przy ocenie, czy występujące schorzenie jest chorobą zawodową należy mieć na uwadze, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca wykonywana była w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie oraz, ze działanie czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy ma przesądzające znaczenie dla rozpoznania choroby zawodowej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na uwadze, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Nie wyklucza to możliwości udowodnienia, że powstanie choroby zawodowej w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Ciężar dowodu spoczywa wówczas na organach administracyjnych, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na chorobę zawodową.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI