Pełny tekst orzeczenia

P 4/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

35/A/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 31 marca 2026 r.
Sygn. akt P 4/25
Trybunał  Konstytucyjny w składzie:
Wojciech Sych - przewodniczący
Justyn Piskorski
Bartłomiej Sochański - sprawozdawca
Bogdan Święczkowski
Rafał Wojciechowski,
po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2026 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego w Lesznie:
czy art. 178a § 5 w związku z art. 44b § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383) w zakresie,
               w jakim przewidują obligatoryjny przepadek pojazdu mechanicznego stanowiącego wyłączną własność sprawcy przestępstwa z art.
               178a § 1 powyższej ustawy popełnionego w określonym w tym przepisie stanie nietrzeźwości, są zgodne z art. 45 ust. 1, art.
               175 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej
               Polskiej,
postanawia:
umorzyć postępowanie.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Uzasadnienie
I
1
1. Sąd Rejonowy w Lesznie, II Wydział Karny (dalej: sąd pytający), postanowieniem z 27 czerwca 2025 r. zwrócił się do Trybunału
                     Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 178a § 5 w związku z art. 44b § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
                     (Dz. U. z 2025 r. poz. 383; dalej: k.k.) w zakresie, w jakim „przewidują obligatoryjny przepadek pojazdu mechanicznego stanowiącego
                     jego wyłączną własność od sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego w określonym w tym przepisie stanie nietrzeźwości”,
                     są zgodne z art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust.
                     1 Konstytucji.
2
1.1. Niniejsze pytanie prawne zostało zadane na gruncie następującego stanu faktycznego: oskarżony stanął przed sądem pytającym
                     pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. polegającego na tym, że prowadził samochód w stanie nietrzeźwości.
                     Zawartość alkoholu w organizmie oskarżonego była wyższa niż 0,75 mg/dm
3
w wydychanym powietrzu. Wobec oskarżonego, jak wskazuje sąd pytający, może zostać orzeczony przepadek prowadzonego przez
                     niego pojazdu mechanicznego. Pojazd ten stanowi jego wyłączną własność, nie uległ uszkodzeniu ani utracie, jak również nie
                     został w jakiejkolwiek formie zbyty.
3
1.2. Sąd pytający w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że w art. 178a § 5 oraz art. 44b § 1 k.k. posłużono się zwrotem „sąd
                     orzeka”, co – w świetle wykładni przyjmowanej w orzecznictwie – przesądza o obligatoryjnym charakterze przepadku po ziszczeniu
                     się przesłanek ustawowych. Jednocześnie ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od przepadku jedynie wtedy, gdy „zachodzi
                     wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami”. Sąd pytający podniósł, że jest to sformułowanie wysoce nieostre,
                     a jego konstrukcja (kumulacja „wyjątkowości” i „szczególności”) sugeruje skrajnie wąski, w praktyce iluzoryczny zakres zastosowania
                     wyjątku. W konsekwencji przepadek przybiera postać reakcji o charakterze
de facto
bezwzględnym, ograniczając realną możliwość indywidualizacji rozstrzygnięcia.
4
W ocenie sądu pytającego takie ukształtowanie przepadku pozostaje w sprzeczności z zasadą trójpodziału władzy (art. 10 ust.
                     1 Konstytucji) oraz z zasadą sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy (art. 175 ust. 1 Konstytucji). Funkcja orzecznicza
                     sądu ulega ograniczeniu do automatycznej subsumpcji, co pozbawia organ sądowy niezbędnego luzu decyzyjnego w zakresie indywidualizacji
                     dolegliwości prawnokarnej. Sąd pytający podkreśla, że w przypadku art. 178a § 5 k.k. sąd pozostaje „niejako notariuszem władzy
                     ustawodawczej”.
5
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji sąd pytający podniósł, że prawo do sądu obejmuje nie tylko
                     dostęp do sądu i rzetelny proces, lecz także możliwość wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego standardom sprawiedliwości,
                     w tym pozwalającego na dostosowanie sankcji do okoliczności czynu i sprawcy. Naruszenie tego standardu zachodzi wówczas, gdy
                     sąd, na podstawie aktu innej władzy, nie może w sposób swobodny (choć nie dowolny) ukształtować reakcji prawnokarnej.
6
W ocenie sądu zakwestionowane przepisy naruszają art. 42 ust. 1 i 3 Konstytucji. Obligatoryjność przepadku, połączona z brakiem
                     realnej możliwości miarkowania, rodzi wątpliwość co do zgodności z zasadą odpowiedzialności opartej na winie. Dolegliwość
                     środka, determinowana w znacznym stopniu wartością pojazdu, może przekraczać stopień winy i społecznej szkodliwości czynu.
                     Jednocześnie sąd pytający podkreślił, że przewidziany w przepisie wyjątek, ujęty w kategoriach „wyjątkowego wypadku” i „szczególnych
                     okoliczności”, nie zapewnia skutecznego mechanizmu korekty tej potencjalnej dysproporcji.
7
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji, sąd pytający podniósł, że przepadek staje się dodatkową sankcją
                     o majątkowym charakterze, o „w zasadzie sztywnej wartości”, głęboko ingerującą w prawa własności sprawcy. W ocenie sądu pytającego
                     taka konstrukcja rodzi pytania o proporcjonalność oraz „kryminalnopolityczną potrzebę wymierzenia kolejnego surowego środka”.
                     Sąd pytający podkreślił, że „sprawca i tak zostanie poddany długotrwałemu zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych na co
                     najmniej trzy lata i jak można prognozować w realiach tej sprawy zostanie mu wymierzone znaczne świadczenie pieniężne, nie
                     mówiąc o karze zasadniczej, która też będzie surowa”. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że o ile zakaz prowadzenia pojazdów może
                     być modyfikowany w postępowaniu wykonawczym, o tyle prawomocnie orzeczony przepadek jest nieodwołalny. Objęty nim pojazd przechodzi
                     na własność Skarbu Państwa z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co czyni tę ingerencję w mienie o istotnej wartości w praktyce
                     nieodwracalną.
8
Sąd pytający wskazał również na naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji. Podniósł, że w praktyce stopień dolegliwości przepadku
                     będzie różnicowany przede wszystkim przez wartość samochodu, a nie przez okoliczności relewantne z punktu widzenia zawinienia
                     i społecznej szkodliwości czynu (np. motywację, incydentalność zachowania, sytuację osobistą i majątkową). Ponadto zwrócił
                     uwagę na arbitralność progu stężenia alkoholu, od którego aktualizuje się obowiązek orzeczenia przepadku, a także na brak
                     zróżnicowania sytuacji sprawców z art. 178a § 1 i 4 k.k. w zakresie samej zasady obligatoryjności. W ocenie sądu może to prowadzić
                     do nieracjonalnego zróżnicowania sytuacji prawnej sprawców, a tym samym do naruszenia zasady równości wobec prawa.
9
2. W piśmie z 6 sierpnia 2025 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: RPO) zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o stwierdzenie,
                     że art. 178a § 5 k.k. w zakresie, w jakim zobowiązuje sąd do orzeczenia przepadku, o którym mowa w art. 44b § 1 k.k., w razie
                     popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 42 ust. 1, art. 42 ust.
                     3 w związku z art. 45 ust. 1 oraz z art. 10 w związku z art. 175 ust. 1 Konstytucji.
10
W ocenie RPO zasadniczy problem polega na tym, że ustawodawca ukształtował przepadek pojazdu (lub jego równowartości) jako
                     środek względnie obligatoryjny, a przewidziane w art. 178a § 5 k.k. odstępstwo zostało sformułowane w sposób niedookreślony
                     i wieloznaczny. To podważa standardy poprawnej legislacji i pewności prawa, istotne zwłaszcza w prawie represyjnym. RPO podniósł,
                     że niejasność może prowadzić albo do uznania wyjątku za „normę pustą”, albo, przeciwnie, do niejednolitego, nadmiernie uznaniowego
                     stosowania, czego nie da się usunąć zwykłymi metodami wykładni. RPO zaakcentował ponadto, że obowiązek orzekania przepadku
                     w praktyce ogranicza sądowe „prawo sądzenia”: sąd traci realną możliwość indywidualizacji reakcji karnej w świetle dyrektyw
                     z art. 53 k.k., a rola sędziego zostaje sprowadzona do wykonania ustawowego automatyzmu. Taki model ma naruszać konstytucyjne
                     gwarancje prawa do sądu oraz zasady ustrojowe, w szczególności podział i równowagę władz oraz wyłączność sądów w sprawowaniu
                     wymiaru sprawiedliwości. Wreszcie RPO wskazał na rażącą nieadekwatność i nierówność wynikającą z tego, że dolegliwość przepadku
                     zależy przede wszystkim od wartości pojazdu, która, przy przestępstwach przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jest okolicznością
                     z punktu widzenia społecznej szkodliwości i winy zasadniczo irrelewantną. W konsekwencji sprawcy podobnych czynów mogą być
                     karani skrajnie różnie wyłącznie dlatego, że prowadzili samochody o odmiennej wartości, co dodatkowo wzmacnia zarzut arbitralności
                     i nieproporcjonalności środka.
11
3. Do dnia wydania niniejszego postanowienia ani Prokurator Generalny, ani Sejm nie przedstawili merytorycznego stanowiska
                     w sprawie.
II
12
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
13
1. Przedmiot kontroli.
14
Sąd Rejonowy w Lesznie, II Wydział Karny (dalej: sąd pytający), postanowieniem z 27 czerwca 2025 r. zwrócił się do Trybunału
                     Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 178a § 5 w związku z art. 44b § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
                     (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, ze zm.; dalej: k.k.) w zakresie, w jakim „przewidują obligatoryjny przepadek pojazdu mechanicznego
                     stanowiącego jego wyłączną własność od sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego w określonym w tym przepisie
                     stanie nietrzeźwości”, są zgodne z art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 3, art. 31
                     ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji.
15
Zgodnie z art. 178a § 5 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 28 stycznia 2026 r. „[s]ąd orzeka przepadek, o którym mowa w art.
                     44b, w razie popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub 4, chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa
                     określonego w § 1 była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm
3
w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia. Sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku, jeżeli zachodzi
                     wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami”.
16
Stosownie do art. 44b § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 28 stycznia 2026 r. „[w] wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka
                     przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym”.
17
2. Dopuszczalność pytania prawnego.
18
2.1. Zgodnie z art. 193 Konstytucji, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności
                     aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne
                     zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Dopuszczalność merytorycznego rozpoznania pytania prawnego uzależniona
                     jest od spełnienia przesłanki podmiotowej (z pytaniem prawnym może wystąpić tylko sąd), przedmiotowej (kontrola może dotyczyć
                     wyłącznie hierarchicznej zgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą aktów normatywnych, które mają
                     zastosowanie w sprawie, będącej podstawą przedstawienia pytania prawnego) oraz funkcjonalnej (od odpowiedzi na pytanie prawne
                     zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem).
19
Ponadto pytanie prawne, tak jak każde pismo procesowe inicjujące postępowanie przed Trybunałem, musi spełniać określone wymagania
                     formalne, które zostały sprecyzowane w art. 52 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed
                     Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Pytanie prawne musi mieć zatem formę postanowienia
                     (art. 52 ust. 1 u.o.t.p.TK) zawierającego: wskazanie sądu, przed którym toczy się postępowanie w sprawie oraz oznaczenie sprawy;
                     wskazanie organu, który wydał kwestionowany akt normatywny; określenie kwestionowanego aktu normatywnego lub jego części;
                     sformułowanie zarzutu niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą kwestionowanego aktu normatywnego
                     oraz jego uzasadnienie, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; wyjaśnienie, w jakim zakresie odpowiedź na pytanie
                     może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z którą pytanie zostało postanowione (art. 52 ust. 2 u.o.t.p.TK). Do
                     pytania prawnego dołącza się akta sprawy, w związku z którą zostało zadane (art. 52 ust. 3 u.o.t.p.TK).
20
Powołane wyżej przepisy nakładają na sąd występujący z pytaniem prawnym określone wymagania, które warunkują skuteczne zainicjowanie
                     postępowania w tym trybie.
21
2.2. Z pytaniem prawnym wystąpił Sąd Rejonowy w Lesznie zatem spełniona została przesłanka podmiotowa. Przedmiotem kontroli
                     uczyniono art. 178a § 5 w związku z art. 44b § 1 k.k., wzorcami zaś art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 w związku z art. 10 ust.
                     1, art. 42 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 3 oraz 32 ust. 1 Konstytucji. Oznacza to, że pytanie prawne spełnia również przesłankę
                     przedmiotową.
22
2.3. Kwestią budzącą wątpliwości co do dopuszczalności wydania wyroku w niniejszej sprawie jest wejście w życie 29 stycznia
                     2026 r. ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz. U. poz.
                     1872; dalej: ustawa nowelizująca). Akt ten uchylił art. 178a § 5 k.k. oraz zmodyfikował art. 44b k.k.
23
Okoliczność ta skutkuje koniecznością zbadania wystąpienia przesłanki umorzenia, o której stanowi art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK.
                     Zgodnie ze wskazanym przepisem Trybunał umarza postępowanie na posiedzeniu niejawnym „jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym
                     zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał”.
24
2.4. Zakwestionowane przepisy zostały dodane do k.k. ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych
                     innych ustaw (Dz. U. poz. 2600, ze zm.). Ustawa ta, z pewnymi wyjątkami, weszła w życie 1 października 2023 r. Wyjątek ten
                     obejmował m.in. art. 178a § 5 oraz art. 44b k.k., które weszły w życie 14 marca 2024 r.
25
W dotychczasowym stanie prawnym (tj. do 28 stycznia 2026 r.) regulacja dotycząca przepadku pojazdu mechanicznego była rozdzielona
                     między częścią ogólną i częścią szczególną k.k. Art. 44b k.k. określał zasady orzekania tego środka, przy czym § 1 tego przepisu
                     odsyłał do „wypadków wskazanych w ustawie”, a zatem do unormowań zawartych w części szczególnej k.k. W części tej znajdowały
                     się dwa przepisy przewidujące orzekanie przepadku pojazdu mechanicznego – art. 178 § 3 k.k., dotyczący zaostrzenia odpowiedzialności
                     sprawcy katastrofy lub wypadku oraz art. 178a § 5 k.k., którego treść przytoczono wcześniej.
26
Pierwszy z wymienionych przepisów przewidywał zarówno fakultatywne, jak i obligatoryjne orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego
                     (albo jego równowartości), uzależniając rodzaj rozstrzygnięcia od zawartości alkoholu w organizmie sprawcy.
27
Zakwestionowany art. 178a § 5 k.k. przewidywał dwa przypadki obligatoryjnego orzekania o przepadku pojazdu. Pierwszy dotyczył
                     popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego),
                     gdy zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przekraczała 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm
3
w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia. Już teraz należy przy tym podkreślić, że zgodnie z utrwalonym
                     poglądem doktryny, na podstawie art. 178a § 5 k.k. sąd nie mógł orzec przepadku pojazdu, gdy zawartość alkoholu u sprawcy
                     przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. była niższa niż 1,5 promila we krwi (lub odpowiednio 0,75 mg/dm
3
w wydychanym powietrzu) i nie prowadziła do takiego stężenia. Drugi dotyczył popełnienia przestępstwa w warunkach recydywy
                     określonej w art. 178a § 4 k.k. (m.in. wcześniejsze prawomocne skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub
                     popełnienie czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów). Jednocześnie art. 178a § 5 k.k. zawierał klauzulę
                     zezwalającą na odstąpienie od orzeczenia przepadku, gdy zachodził „wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami”.
28
Ustawą nowelizującą dokonano istotnej modyfikacji regulacji w tym zakresie. Uchylono przede wszystkim art. 178a § 5 oraz art.
                     178 § 3 k.k. Wynika to z przyjętej przez ustawodawcę nowej koncepcji legislacyjnej: zamiast utrzymywać rozproszone rozwiązania
                     w części szczególnej, zdecydowano się na jednolite uregulowanie instytucji przepadku pojazdu w art. 44b k.k. W konsekwencji
                     wszystkie przypadki orzekania tego środka zostały skoncentrowane w tym przepisie.
29
Znowelizowany art. 44b k.k. przewiduje zarówno fakultatywne (§ 1), jak i obligatoryjne orzekanie przepadku pojazdu mechanicznego
                     (§ 1a).
30
Fakultatywność tego środka przewidziano w przypadku skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1 lub 4, art.
                     178c § 1 pkt 2, art. 178d lub art. 244 k.k., jeżeli czyn polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych,
                     a także wobec sprawcy określonego w art. 178 § 1 lub 1a k.k.
31
Z kolei orzekanie obligatoryjne przewidziano w stosunku do sprawców skazanych za przestępstwa z art. 178a § 1 lub 4, art.
                     178c § 1 pkt 2 lub art. 178d, a także wobec sprawcy określonego w art. 178 § 1 lub 1a k.k., jeżeli zawartość alkoholu w organizmie
                     wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm
3
w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia. Wówczas sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego
                     przez sprawcę. Dodano przy tym zastrzeżenie, że sąd nie orzeka przepadku, jeżeli zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi
                     okolicznościami.
32
Warto przypomnieć, że art. 44b k.k. w dotychczasowym brzmieniu przewidywał ponadto przepadek równowartości pojazdu, jeżeli
                     w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo sprawca po popełnieniu czynu zbył,
                     darował lub ukrył pojazd (§ 2). Na jego podstawie sąd orzekał również nawiązkę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
                     Pomocy Postpenitencjarnej, jeżeli sprawca prowadził pojazd niestanowiący jego własności, wykonując czynności zawodowe na rzecz
                     pracodawcy (§ 4). W znowelizowanym art. 44b k.k. zrezygnowano z orzekania przepadku równowartości pojazdu i przewidziano nawiązkę
                     na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5000 do 500 000 zł. Nawiązkę tę orzeka się zamiast przepadku pojazdu, gdy „w czasie
                     popełnienia przestępstwa pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy” oraz gdy jest to niemożliwe lub niecelowe,
                     w szczególności z uwagi na jego zbycie, utratę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie. W pierwszym przypadku orzeczenie nawiązki
                     ma charakter obligatoryjny, a w drugim – fakultatywny.
33
Ustawa nowelizująca zawiera dwa przepisy intertemporalne. Pierwszy (art. 8) przewiduje upadek – z dniem wejścia w życie ustawy
                     – tymczasowego zajęcia pojazdu mechanicznego dokonanego na podstawie art. 295 § 1a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz. U.
                     z 2026 r. poz. 46, ze zm.) w brzmieniu dotychczasowym, wobec sprawcy, w którego organizmie zawartość alkoholu była wyższa
                     niż 1 promil (0,5 mg/dm
3
), a niższa niż 1,5 promila (0,75 mg/dm
3
) albo prowadziła do takiego stężenia. Drugi (art. 9) określa 30-dniową
vacatio legis
, z wyjątkiem art. 4 pkt 1, 3 i 4 oraz art. 6, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
34
Wskazane powyżej przepisy ustawy nowelizującej (art. 8 i art. 9) nie regulują w sposób wyczerpujący problematyki intertemporalnej.
                     W tej sytuacji zastosowanie mają ogólne zasady prawa karnego międzyczasowego, przewidziane w art. 4 k.k. Kluczowe znaczenie
                     ma reguła wyrażona w art. 4 § 1 k.k., zgodnie z którą, jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia
                     czynu, stosuje się ustawę nową, chyba że ustawa obowiązująca poprzednio jest względniejsza dla sprawcy. Jednak subsumpcja
                     przepisu prawa w tym przedmiocie należy do sądu rozstrzygającego sprawę, a nie do Trybunału Konstytucyjnego.
35
Art. 178a § 5 w związku z art. 44b § 1 k.k. w zakresie wskazanym przez sąd pytający utraciły moc obowiązującą. Utrata mocy
                     obowiązującej zakwestionowanych przepisów przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał – zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK
                     – stanowi podstawę do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie.
36
Mając powyższe na uwadze, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.