Orzeczenie · 2026-03-31

P 4/25

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2026-03-31

tkKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiNiskakonstytucyjny

kodeks karnyprzepadek pojazdujazda po alkoholutrybunał konstytucyjnypytanie prawnekonstytucjaprawo karnebezpieczeństwo ruchu drogowego

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Rejonowy w Lesznie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności z Konstytucją przepisów Kodeksu karnego (art. 178a § 5 w związku z art. 44b § 1) w zakresie, w jakim przewidują obligatoryjny przepadek pojazdu mechanicznego stanowiącego wyłączną własność sprawcy przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sąd pytający argumentował, że obligatoryjny charakter przepadku, z niewielkim marginesem uznania dla sądu, narusza zasadę trójpodziału władzy, prawo do sądu (art. 45 Konstytucji), zasadę odpowiedzialności opartej na winie (art. 42 Konstytucji), zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji). Podkreślono, że dolegliwość przepadku zależy od wartości pojazdu, a nie od winy sprawcy, a wyjątki od obligatoryjności są nieostre. Rzecznik Praw Obywatelskich poparł stanowisko sądu, wskazując na naruszenie standardów poprawnej legislacji i pewności prawa. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując pytanie prawne, stwierdził, że zakwestionowane przepisy utraciły moc obowiązującą w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w takiej sytuacji Trybunał umarza postępowanie. W związku z tym Trybunał umorzył postępowanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska

Do czego można powołać

Umorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny z powodu utraty mocy obowiązującej przepisów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z utratą mocy obowiązującej przepisów i nie rozstrzyga merytorycznie pytania prawnego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 178a § 5 w związku z art. 44b § 1 Kodeksu karnego, w zakresie w jakim przewidują obligatoryjny przepadek pojazdu mechanicznego stanowiącego wyłączną własność sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego w określonym stanie nietrzeźwości, są zgodne z art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umorzenie postępowania z uwagi na utratę mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, ponieważ zakwestionowane przepisy Kodeksu karnego utraciły moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał, w związku z wejściem w życie ustawy nowelizującej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Sąd Rejonowy w Lesznie	instytucja	sąd pytający
Rzecznik Praw Obywatelskich	instytucja	uczestnik postępowania

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 178a § § 5

Kodeks karny

Przepis przewidujący obligatoryjny przepadek pojazdu mechanicznego stanowiącego wyłączną własność sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. popełnionego w określonym stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 44b § § 1

Kodeks karny

Przepis określający zasady orzekania przepadku pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym.

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § ust. 1